Σε θεωρίες και ωραιολογίες έχουμε υπερβεί κάθε όριο
Του δρα Χριστόδουλου Χριστοδούλου
Πρώην Υπουργού Οικονομικών και Εσωτερικών και τέως Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου
Δεν χρειάζεται ούτε υποκειμενισμός ούτε προκατάληψη για να κριθεί αρνητικά η παρούσα διακυβέρνηση του τόπου μας. Και μακάρι σε αντίθετη αποτίμηση να καταλήγαμε, αξιολογώντας το έργο που έχει επιτελέσει στον οικονομικό τομέα, σ’ αυτά τα δύο χρόνια που βρίσκεται στην εξουσία, η κυβέρνηση Χριστόφια.
Δυστυχώς για τους κυβερνώντες, δεν υπάρχουν προϋποθέσεις για να εκτιμήσουμε θετικά το έργο τους. Και το έργο κάθε κυβέρνησης, σε όλους ανεξαίρετα τους τομείς, δεν κρίνεται με βάση τις θεωρίες και τις ωραιολογίες των κυβερνώντων και συμπολιτευομένων ούτε και με βάση τις κεκτημένες αρνητικές αφετηρίες και προκαταλήψεις των αντιπολιτευομένων. Τα έργα αποτιμούνται και οι ημέρες επιμετρούνται, θετικά ή αρνητικά, εκ του αποτελέσματος.
Αφετηριακά κρίνονται και αξιολογούνται οι πολιτικές. Στο τέλος είναι τα έργα που μετρούν και τα αποτελέσματα που αναδεικνύουν την επάρκεια και την ικανότητα των κυβερνώντων. Η βασική αυτή αρχή ισχύει πρωτίστως και προεχόντως στον τομέα της οικονομίας. Ένα τομέα, τα αποτελέσματα του οποίου επηρεάζουν κατά τρόπο άμεσο και ουσιαστικό το βιοτικό επίπεδο και την ποιότητα της ζωής των κυβερνωμένων.
Το θέμα της οικονομίας είναι πάντοτε ενδιαφέρον. Και πάντοτε και πανταχού ιδιαιτέρως επίκαιρο. Στην περίοδο που διερχόμαστε, η οικονομία αποτελεί το προεξάρχον θέμα της παγκοσμιότητας. Λόγω της φοβερής οικονομικής κρίσης που από τριετίας σχεδόν ταλανίζει την ανθρωπότητα. Και επηρεάζει δυσμενώς το επίπεδο της ζωής όλων. Και σε χώρες πλούσιες και σε χώρες πτωχές.
Η ασύνορη οικονομία και η παγκοσμιοποίηση της ελεύθερης αγοράς έχουν καταργήσει τους φραγμούς και διαλύσει τα συρματοπλέγματα. Με όλα τα θετικά και αρνητικά επακόλουθα. Χαρακτηριστικό δείγμα αυτής της ασύνορης επικυριαρχίας στον τομέα της οικονομίας είναι η επιδημική ταχύτητα, με την οποία η αμερικανική οικονομική κρίση εξαπλώθηκε και κάλυψε και τις πέντε ηπείρους και επηρέασε δυσμενώς σύμπασα την ανθρωπότητα.
Στην Κύπρο, το νησί των ιστορικών περιπετειών και των ατελείωτων δεινών και δοκιμασιών, συντελείται από χιλιάδων ετών και αιώνων πολλών ένα πολυσύνθετο και πολυκύμαντο θαύμα. Σε όλους τους τομείς. Και από το 1960 με ιδιαίτερη έξαρση στον οικονομικό και κοινωνικό τομέα. Το 1960 και το 1963, το 1974 και το 2004 και το 2008 αποτέλεσαν σημαντικούς σταθμούς στην οικονομική και κοινωνική μας πορεία. Με δυσχέρειες και εμπόδια, με προβλήματα και τραγικές δοκιμασίες, που θα μπορούσαν να σημάνουν το τέλος και της οικονομικής αλλά και της φυσικής και εθνικής μας επιβίωσης.
Κι όμως, εις πείσμα των ανταρσιών και των εισβολών, της βαρβαρότητας και των απάνθρωπων δηώσεων και των υπέρμετρων προκλήσεων, ο Κυπριακός Ελληνισμός επιβίωσε. Λύγισε, αλλά δεν εκάμφθη. Εξουθενώθηκε αλλά δεν εξουδετερώθηκε. Άντλησε μέσα από τις αστείρευτες πηγές της ιστορικής καταβολής του, επιστράτευσε τις ανεπανάληπτες και ακαταγώνιστες αρετές του και αναθεμελίωσε πάνω σ’ αυτές την επιβίωση και οριοθέτησε τη νέα αφετηρία του. Και επιτέλεσε το νέο ανεπανάληπτο θαύμα του. Η δύναμη της θέλησης, η δύναμη του πνεύματος, η δύναμη της ψυχής, λειτούργησαν και πάλι.
Σήμερα, με αφορμή την παγκόσμια οικονομική κρίση, η μικρή μας πατρίδα δοκιμάζεται και πάλι σκληρά. Μερικοί, με πρωτοστάτες τους κυβερνώντες, νόμισαν ή και πίστεψαν ακόμη, ότι η Κύπρος θα παρέμενε ανεπηρέαστη και θα απέφευγε το πλήγμα.
Και, παρά τα ηχηρά μηνύματα των καιρών και τις επισημάνσεις, προειδοποιήσεις και παραινέσεις νουνεχών ειδημόνων και επαϊόντων, οι έχοντες την πολιτική ευθύνη και την πολιτειακή αρμοδιότητα δεν απέστησαν από τα ιδεολογικά τους σύνδρομα. Και δεν απαλλάγηκαν από τους ευσεβοποθισμούς τους. Και παρέμειναν άπρακτοι και αδρανούντες, ανενεργοί και μετέωροι. Και πεισματικά αντίρροποι και ετεροχρονισμένοι.
