Ο Προϋπολογισμός στη Βουλή
Διαπιστώσεις και μηνύματα
Η εβδομάδα από τις 14 μέχρι 21 Δεκεμβρίου σημαδεύτηκε, μεταξύ άλλων, τουλάχιστον καθόσον αφορά την κατάσταση των οικονομικών μας πραγμάτων, από την ομιλία του Υπουργού Οικονομικών στη Βουλή, που, ως είθισται, δίνει το εναρκτήριο λάκτισμα για τις τριήμερες συζητήσεις που ακολουθούν πριν από την ψήφιση του προϋπολογισμού για το επόμενο έτος.
Και ο μεν Υπουργός Οικονομικών επιχειρεί, ως έχει καθιερωθεί, να κάνει ένα γενικό ή και επιμέρους απολογισμό για τις εξελίξεις των δημόσιων οικονομικών και της σύνολης οικονομίας του τόπου κατά το λήξαν έτος και να διαγράψει την πολιτική που θα ακολουθηθεί και τις στοχεύσεις που έχουν τεθεί για το επί θύραις έτος. Με, πάντοτε κατά προσέγγιση, τα βασικά μακροοικονομικά μεγέθη που θα επιδιωχθεί να διαμορφωθούν κατά τη διάρκειά του.
Από της πλευράς τους, κατά πάγια παράδοση από της καθίδρυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας το 1960 μέχρι σήμερα, οι βουλευτές προβαίνουν στους μακροσκελείς μονολόγους τους. Και οι συμπολιτευόμενοι εξαίρουν, συνήθως, τα κοινωνικοοικονομικά επιτεύγματα των κυβερνώντων και υπερβάλλουν ακόμη καθόσον αφορά τις τιθέμενες στοχεύσεις και τις προσδοκώμενες επιτεύξεις.
Με λεπτές, προσεγμένες και ευγενικές παραινέσεις, υποδείξεις και εισηγήσεις για πιο γενναιόδωρες δαπάνες σε έργα υποδομής, ανάπτυξης και κοινωνικής προόδου, κυρίως στις περιοχές ή τις επαρχίες από όπου αντλούν τις ψήφους της εκλογής και της ανάδειξής τους ως μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων.
Τούτο, δεν είναι ούτε ασύνηθες, ούτε αξιόμεμπτο και, οπωσδήποτε, ούτε μόνον κυπριακό και ελλαδικό φαινόμενο. Είναι πολιτικό φαινόμενο που διαχέει τα κοινοβούλια και τα κοινοβουλευτικά πράγματα όλων σχεδόν των ελεύθερων και δημοκρατικών χωρών.
Ακριβώς το αντίθετο εντοπίζεται στο στρατόπεδο της αντιπολίτευσης, οι βουλευτές της οποίας, κατά κανόνα και κατά πάγια πρακτική, κρίνουν και επικρίνουν, υποδεικνύουν τα κενά, τις αδυναμίες και τις υπερβολές σε ωραιοποιήσεις του επιτελεσθέντος κυβερνητικού έργου και υπερβάλλουν και οι ίδιοι ως προς τη μείωση του μεγέθους και της σημασίας του. Φαινόμενο και τούτο κυπριακό και ελλαδικό, αλλά και εντοπιζόμενο σε κάθε ελεύθερη και δημοκρατική χώρα.
Οπωσδήποτε η φετινή παρουσίαση του προϋπολογισμού και της οικονομικής και κοινωνικής κυβερνητικής πολιτικής, καθώς και οι αγορεύσεις των βουλευτών της συμπολίτευσης και της αντιπολίτευσης ήταν αναπόδραστα επηρεασμένες από την κακή κατάσταση της οικονομίας της χώρας μας σε όλους τους βασικούς τομείς και τους κύριούς της δείκτες, ένεκα, κυρίως, των δυσμενών επιπτώσεων της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, αλλά και της εσφαλμένης, ανεπαρκούς και αντιφατικής πολιτικής. Μιας πολιτικής από την οποία έλειψε η έγκαιρη πρόβλεψη και η εξίσου έγκαιρη προγραμματισμένη δράση. Μιας πολιτικής που κυμάνθηκε μεταξύ ονείρου και πραγματικότητας, ευσεβοποθισμού και εξωραϊσμού, άστοχων και αδόκιμων συγκρίσεων, λανθασμένων εκτιμήσεων και αλυσιτελών μέτρων και αποφάσεων.
Επικράτησε ο ερασιτεχνισμός και η προχειρότητα, η έλλειψη οράματος, η απειρία, οπωσδήποτε, όμως, και η καλή πρόθεση και προαίρεση. Με την τελευταία να μην επαρκεί ούτε για την αποτροπή των χειρότερων που μας εισήγαγε η διεθνής κρίση ούτε για τον μετριασμό των δυσμενών τους επιπτώσεων στην κυπριακή οικονομία.
