Χρειαζόμαστε ανάπτυξη και όχι φόρους!
Συνέντευξη στο EUROΚΕΡΔΟΣ του Αντιπροέδρου της ΟΕΒ κ. Φίλιου Ζαχαριάδη
- Πώς η κυπριακή οικονομία θα καταφέρει να απεγκλωβιστεί από την κρίση
- Θα πρέπει να σκεφτούμε άλλους τρόπους ανάπτυξης της οικονομίας μας
- «Ναι» στην ίδρυση νέων επιχειρήσεων, «ναι» στην προσέλκυση επενδυτικών κεφαλαίων
Δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση να βρεις άτομο με τόσο «βαρύ» βιογραφικό και με τόσο μεγάλη εμπειρία στον οικονομικό τομέα, όπως ο κ. Φίλιος Ζαχαριάδης. Επιχειρηματίας εδώ και δεκαετίες ο ίδιος, για πολλά-πολλά χρόνια Πρόεδρος του Συνδέσμου Ασφαλιστικών Εταιρειών Κύπρου, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου επί τριών Διοικητών (Αυξέντη Αυξεντίου, Χριστόδουλου Χριστοδούλου, Αθανάσιου Ορφανίδη), αλλά και Αντιπρόεδρος της Ομοσπονδίας Εργοδοτών και Βιομηχάνων.
Αν και σίγουρα θα μας έχουν διαφύγει αρκετά από τα αξιώματα που κατά καιρούς έχει λάβει και κάμποσες από τις θέσεις-κλειδιά που έχει υπηρετήσει, εμείς θα εστιάσουμε το ενδιαφέρον μας στο περιεχόμενο της πολύ ενδιαφέρουσας συνέντευξης που μας παραχώρησε ο κ. Ζαχαριάδης.
Αναφέρεται στην τρέχουσα κρίση, στις επιπτώσεις της στην πραγματική κυπριακή οικονομία, αλλά παράλληλα προτείνει μέτρα προκειμένου να αναταχθεί η οικονομία μας. Θεωρεί το δημοσιονομικό έλλειμμα ως το μεγαλύτερο πρόβλημα της οικονομίας και καλεί την Κυβέρνηση να περιορίσει τις δαπάνες της δημόσιας διοίκησης και να αντλήσει έσοδα από μια σειρά πηγών.
Διαφωνεί κάθετα όμως, με την επιβολή νέων φόρων, καθώς μεσομακροπρόθεσμα, βλέπει τη βελτίωση των δημόσιων οικονομικών, μέσα από την ανάπτυξη της πραγματικής οικονομίας.
ΕΡ: Ποιος είναι ο ρόλος της ΟΕΒ και πώς πιστεύει ότι η Κύπρος θα πρέπει να εξέλθει από την οικονομική κρίση;
ΑΠ: Η ΟΕΒ ως εκπρόσωπος των Εργοδοτών και των Βιομηχάνων, των επιχειρηματιών θα έλεγα γενικότερα, προσφέρει τις υπηρεσίες της εδώ και πολλές δεκαετίες, με βασικό της μέλημα να είναι η διασφάλιση της εργασιακής ειρήνης στην Κύπρο.
Σε στενή συνεργασία με την Κυβέρνηση και με τους άλλους κοινωνικούς εταίρους, διαπραγματεύεται το περιεχόμενο των συλλογικών συμβάσεων, ώστε να μην οδηγηθούν οι επιχειρήσεις σε αναστολή των εργασιών τους, λόγω του υψηλού εργατικού κόστους.
Σε ό,τι αφορά τη διεθνή οικονομική κρίση που επεκτάθηκε και στην Κύπρο, το πιο σημαντικό θέμα που θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε, είναι το γεγονός ότι, δυστυχώς, τις τελευταίες δεκαετίες καλπάζει το κόστος του δημόσιου τομέα. Θεωρούμε λοιπόν ότι το πρωταρχικό πράγμα που θα πρέπει να γίνει είναι η τιθάσευση αυτής της πορείας, είτε με περιορισμό της εισδοχής, είτε με μείωση των κλιμάκων στους νεοεισερχόμενους στη δημόσια διοίκηση. Δεν θα θέλαμε να φτάσουμε στο σημείο της μείωσης των μισθών.