Εδώ και δύο χρόνια, αντί να ενεργούν και να σχεδιάζουν για την αντιμετώπιση της επερχόμενης κρίσης και τον μετριασμό των επιπτώσεών της, οι εν Κύπρω κυβερνώντες αρκέστηκαν σε αυτάρεσκες και εξωπραγματικές διαπιστώσεις. Και πλεόνασαν σε ωραιολογίες εντυπώσεων. Και το επανέλαβαν πολλές φορές και το διατυμπάνισαν ακόμη και πριν λίγους μήνες, προεξαρχόντων του Προέδρου της Δημοκρατίας και του Υπουργού των Οικονομικών, ότι η κυπριακή οικονομία έχει ισχυρά θεμέλια και, συνεπώς, θα παραμείνει άτρωτη, αλώβητη και ανεπηρέαστη από τη διεθνή κρίση.
Το χειρότερο, όμως, έγκειται στο γεγονός ότι δεν αρκέστηκαν στις εύηχες διακηρύξεις, στις ωραιοποιημένες διαπιστώσεις και στους αστόχαστους ευσεβοποθισμούς. Και δεν απέφυγαν απλώς το πρακτέο. Δεν περιορίστηκαν, δηλαδή, απλώς στην παθητική θέαση των εκτυφλωτικών εξελίξεων. Δεν άφησαν απλώς αθωράκιστη και ανυπεράσπιστη την οικονομία. Ενήργησαν, καλοπροαίρετα έστω, και κατά τρόπο που εξασθένισε την αντοχή της. Και την κατέστησαν ακόμη πιο τρωτή και ευάλωτη.
Είναι γνωστές, αφού και πρόσφατα έχουν πεισματικά επαναληφθεί, οι διακηρύξεις του Προέδρου και οι αντηχικές επιβεβαιώσεις του Υπουργού των Οικονομικών, ότι, παρά τα δημοσιονομικά μας προβλήματα, η γενναιόδωρη κοινωνική πολιτική της κυβέρνησης θα συνεχισθεί. Και οι έχοντες και κατέχοντες, στους οποίους ο Υπουργός των Οικονομικών δεν διευκρίνισε αν συμπεριλαμβάνει και τον εαυτό του, θα υποστούν το βάρος της κυβερνητικής κοινωνικής γενναιοδωρίας.
Τα αποτελέσματα είναι ήδη γνωστά. Το δημοσιονομικό μας πλεόνασμα, που προαναγγέλθηκε στον προϋπολογισμό του 2009, κατέληξε στο οδυνηρό και δυνητικά επικίνδυνο δημοσιονομικό έλλειμμα του 6%. Η οικονομική μας ανάπτυξη που προϋπολογίστηκε στο 3,7% για το ίδιο έτος, μετατράπηκε σε αρνητική της τάξης του 1,5%. Και η ανεργία, που προδηλώθηκε στο 4%, έχει ήδη υπερβεί το 6%.
Παροχές ισοπεδωτικές, δαπάνες υπερβολικές και δημοσιονομική πολιτική εκτός ελέγχου και πειθαρχίας, οδήγησαν την κυπριακή οικονομία στα σημερινά της χάλια. Χάσαμε, έτσι, προς το παρόν τουλάχιστον, το πιο σημαντικό πλεονέκτημα που είχαμε και το πιο θεμελιακό μας έρεισμα για ηχηρή φωνή στο διεθνές πεδίο και για αποτελεσματικό αγώνα που στοχεύει σε βιώσιμη λύση και πολιτική δικαίωση.
Και οι κυβερνώντες; Να μας προειδοποιούν, δια στόματος Υπουργού των Οικονομικών, ότι πρέπει να μάθουμε από το πάθημα της Ελλάδας. Για να μη πάθουμε κι εμείς τα ίδια ή και χειρότερα!! Απίστευτο και όμως αληθινό. Οι κυβερνώντες μεταθέτουν στο λαό τις ευθύνες των δικών τους σφαλμάτων. Και φορτώνουν στους ώμους των κοινωνικών εταίρων τις επάχθειες των δικών τους εκτός τόπου, χρόνου και ορθολογισμού αποφάσεων. Και, μάλιστα, να προειδοποιούν… Η λογική του παράλογου σε όλο το μεγαλείο της.
Θα υπάρξει, άραγε, αυτή τη φορά η θαυματουργός αντίδραση του μεγαλείου του λαού μας; Προς το παρόν δεν μπορούμε να είμαστε αισιόδοξοι. Γιατί οι άρχοντες και ηγούμενοι ούτε υποκινούν ούτε ορθοδρομούν. Και ενώ υπερβάλλουν σε θεωρίες και ωραιολογίες εντούτοις εξακολουθούν να ζουν στον απωθημένο κόσμο του απώτερου παρελθόντος τους.
Αλλά ο λαός πρέπει να ενημερωθεί έγκαιρα και σωστά. Τούτο είναι, πλέον, χρέος, ευθύνη και καθήκον της υπόλοιπης πολιτικής ηγεσίας. Και, βεβαίως, και των τεχνοκρατών και ειδημόνων. Ο ωχαδερφισμός και ο στρουθοκαμηλισμός δεν απαλλάσσει κανένα των ευθυνών του. Η υπόθεση της οικονομίας είναι όσο ποτέ άλλοτε υπόθεση όλων μας. Γιατί είναι υπόθεση εθνική.