Έχουμε όραμα με τον άνθρωπο στο επίκεντρο

Έχουμε όραμα με τον άνθρωπο στο επίκεντρο


Συνέντευξη του Υπουργού Υγείας κ. Φίλιππου Πατσαλή

  • Σε τροχιά μεταρρύθμισης ο τομέας της υγείας, με στόχο να γίνουν σαρωτικές αλλαγές
  • Σκέψεις για τη δημιουργία πέντε αυτόνομων νοσηλευτικών Οργανισμών
  • Απαραίτητος ο θεσμός του οικογενειακού γιατρού, τυχόν αδυναμίες θα αντιμετωπιστούν

Η Κύπρος καλείται να προχωρήσει σε σειρά δομικών αλλαγών στον ιδιαίτερα κρίσιμο τομέα της υγείας, με στόχο να βελτιώσει το επίπεδο παροχής υπηρεσιών προς όλους τους Κύπριους πολίτες. Δυστυχώς, οι διαρθρωτικές αυτές τομές γίνονται σε περίοδο οικονομικής ύφεσης, με αποτέλεσμα τα κρατικά χρήματα να είναι περιορισμένα.

Ο Υπουργός Υγείας κ. Φίλιππος Πατσαλής μιλά στο EUROΚΕΡΔΟΣ για τη φιλοσοφία αυτών των αλλαγών και για τα σχέδια του Υπουργείου, τονίζοντας πως «έχουμε όραμα με τον άνθρωπο στο επίκεντρο».

 

ΕΡ: Κύριε Υπουργέ, πώς προχωράει η μεταρρύθμιση και η αναδιοργάνωση των δομών του Υπουργείου Υγείας; Προβλέπεται αναδιοργάνωση και σε άλλα κέντρα παροχής υπηρεσιών υγείας και συνδεδεμένους οργανισμούς; Αν ναι, σε ποιούς;

ΑΠ: Το Υπουργείο Υγείας βρίσκεται ήδη σε τροχιά μεταρρύθμισης. Μιας μεταρρύθμισης που είναι απαραίτητη στον τομέα της υγείας αλλά και στις ίδιες τις δομές του Υπουργείου αφού αυτή αποτελεί προϋπόθεση ανάπτυξης, αλλά και καταλυτικό παράγοντα κοινωνικής συνοχής. Μέχρι σήμερα είχαμε ένα σύστημα υγείας επαρκές από πλευράς ποσοτικών δεικτών, αλλά γεμάτο στρεβλώσεις από πλευράς ποιοτικής και ουσιαστικής επάρκειας. Αυτό χρειαζόταν ουσιαστική, σε βάθος, σαρωτική θα τολμήσω να πω, μεταρρύθμιση για να διασφαλιστεί η καθολικότητα, η βιωσιμότητα του συστήματος ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και η παροχή υψηλής ποιότητας υπηρεσιών υγείας για όλους ανεξαιρέτως τους πολίτες της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αυτό ήταν το μεγάλο ζητούμενο εδώ και χρόνια.

Σήμερα έχουμε αρχίσει να πατάμε πάνω σε βάσεις στέρεες. Τις βάσεις αυτές που προσφέρει το Γενικό Σύστημα Υγείας (ΓεΣΥ). Και νιώθουμε υπερήφανοι που το μεγάλο αυτό κοινωφελές έργο στον τόπο μας μπήκε σε τροχιά. Βέβαια, προϋπόθεση για ένα λειτουργικά βιώσιμο και αποτελεσματικό Γενικό Σχέδιο Υγείας είναι η αυτονόμηση και αναδιοργάνωση. Αυτονόμηση και αναδιοργάνωση των κρατικών νοσηλευτηρίων και των άλλων κρατικών ιατρικών κέντρων, όπως είναι τα αστικά και αγροτικά Κέντρα Υγείας. Αυτό είναι προαπαιτούμενη συνθήκη για την επιτυχή εφαρμογή του ΓεΣΥ.

Σαφέστατα, αναδιοργάνωση θα πρέπει να γίνει και θα γίνει και στη δομή και το οργανόγραμμα του Υπουργείου Υγείας. Επιδίωξή μας είναι μέσω των μεταρρυθμίσεων, ο εκμοντερνισμός και η βιώσιμη λειτουργία των δομών. Με την ανάθεση της παροχής υπηρεσιών υγείας προς τα αυτόνομα κρατικά νοσηλευτήρια, το νέο οργανόγραμμα και οι δομές του Υπουργείου Υγείας θα αντικατοπτρίζουν την ανάληψη από το Υπουργείο Υγείας ενός νέου στρατηγικού ρόλου για χάραξη πολιτικής, νομοθετική ρύθμιση, παρακολούθηση και έλεγχο του Γενικού Συστήματος Υγείας αλλά και του ευρύτερου τομέα της υγείας στην Κύπρο.