Προτείνεται να μην δοθούν αυξήσεις στο δημόσιο τομέα, αλλά ακόμη και αν δεν δοθούν αυξήσεις, υπάρχει ήδη ένα σημαντικό επιπλέον κόστος γύρω στο 5% το οποίο περιλαμβάνει τις αυξήσεις των κλιμάκων και την Αυτόματη Τιμαριθμική Αναπροσαρμογή.
Στη συνέχεια, θεωρούμε ότι ο τρόπος που η κυπριακή οικονομία θα πρέπει να βαδίσει, είναι η ενθάρρυνση της ανάπτυξης και η δημιουργία προϋποθέσεων για ίδρυση νέων επιχειρήσεων και νέων επενδυτικών πρωτοβουλιών. Με αυτό τον τρόπο και τα έσοδα του κράτους θα αυξηθούν προς όφελος των δημοσιονομικών επιδόσεων, αλλά παράλληλα θα περιοριστεί και η ανερχόμενη ανεργία.
ΕΡ: Πόσο έντονα έχει επηρεάσει η κρίση την πραγματική κυπριακή οικονομία;
ΑΠ: Η κρίση έχει αγγίξει όλο το φάσμα των επιχειρήσεων. Έχει παρατηρηθεί μια μείωση της κατανάλωσης γύρω στο 10% και παράλληλα υπάρχει επίπτωση και στην πορεία των θέσεων εργασίας.
Η πραγματική πάντως οικονομία πλήττεται κυρίως από τη μείωση των εσόδων του τουρισμού και από τον περιορισμό του εισοδήματος που δημιουργούσε ο κατασκευαστικός τομέας, μέσω της αγοράς ακινήτων από ξένους.
Το σοβαρότερο ωστόσο πρόβλημα είναι το δημοσιονομικό, με τη δημιουργία υψηλού ελλείμματος.
ΕΡ: Στην Ελλάδα προτείνονται μέτρα όπως η αύξηση του ΦΠΑ, προκειμένου να περιοριστεί το δημοσιονομικό έλλειμμα. Πιστεύετε ότι ανάλογες πολιτικές θα έπρεπε να υιοθετηθούν και στην Κύπρο;
ΑΠ: Θεωρούμε ότι οποιαδήποτε φορολογική επιβάρυνση - είτε άμεση, είτε έμμεση - αφαιρεί ρευστότητα από την αγορά και πλήττει ακόμη περισσότερο τις ήδη πληγείσες επιχειρήσεις. Είμαστε λοιπόν εναντίον οποιασδήποτε αύξησης φορολογίας, αυτή την περίοδο. Γνωρίζουμε ότι είναι αναγκαίο να μειωθεί το δημοσιονομικό έλλειμμα, πλην όμως θεωρούμε ότι θα πρέπει να επιλεγούν όλοι οι άλλοι τρόποι, εκτός από την αύξηση της φορολογίας.
ΕΡ: Θα μπορούσε κάποιος να αντιτάξει ότι η ΟΕΒ προτείνει μεν σωστά μέτρα, που όμως αποδίδουν σε βάθος χρόνου, όταν όμως το πρόβλημα του δημοσιονομικού ελλείμματος θα πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα.
ΑΠ: Πιστεύουμε ότι μέσα από την ενθάρρυνση της ανάπτυξης θα αυξηθούν και τα δημόσια έσοδα. Επιπλέον, υπάρχουν διάφοροι τομείς όπου θα μπορούσαν να δημιουργηθούν άμεσα έσοδα. Για παράδειγμα η πιο γρήγορη έκδοση πολεοδομικών αδειών, η πολεοδομική αμνηστία, κ.λπ.
ΕΡ: Οι αναλυτές προσδοκούν από φέτος κάποια ανάκαμψη στη διεθνή οικονομία. Στην Κύπρο όμως δεν φαίνεται να επικρατεί κλίμα αισιοδοξίας.
