Η γεωπολιτική σημασία της Διακήρυξης του Καΐρου

Η γεωπολιτική σημασία της Διακήρυξης του Καΐρου


  • Αμφίβολο εάν προχωρήσει η οριοθέτηση ΑΟΖ Αιγύπτου – Ελλάδας
  • Εξόχως σημαντική η εξέλιξη για την Λευκωσία
  • Η επιλογή του Καΐρου για την εκμετάλλευση του ΦΑ αποτελεί πλέον ίσως και μονόδρομο

Εξόχως σημαντική κρίνεται η «Διακήρυξη του Καΐρου» (8 Νοεμβρίου 2014), η πεμπτουσία της οποίας είναι η σηματοδότηση της έναρξης των διαπραγματεύσεων μεταξύ των τριών χωρών για οριοθέτηση της ΑΟΖ. Ένα θέμα το οποίο θεωρείται πως θα έχει ευρύτερες προεκτάσεις στη γεωπολιτική σκακιέρα της περιοχής, μιας και επί τούτου, στο παρελθόν υπήρξαν διαφωνίες –κυρίως μεταξύ Αιγύπτου και Ελλάδας- για τη μέση γραμμή της ΑΟΖ μεταξύ των δύο, ενώ άμεσες συνέπειες θα έχει και το θέμα με την οριοθέτηση της ΑΟΖ Ελλάδας – Τουρκίας, αφού η δεύτερη δεν αναγνωρίζει το Καστελόριζο και Στρογγύλη ως σημεία για καθορισμό της Ελληνικής ΑΟΖ.

 

Στροφή Αιγύπτου;

Το ιστορικό καθορισμού της ΑΟΖ Ελλάδας – Αιγύπτου χρονολογείται και ιδιαίτερα μετά το 2009 παίχτηκαν διάφορες «παρτίδες» γεωπολιτικής σημασίας ως προς την οριοθέτηση της ΑΟΖ.

Τότε μάλιστα η Αίγυπτος, εξήγγειλε σε κάποια φάση συνομιλίες με την Άγκυρα για το θέμα οριοθέτησης ΑΟΖ, κάτι που θεωρήθηκε από την Αθήνα ως απαράδεκτο, αφού βάσει του Δικαίου της Θάλασσας η ΑΟΖ της Τουρκίας δεν συνορεύει με αυτή της Αιγύπτου, σε αντίθεση με το τι πιστεύει και επιδιώκει η Άγκυρα, η οποία αρνείται να αναγνωρίσει δικαιώματα ΑΟΖ σε Καστελόριζο και Στρογγύλη και συνεπώς, θεωρεί, πως η δική της ΑΟΖ συνορεύει με την Αίγυπτο και βάσει της τουρκικής λογικής η Κύπρος με Ελλάδα δεν έχουν σύνορα μεταξύ των δικών τους ΑΟΖ.

Αξίζει να σημειωθεί πως Τουρκία και Βενεζουέλα είναι τα δύο κράτη που δεν υπέγραψαν την Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας το 1982 και αρνούνται μέχρι σήμερα, διότι έχουν και οι δυο παρόμοιο πρόβλημα, δηλαδή  έχουν μπροστά στις ακτές τους νησιά που δεν τους ανήκουν και συνεπώς πολύ περιορισμένη και μικρή ΑΟΖ.

Βάσει λοιπόν του ιστορικού της οριοθέτησης ΑΟΖ μεταξύ Αθήνας και Καΐρου, και μετά και τη Διακήρυξη της 8ης Νοεμβρίου 2014, τα πράγματα φαίνεται να αλλάζουν προς το συμφέρον της Ελλάδας (και κατ’ επέκταση της Κύπρου) αφού εάν όντως η Αίγυπτος αποδέχτηκε τον καθορισμό της ΑΟΖ βάσει και του Δικαίου της Θάλασσας αγνοώντας τις θέσεις της Άγκυρας τότε η 8η Νοεμβρίου θα καταγραφεί ως ορόσημο σε μια νέα εποχή καθορισμού του γεωπολιτικού χάρτη της περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου.

 

Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ;

Σύμφωνα με διπλωματικούς κύκλους η Διακήρυξη των τριών χωρών δεν έγινε χωρίς τη συγκατάθεση ισχυρών παικτών στην περιοχή όπως το Ισραήλ και οι ΗΠΑ. Δεδομένων δε, των σχέσεων Ουάσιγκτον με τη νέα κατάσταση πραγμάτων στην Αίγυπτο, θεωρείται αμφίβολο να μην ενημερώθηκαν οι ΗΠΑ για τις προθέσεις των τριών χωρών να προχωρήσουν στην εν λόγω Διακήρυξη και δη να συμπεριλάβουν σε αυτή το θέμα της οριοθέτησης της ΑΟΖ.