Με βάση τον υφιστάμενο σχεδιασμό του ΓεΣΥ, η αυτονόμηση θα επεκταθεί και θα γίνει και σε Τμήματα όπως το Χημείο του Κράτους, το οποίο θα λειτουργεί και θα διοικείται, πλέον, ως αυτόνομος Οργανισμός. Μερική αναδιοργάνωση προβλέπεται και σε άλλα κέντρα παροχής υπηρεσιών υγείας και συνδεδεμένους Οργανισμούς, όπως είναι για παράδειγμα το Ογκολογικό Κέντρο Τράπεζας Κύπρου, το Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου, το Αντιναρκωτικό Συμβούλιο Κύπρου. Στο πλαίσιο αυτό προβλέπεται και η αποσαφήνιση αλλά και ο καθορισμός του ρόλου του Οργανισμού Ασφάλισης Υγείας ώστε η συνεργασία μεταξύ των δύο φορέων, δηλαδή του Υπουργείου και του ίδιου του Οργανισμού, να καταστεί πιο δυνατή και ουσιαστική. Στόχος πάντα είναι η βελτίωση των διοικητικών και λειτουργικών δομών του κάθε οργανισμού και η ενδυνάμωση της δυνατότητας του να επιτύχει τους σκοπούς του.

 

ΕΡ: Η κατάληξη των διαπραγματεύσεων με την Τρόικα για την εφαρμογή του ΓεΣΥ αποτρέπει τους κινδύνους για την αγορά εργασίας και τα δημοσιονομικά του κράτους που υπέδειξε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η Διεθνής Τράπεζα; (κρατικές δαπάνες, οικονομικά ρίσκα, επιπρόσθετα φορολογικά μέτρα- κοινωνικές επιπτώσεις).

ΑΠ: Λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη και μελετούμε με πάσα σοβαρότητα τις παρατηρήσεις και τις ανησυχίες όχι μόνο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Διεθνούς Τράπεζας, αλλά και του κάθε φορέα της κοινωνίας που εμπλέκεται ή επηρεάζεται με τον οιοδήποτε τρόπο από την εφαρμογή του ΓεΣΥ. Έγνοια μας είναι το ωφέλιμο των πολιτών, το ωφέλιμο του κράτους, το ωφέλιμο της κοινωνίας μας. Έχοντας αυτό ως γνώμονα επιτύχαμε και «κλειδώσαμε» η υλοποίηση του ΓεΣΥ να γίνει σε τρεις φάσεις, αντί δύο όπως αρχικά μας πρότεινε η Τρόικα. Και αυτό αξίζει να τονισθεί καθότι η προσθήκη μίας ακόμη φάσης ως προς τον χρόνο της υλοποίησης, κρίνουμε πως υποβοηθά την ομαλοποίηση της εφαρμογής. Επιγραμματικά και σύμφωνα με τις πρόνοιες του επικαιροποιημένου μνημονίου, το ΓεΣΥ θα τεθεί σε εφαρμογή σε τρεις φάσεις, με στόχο την πλήρη εφαρμογή του συστήματος στα μέσα του 2016:

•           Φάση Α (01/07/2015) – Υπηρεσίες Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (Περιλαμβάνονται επισκέψεις στον οικογενειακό ιατρό και σε παιδιάτρους).

•           Φάση Β (01/01/2016) – Καλύπτονται πρόσθετες υπηρεσίες εξωνοσοκομειακής περίθαλψης, συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών όλων των Ειδικών Ιατρών και των εξωνοσοκομειακών φαρμάκων.

•           Φάση Γ (01/07/2016) – Πλήρης εφαρμογή του ΓεΣΥ, η οποία θα περιλαμβάνει, επιπρόσθετα, όλες τις υπηρεσίες δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας ιατρικής φροντίδας, εργαστηριακές και κλινικές εξετάσεις, νοσηλεία εσωτερικών ασθενών κ.ά.