ΑΠ: Η διεθνής ανάκαμψη θα γίνει βαθμιαία και μάλιστα με μικρά και αργά βήματα. Θα βοηθήσει βέβαια σε κάποιο βαθμό η πορεία της ισοτιμίας στερλίνας-ευρώ, καθώς ελπίζουμε ότι το τουριστικό μας προϊόν θα γίνει ανταγωνιστικότερο. Ωστόσο, δεν φαίνεται ότι η αναμενόμενη ανάκαμψη στην Αγγλία θα είναι αρκετή ώστε να οδηγήσει σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα και πάλι τους Άγγλους στην απόκτηση εξοχικών κατοικιών από την Κύπρο, προκειμένου ο κατασκευαστικός τομέας να ανακάμψει τόσο γρήγορα.
Επομένως θα πρέπει να σκεφτούμε και άλλους τρόπους ανάπτυξης της οικονομίας, μέσα από τις βιομηχανίες, ή μέσα από μια σημαντική προσέλκυση ξένων κεφαλαίων, για παράδειγμα από τη Ρωσία. Θα πρέπει οι υπηρεσίες που προσφέρονται από ελεγκτικά και δικηγορικά γραφεία, να προσελκύσουν αυτές τις επενδύσεις, οι οποίες ίσως και να καλύψουν τις απώλειες από τις ευρωπαϊκές χώρες και κυρίως από την Αγγλία..
ΕΡ: Πιστεύετε ότι οι κυπριακές επιχειρήσεις επιβαρύνονται με υψηλά επιτόκια; Και αν ναι, τι θα μπορούσε να γίνει προκειμένου να αρθεί αυτό το συγκριτικό μειονέκτημα των κυπριακών επιχειρήσεων;
ΑΠ: Υπολογίζεται ότι έχουμε γύρω στο 2%-3% υψηλότερα επιτόκια από αυτά της Ευρώπης. Τα επιτόκια χορηγήσεων λοιπόν είναι πράγματι υψηλά και αυτό οφείλεται κυρίως στο μεγάλο ύψος των καταθετικών επιτοκίων.
Προσπαθούμε εδώ και περίπου ένα χρόνο να βρούμε τρόπους αντιμετώπισης του προβλήματος. Κατά την εκτίμησή μου, η μόνη διέξοδος που παραμένει προκειμένου οι τράπεζες να βοηθηθούν να χαμηλώσουν τα επιτόκια είναι η χρήση των καλυπτικών ομολόγων, όπου σύμφωνα με πληροφορίες μας, το σχετικό νομοσχέδιο βρίσκεται υπό επεξεργασία στο Υπουργείο Οικονομικών και ελπίζουμε ότι σύντομα θα ψηφιστεί, έτσι ώστε οι τράπεζες να μπορέσουν να αντλήσουν ρευστότητα και να μειώσουν τα επιτόκιά τους.
ΕΡ: Υπάρχουν παράπονα επιχειρήσεων ότι δεν έχουν πρόσβαση στον τραπεζικό δανεισμό;
ΑΠ: Δεν υπάρχουν πολλά παράπονα. Δίδονται δάνεια, με τις τράπεζες όμως να ζητούν συχνά επιπλέον καλύψεις.
ΕΡ: Βλέπετε φέτος να κλείνουν επιχειρήσεις στην Κύπρο; Φοβάστε «λουκέτα»;
ΑΠ: Όχι, διότι πάρα πολλές επιχειρήσεις στην Κύπρο έχουν μικρό-οικογενειακό χαρακτήρα, οι οποίες μπορούν με αντίστοιχη πρόβλεψη της κατάστασης, με κάποια δανειοδότηση, κ.λπ., να διατηρηθούν μέχρι να περάσει η κρίση.
ΕΡ: Είναι υπερδανεισμένες οι κυπριακές επιχειρήσεις;
ΑΠ: Είναι υπερδανεισμένες, αλλά όχι σε απαγορευτικό βαθμό. Πρόκειται για αποδοτικές επιχειρήσεις, που ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις τους. Δεν παρατηρήσαμε καμιά αύξηση πτωχεύσεων, ή κάποιο άλλο στοιχείο που να δείχνει ότι αυτός ο υπερδανεισμός έχει οδηγήσει σε κλείσιμο επιχειρήσεων.