 

Ή πολιτική διαχείριση;

Από την άλλη, υπάρχουν και οι περισσότερο σκεπτικιστές προς την όλη εξέλιξη, οι οποίοι θεωρούν τη Διακήρυξη ως μια σημαντική μεν εξέλιξη, αλλά χωρίς περιθώρια υλοποίησης της, μιας και οι συνομιλίες για οριοθέτηση της ΑΟΖ «μπορούν ανά πάσα στιγμή είτε να διακοπούν είτε να παγώσουν», όπως λέχθηκε χαρακτηριστικά από έλληνα πολιτικό αξιωματούχο, ο οποίος κρίνει πως «οι πιθανότητες μη υλοποίησης της είναι πολύ περισσότερες απ’ ότι να υλοποιηθεί».

«Ως εκ τούτου, τα πράγματα ενδεχομένως να μην είναι τόσο περίπλοκα όπως παρουσιάζονται», πρόσθεσε συγκεκριμένα για να καταλήξει πως «η Τριμερής έπρεπε να είχε συγκεκριμένο αποτέλεσμα τόσο για το καλό του Νίκου Αναστασιάδη όσο και του Αντώνη Σαμαρά, διότι στην αντίθετη περίπτωση και οι δυο θα έμεναν εκτεθειμένοι στα μάτια της κοινής γνώμης, εάν δηλαδή εμφανίζονταν μετά την Τριμερή με μόνο αόριστες δηλώσεις, η οποία ήδη τους έχει στο στόχαστρο. Συνεπώς όποια και αν είναι η αλήθεια, είναι θέμα χρόνου να διαφανεί».

 

Το τελευταίο χαρτί της Λευκωσίας

Από την άλλη, το βέβαιο για την Λευκωσία είναι πως πλέον «παίζει το τελευταίο της χαρτί» στο θέμα του Φυσικού Αερίου, ως προς την αξιοποίηση των όποιων κοιτασμάτων υπάρχουν στη δική της ΑΟΖ.

Και τούτο, διότι μετά και την οριστική απόφαση της Noble (η οποία κοινοποιήθηκε από τον εκ των Διευθυντών της εταιρείας στο Συνέδριο Economist στη Λευκωσία όπου σημειώθηκε πως οι υφιστάμενες ποσότητες δεν αφήνουν περιθώρια για πλάνα Τερματικού Υγροποίησης και η Κύπρος θα πρέπει να στραφεί προς τη λύση των περιφερειακών αγωγών) η Λευκωσία φαίνεται να βρίσκεται μπροστά από αδιέξοδο.

Πιο απλά οι επιλογές της Λευκωσίας αρχικώς αριθμούσαν σε πέντε: 1. Τερματικό Υγροποίησης (το οποίο τώρα θεωρείται ασύμφορο). 2. Επιτόπια υγροποίηση (καινούργια μέθοδος, η οποία όμως και πάλι θεωρείται πλέον ασύμφορη). 3. Συνεργασία με Ισραήλ (η οποία δεν προχώρησε), 4. Αγωγούς προς Τουρκία 5. Συνεργασία με Τερματικό Αιγύπτου (Βρετανοαιγυπτιακών συμφερόντων).

Βάσει και των εξελίξεων, η Λευκωσία φαίνεται να βρίσκεται μπροστά σε μονόδρομο, αφού την επιλογή «4» (αγωγούς προς Τουρκία) την απορρίπτει εκτός και εάν εξευρεθεί λύση του κυπριακού.

Ως εκ τούτου, η συνεργασία με το Κάιρο φαντάζει ο μοναδικός δρόμος στον οποίο μπορεί αυτή τη στιγμή η Λευκωσία να ελπίζει, νοουμένου βεβαίως ότι οι Εταιρείες που δραστηριοποιούνται εντός της κυπριακής ΑΟΖ την κρίνουν οικονομικά βιώσιμη και συμφέρουσα για τις ίδιες λύση…

 

Η Διακήρυξη και οι τέσσερις πυλώνες
Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, δήλωσε την 8η Νοεμβρίου, κατά την Κοινή Διάσκεψη Τύπου, ότι η συνεργασία των τριών χωρών βασίζεται σε τέσσερις πυλώνες.

Της πολιτικής συνεργασίας βάσει των προτεραιοτήτων και των θεμάτων κοινού ενδιαφέροντος ιδιαίτερα μέσω του διπλωματικού συντονισμού των δράσεών μας τόσο σε περιφερειακό όσο και σε διεθνές επίπεδο, πάντοτε με πλήρη σεβασμό της διεθνούς νομιμότητας και των αρχών του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

Σύμφωνα με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη, ο δεύτερος πυλώνας αφορά την ανάληψη πρωτοβουλιών προς όφελος των χωρών και των λαών μας μέσω της ουσιαστικής και πρακτικής ενίσχυσης των συμπράξεων σε τομείς όπως αυτόν της ενέργειας, της οικονομίας, του εμπορίου, του τουρισμού, του πολιτισμού, της ναυτιλίας και σωρείας άλλων τομέων όπου μπορούμε να συνεργαστούμε.