Κατ΄ επέκταση, η σταδιακή εφαρμογή του ΓεΣΥ θα επιτρέψει τη στενή παρακολούθηση του συστήματος από την Κυβέρνηση και τη συγκράτηση του συνολικού κόστους των δαπανών στην υγεία. Οι συνεισφορές θα γίνονται σταδιακά, κίνηση που θα επιτρέψει την ομαλή προσαρμογή των εμπλεκομένων μερών, ιδιαίτερα των εργοδοτών και των εργαζομένων που θα επωμιστούν μέρος του κόστους του συστήματος. Παράλληλα, θα βοηθήσει στον έγκαιρο χειρισμό τυχόν προβληματικών θεμάτων και στη συλλογή στοιχείων για σκοπούς βελτίωσης της απόδοσης του συστήματος. Προς τούτο, εντός των ακόλουθων εβδομάδων θα συσταθεί Διεθνής Ομάδα Υλοποίησης & Συμβουλευτικής, η οποία και θα παρέχει υποστήριξη προς το Υπουργείο Υγείας στην εξασφάλιση εμπειρογνωμοσύνης από το διεθνές περιβάλλον βάσει των επιμέρους αναγκών. Η αναγκαιότητα σύστασης ειδικής Ομάδας Υλοποίησης & Συμβουλευτικής αναγνωρίζεται και από την Τρόικα, με αποτέλεσμα τη συμπερίληψη της σχετικής ανάγκης στις πρόνοιες του νέου Μνημονίου.

 

ΕΡ: Πώς θα αποφύγουμε τον κίνδυνο να καταλήξουμε σε ένα εσαεί κρατικό μονοπώλιο ασφάλισης υγείας που θα πάσχει από τα ίδια σύνδρομα που πάσχουν τα δημόσια νοσηλευτήρια;

ΑΠ: Σκοπός μας δεν είναι η δημιουργία ενός βραχύβιου ΓεΣΥ. Και σαφώς ούτε και η επιστροφή σε «σύνδρομα» όπως τα ονομάσατε ή σε καταστάσεις, τις οποίες εργαζόμαστε για να διορθώσουμε. Με επισταμένες προσπάθειες έγινε δυνατή η εξασφάλιση της δυνατότητας διερεύνησης της σκοπιμότητας εφαρμογής ενός ανοικτού συστήματος που θα εμπλέκει πέραν του ενός ασφαλιστικού οργανισμού. Ταυτόχρονα, παραμένουμε στις βασικές λειτουργίας του συστήματος. Δηλαδή, την καθολικότητα του συστήματος, την παροχή υψηλής ποιότητας υπηρεσιών υγείας και τη συνεχή βελτίωσή τους, το δικαίωμα της ελεύθερης επιλογής παρόχου υγείας, τη δίκαιη κατανομή του κόστους, και την οικονομική βιωσιμότητα του εφαρμοζόμενου σχεδίου υγείας με ταυτόχρονη συγκράτηση του κόστους. Παράλληλα όμως μελετάται και η εφαρμογή ενός ανοικτού συστήματος σε περίπτωση που διαφανεί πως αυτή η επιλογή αποτελεί την πλέον ωφέλιμη προς τον Κύπριο πολίτη. Είναι υποχρέωσή μας να μελετήσουμε μια ενδεχόμενη μετεξέλιξη του συστήματος σε ένα μεικτό πολυασφαλιστικό σύστημα εάν αυτό μπορεί να προσφέρει πρόσθετα πλεονεκτήματα προς τον πολίτη.

 

ΕΡ: Στις νέες πρόνοιες του Μνημονίου προϋπόθεση για τη λειτουργία του ΓεΣΥ είναι η αυτονόμηση και η αναδιοργάνωση των κρατικών νοσηλευτηρίων με στόχο τη μετεξέλιξή τους σε αυτόνομες νομικές οντότητες, με οικονομική, διοικητική και επιστημονική ανεξαρτησία. Πώς και πότε θα υλοποιηθεί αυτό;