Στην ομιλία και στις δηλώσεις του που προηγήθησαν ή που επακολούθησαν, ο Υπουργός των Οικονομικών υπήρξε αρκετά ρεαλιστικός στις εκτιμήσεις και τις προβλέψεις του. Ακόμη και στον απολογισμό του επιτελεσθέντος έργου και στην παράθεση των αρνητικών διαμορφώσεων όλων σχεδόν των μακροοικονομικών μας δεικτών κατά το πρώτο συνολικό έτος της διακυβέρνησης Χριστόφια. Εκεί όπου ο κ. Σταυράκης και πάλιν απεδείχθη αδόκιμος και μη πειστικός είναι στον τομέα των δικαιολογητικών που επιστράτευσε. Που επικαλέστηκε τη διεθνή οικονομική κρίση όχι ως την κύρια, αλλά ως τη μόνη υπαίτια για τα χάλια της οικονομίας μας και τα αρνητικά της αποτελέσματα του λήγοντος έτους. Ουδεμία ευθύνη ανέλαβε ο ίδιος ούτε άφησε να επιρριφθεί, έστω και ασήμαντη, στην κυβέρνησή του. Έμμεσα μόνο, και εν μέρει, απέδωσε το δημοσιονομικό έλλειμμα, το αυξημένο δημόσιο χρέος, την αρνητική ανάπτυξη και την αυξημένη ανεργία και στη γενναιόδωρη κοινωνική πολιτική του Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Χριστόφια και της κυβέρνησής του και στη δραματική μείωση των δημόσιων εσόδων.
Αναμφίβολα ο κύριος Σταυράκης επί του προκειμένου ατύχησε. Και δεν υπήρξε ούτε πειστικός ούτε καθησυχαστικός. Καθόσον αφορά το προσεχές έτος και το προσεχές μέλλον ο Υπουργός των Οικονομικών υπήρξε θεωρητικά εύηχος. Διακήρυξε με έμφαση ότι βασικοί άξονες της οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης είναι η οικονομική ανάπτυξη, η ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής, η εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών και η καλύτερη εξυπηρέτηση του πολίτη. Επίσης ότι στρατηγική επιδίωξη της κυβέρνησης είναι η άνοδος του βιοτικού επιπέδου, η αναδιάρθρωση της παραγωγικής βάσης, η ανταγωνιστικότητα, η δημοσιονομική πειθαρχία, η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, η ενίσχυση των χαμηλών εισοδηματικών στρωμάτων και η αναβάθμιση του κοινωνικού κράτους.
Εύηχες διακηρύξεις και ωραιολόγες υποσχέσεις. Οι οποίες, όμως, καθόλου δεν συνάδουν και ποσώς δεν εναρμονίζονται με τα στοιχεία και τα μεγέθη που προβλέπονται καθόσον αφορά τη δημόσια, την ιδιωτική και τη σύνολη οικονομία. Σταχυολογούμε και παραθέτουμε τα κυριότερα, όπως τα πρόβλεψε το κυβερνητικό οικονομικό επιτελείο για το προσεχές έτος:
- Δημοσιονομικό έλλειμμα 6%, με τη χώρα μας να μπαίνει σε καθεστώς δημοσιονομικής επιτήρησης.
- Δημόσιο χρέος, αύξηση μέχρι 60% περίπου.
- Ρυθμός ανάπτυξης γύρω στο 1%.
- Ανεργία γύρω στο 6,5%.
- Ταμιακό έλλειμμα γύρω στα 2 δισεκατομμύρια ευρώ.
Από δικής της πλευράς η Βουλή, τόσο με την έκθεσή της για τον Προϋπολογισμό του 2010 όσο και με τις ομιλίες των αρχηγών των κομμάτων και των βουλευτών, υπήρξε σκληρή στις επισημάνσεις, τις διαπιστώσεις και τις υποδείξεις της. Αλλά και πρόθυμη και διατεθειμένη να παράσχει τη στήριξη και τη βοήθειά της, μέσα στα πλαίσια μιας υπεύθυνης πολιτικής, μιας συλλογικής προσπάθειας και μιας σοβαρής στρατηγικής, ώστε να μπορέσει η οικονομία της χώρας μας να αντιμετωπίσει επιτυχώς την ύφεση και την κρίση, να ανακάμψει και να δώσει προοπτική κι ελπίδα για το προσεχές μέλλον.
Η κυβέρνηση οφείλει να αξιοποιήσει την ευκαιρία. Έχει την εξουσία και φέρει συνακόλουθα την ευθύνη. Να διαβουλευθεί, να αξιολογήσει απόψεις και θέσεις και, κυρίως, να πείσει ότι θα εργασθεί με συνέπεια και συλλογικότητα.