Ο τρίτος άξονας αφορά τη δημιουργία κοινού μετώπου αντιμετώπισης των κινδύνων που απειλούν την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, όπως για παράδειγμα την τρομοκρατία, την ξενοφοβία και το θρησκευτικό διαχωρισμό που θέτουν σε κίνδυνο την κρατική υπόσταση πολλών χωρών, αλλά και το μέλλον του πολιτικού τους ανασχηματισμού.

«Τέταρτον και το πλέον σημαντικό, αυτή η συνεργασία αποσκοπεί να γίνει πρότυπο εποικοδομητικής και επωφελούς συνεργασίας στην εύφλεκτη κοινή μας περιοχή», τόνισε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και υπογράμμισε πως ο διάλογος και η συνεργασία που κτίζεται δεν στρέφεται εναντίον καμιάς, μα καμιάς χώρας, αλλά βασίζεται σε κοινές αρχές και αξίες όπως η εφαρμογή του διεθνούς δικαίου και στον κοινό στόχο προώθησης της ειρήνης, της ασφάλειας και της ευημερίας στην Ανατολική Μεσόγειο».

Συνεχίζοντας, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης κάλεσε τα κράτη της περιοχής που συμμερίζονται αυτό το όραμα να συμμετάσχουν στις κοινές προσπάθειες των τριών χωρών.

Χαρακτήρισε τη Διακήρυξη του Καΐρου ως «ένα ιδιαίτερα σημαντικό ιστορικό και περιεκτικό έγγραφο, το οποίο αποτελεί καθοδηγητικό σημείο αναφοράς για τις προτεραιότητές μας τόσο στους τομείς συνεργασίας μας όσο και για όλα τα ζητήματα που σήμερα συζητήσαμε».

Υπέδειξε την ανάγκη σταθερότητας στην Αίγυπτο, την οποία χαρακτήρισε ως μια χώρα με μεγάλη επιρροή στον αραβικό κόσμο, η οποία μπορεί να επηρεάσει καταλυτικά τις προσπάθειες για αντιμετώπιση των περιφερειακών προκλήσεων και διαβεβαίωσε πως τόσο η Ελλάδα όσο και η Κύπρος θα δράσουν ως οι πρεσβευτές της Αιγύπτου στην ΕΕ.

Διακήρυξη Καΐρου: Οι αναφορές στην Κύπρο

Η Διακήρυξη του Καΐρου που εγκρίθηκε στη συνάντηση καθορίζει το πλαίσιο της συνεργασίας μεταξύ των τριών χωρών και περιέχει ισχυρές αναφορές για τα κυπρογενή θέματα και ιδιαίτερα για τις τουρκικές προκλήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ.

«Τονίσαμε τη σημασία του σεβασμού των κυριαρχικών δικαιωμάτων και της δικαιοδοσίας της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΑΟΖ της και καλέσαμε την Τουρκία να τερματίσει όλες τις εν εξελίξει σεισμικές έρευνες εντός των θαλασσίων ζωνών της Κύπρου και να αποφύγει παρόμοια δραστηριότητα στο μέλλον», αναφέρεται.

Για το Κυπριακό, οι τρεις χώρες ζητούν «μια δίκαιη, συνολική και διαρκή διευθέτηση του κυπριακού προβλήματος, που θα επανενώνει το νησί σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ».

Η διακήρυξη τονίζει ότι η ανακάλυψη αποθεμάτων υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο μπορεί να ενεργήσει ως καταλύτης για την περιφερειακή συνεργασία και ότι αυτές θα εξυπηρετηθούν καλύτερα με την προσήλωση στο διεθνές δίκαιο.

«Προς αυτή την κατεύθυνση, δίνουμε έμφαση στον οικονομικό χαρακτήρα της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας και αποφασίσαμε να επισπεύσουμε τις διαπραγματεύσεις για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών μας όπου αυτό δεν έχει ακόμη γίνει», τονίζεται.

Στη διακήρυξη εκφράζεται η αποφασιστικότητα για στήριξη του αγώνα του αιγυπτιακού λαού για δημοκρατία και ευημερία μέσω της εφαρμογής του οδικού χάρτη περιλαμβανομένων των βουλευτικών εκλογών που θα σηματοδοτήσουν την κορύφωση της δημοκρατικής διαδικασίας, η οποία παρατηρείται ήδη με την υιοθέτηση ενός νέου συντάγματος και της διεξαγωγής προεδρικών εκλογών».


Comments

comments

Categories: Πολιτική

Σχετικά με τον Συγγραφέα