ΑΠ: Η αυτονόμηση των κρατικών νοσηλευτηρίων και ιατρικών κέντρων αποφασίζεται και εντάσσεται στις νέες πρόνοιες του Μνημονίου και στις άμεσες ενέργειες που δρομολογούνται από το Υπουργείο Υγείας με στόχο ακριβώς, τη μετεξέλιξή τους σε αυτόνομες νομικές οντότητες, με οικονομική, διοικητική και επιστημονική ανεξαρτησία. Σε πρώτη φάση, γίνονται σκέψεις για τη δημιουργία πέντε αυτόνομων Οργανισμών, ένα ανά επαρχία, στους οποίους θα ενταχθούν τα νοσηλευτήρια και ιατρικά κέντρα της αντίστοιχης επαρχίας. Η ενέργεια αυτή αποσκοπεί να καταστήσει εφικτή τη λειτουργία τους στη βάση διεθνών προτύπων και βέλτιστων πρακτικών για ενίσχυση της παραγωγικότητας και της ποιότητας των υπηρεσιών τους. Στο πλαίσιο της αναδιοργάνωσης, περιλαμβάνονται αλλαγές στον τρόπο οργάνωσης και διοίκησης των νοσηλευτηρίων με διαφοροποιήσεις στις δομές που στο παρόν απουσιάζουν από τα κρατικά νοσηλευτήρια. Μεταξύ άλλων, προτείνεται όπως οι διοίκηση των αυτόνομων Οργανισμών γίνεται από Διοικητικό Συμβούλιο, Γενικό Εκτελεστικό Ιατρικό Διευθυντή και Επιστημονικό Συμβούλιο.

Παράλληλα, δρομολογείται η πλήρης αναδιοργάνωση των κρατικών νοσηλευτηρίων ώστε να καταστεί εφικτή η λειτουργία τους στη βάση διεθνών προτύπων και βέλτιστων πρακτικών για ενίσχυση της παραγωγικότητας και της ποιότητας των υπηρεσιών τους. Στο πλαίσιο της αναδιοργάνωσης, περιλαμβάνονται αλλαγές στον τρόπο οργάνωσης και διοίκησης των νοσηλευτηρίων με διαφοροποιήσεις στις δομές που στο παρόν απουσιάζουν από τα κρατικά νοσηλευτήρια.

Το σημαντικό το οποίο και τονίζω είναι πως δεν είμαστε πλέον στα σχέδια. Δεν είμαστε στα λόγια. Ήδη τροχοδρομήσαμε την υλοποίηση αυτών των μακροπρόθεσμων μεταρρυθμίσεων στον τομέα της υγείας, και σε στρατηγικό και σε πολιτικό και σε τεχνικό επίπεδο. Ξέρουμε τα άμεσα βήματά μας αλλά και τον σχεδιασμό για τα επόμενα στάδια, σε ένα μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα που θα ολοκληρωθεί ως τα μέσα του 2015.

 

ΕΡ: Μιλήστε μας λίγο για τον θεσμό του οικογενειακού γιατρού. Κάποιοι ισχυρίζονται πως υπάρχει έλλειψη ικανού αριθμού οικογενειακών ιατρών. Επιπρόσθετα τονίζουν ότι υπάρχει κίνδυνος ο θεσμός αυτός να οδηγήσει σε διαπλοκή και σύγκρουση συμφερόντων ανάλογη με εκείνη που παρατηρείται σήμερα μεταξύ πολλών γιατρών, φαρμακείων και χημείων.

ΑΠ: Μετά από σοβαρή μελέτη, διαφάνηκε η αναγκαιότητα ύπαρξης του θεσμού και πλέον κρίνεται ως απαραίτητος, καθώς ο θεσμός αυτός αποτελεί τον θυροφύλακα του όλου συστήματος. Τυχόν αδυναμίες που δύναται να υπάρχουν θα ελαχιστοποιηθούν με την άσκηση δυναμικού ελέγχου και εποπτείας από το Υπουργείο Υγείας. Για την κάλυψη του απαιτούμενου αριθμού οικογενειακών ιατρών προβλέπεται όπως ως οικογενειακός γιατρός να μπορεί να δηλωθεί ιατρός με ειδικότητα γενικής ιατρικής, παιδίατροι ή και ακόμη και ιατροί άλλων ειδικοτήτων, όπως είναι οι παθολόγοι. Άλλωστε αυτό εφαρμόζεται και σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπως την Αγγλία και τη Γερμανία.

Ως προς τις άλλες ανησυχίες που εκφράζονται, το Υπουργείο Υγείας θα αναλάβει και θα εξασκεί στρατηγικό ρόλο για τη διαμόρφωση πολιτικής, νομοθετικής ρύθμισης, παρακολούθησης, ελέγχου και εποπτείας κατά τρόπο που θα διασφαλίζει την ανταγωνιστική και αποτελεσματική λειτουργία των αυτόνομων Οργανισμών, αλλά και την εύρυθμη λειτουργία του ευρύτερου συστήματος υγείας της χώρας μας.

 

ΕΡ: Με ποιο  τρόπο θα αντιμετωπίσετε τα προβλήματα που παρατηρούνται στις Ιατρικές Υπηρεσίες, όπως τα σοβαρότατα περιστατικά ιατρικής αμέλειας, η έλλειψης προσωπικού, η μεγάλη αναμονή για επίσκεψη σε ειδικευόμενο γιατρό, η ταλαιπωρία του κόσμου με τα ραντεβού που δεν τηρούνται κ.λπ.;

ΑΠ: Προτεραιότητά μας είναι ο ασθενής να βρίσκεται πάντοτε στο επίκεντρο. Ναι, υπάρχουν προβλήματα και η οικονομική κρίση συνέτεινε στο να οξυνθούν κάποια από τα προβλήματα αυτά. Ορισμένα είναι ιδιαιτέρως σοβαρά, όπως είναι οι λίστες αναμονής. Το ΓεΣΥ θα λύσει πολλά από τα παρόντα προβλήματα. Μέχρι την εφαρμογή του ΓεΣΥ το Υπουργείο θα συνεχίσει να διαχειρίζεται, στο μέτρο των δυνατοτήτων του, την κατάσταση επιλέγοντας τους τομείς εκείνους όπου μπορούμε να επιτύχουμε «γρήγορες νίκες». Για παράδειγμα, εκεί και όπου εντοπίζονται μεγάλες λίστες αναμονής, το Υπουργείο προχωρεί στην αγορά υπηρεσιών υγείας από τον ιδιωτικό τομέα. Μόλις πρόσφατα δε, ανακοινώσαμε την επιχορήγηση σειράς χειρουργικών επεμβάσεων προς πολίτες που επιθυμούν να λάβουν την υπηρεσία αυτή από τον ιδιωτικό τομέα. Στόχος μας είναι και η άμεση εξυπηρέτηση του πολίτη, και η οικονομική βοήθεια του, αλλά και η ενίσχυση και εμβάθυνση της συνεργασίας μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Άλλο μέτρο που λαμβάνουμε είναι η ενίσχυση των συστημάτων πληροφορικής για καταγραφή των λιστών αναμονής και η παρακολούθηση τους σε μηνιαία βάση ώστε να λαμβάνονται διορθωτικά μέτρα εκεί και όπου κρίνεται αναγκαίο.

 

ΕΡ: Η διασφάλιση ελεύθερης πρόσβασης σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας είναι ανθρώπινο δικαίωμα και ύψιστη υποχρέωση του κράτους. Είστε αισιόδοξος ότι βρισκόμαστε στο δρόμο για να δημιουργήσουμε ένα κοινωνικά δίκαιο, λειτουργικό και βιώσιμο σύστημα υγείας;

ΑΠ: Είμαστε στο σωστό δρόμο. Βρισκόμαστε εντός στόχων και εργαζόμαστε εντός στόχων. Τα νέα εργαλεία θα μας δώσουν περιθώρια περαιτέρω εξοικονόμησης, αλλά και με το δεδομένο ότι η Κυβέρνηση έχει αποφασίσει να ολοκληρώσει το βασικό στόχο των μεταρρυθμίσεων μας που είναι η παροχή καθολικής πρόσβασης στο Γενικό Σύστημα Υγείας στους Κύπριους πολίτες. Για να επιτύχουμε ευκολότερα και πρωτίστως αποτελεσματικότερα, χρειαζόμαστε τη γόνιμη συνεργασία όλων των φορέων της κοινωνίας. Πρωταρχικός μας στόχος στην υγεία είναι να προσφέρονται στον Κύπριο πολίτη όλες οι βασικές υπηρεσίες υγείας στην περίθαλψη, στη διάγνωση, στο φάρμακο, στη θεραπεία, στην αποκατάσταση. Και το αυτονόητο: να έχουν πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες δημόσιας υγείας όλοι οι πολίτες. Το ΓεΣΥ είναι εκ των ων ουκ άνευ να εφαρμοστεί όχι γιατί είναι μνημονιακή υποχρέωση της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά γιατί το χρειάζεται ο Κύπριος πολίτης. Οι Κύπριοι πολίτες όχι απλώς αντιλαμβάνονται την ανάγκη για αλλαγή, αλλά απαιτούν την αλλαγή. Την αλλαγή, για να μεταβούμε σε μία χώρα καλύτερη, δικαιότερη, που πατά γερά στα πόδια της, που εξασφαλίζει στους πολίτες της δικαιώματα, ευκαιρίες, τη ζωή που αξίζουν όχι μόνο για το αύριο, αλλά και για το σήμερα. Και πράγματι, υπάρχουν πολλά που μπορούμε να επιτύχουμε ως χώρα.


Comments

comments

Σχετικά με τον Συγγραφέα