Λουκία Λ. Χατζηγαβριήλ: Έχουμε ανάγκη τον πολιτισμό

Λουκία Λ. Χατζηγαβριήλ: Έχουμε ανάγκη τον πολιτισμό


 

– Είναι το πιο δυνατό μας όπλο

 

Η Λεβέντιος Πινακοθήκη κόμβος πολιτισμού στο κέντρο της Λευκωσίας

 

 

Της Αγγέλας Κωμοδρόμου

 

Η Λεβέντειος Πινακοθήκη εναποθέτει το μεγαλείο της ευρωπαϊκής τέχνης από την Αναγέννηση έως τον 20ό αιώνα στην καρδιά της Λευκωσίας, με τη διευθύντρια της, Λουκία Λοΐζου Χατζηγαβριήλ να δηλώνει πως στον τόπο μας έχουμε ανάγκη τον πολιτισμό, είναι το πιο δυνατό μας όπλο για να αντιμετωπίσουμε όλες τις δυσκολίες και τα εμπόδια. Σύμφωνα με την ίδια μέσα από τα 28 χρόνια εμπειρίας της στο Λεβέντειο Δημοτικό Μουσείο Λευκωσίας ως η πρώτη Έφορος και Διευθύντρια, και στη συνέχεια στη Λεβέντειο Πινακοθήκη, έμαθε ότι πρώτα από όλα, στις θέσεις αυτές οφείλεις να διδάσκεσαι. «Πρέπει να μην χάνεις ποτέ την περιέργειά σου – για τα πράγματα, για τα ίδια τα εκθέματα, για τους ανθρώπους, για την τέχνη».

Στην συνέντευξη που ακολουθεί μιλά για το στόχο, τα δυνατά χαρτιά, το γιατί να επισκεφθεί κάποιος την Λεβέντειο Πινακοθήκη, αλλά και γιατί η Κύπρος είχε ανάγκη τη δημιουργία μιας τέτοιας πινακοθήκης.

 

Αρχικά μιλήστε μας για το πως προέκυψε η δημιουργία της Λεβεντείου Πινακοθήκης;

Με τη Λεβέντειο Πινακοθήκη, γίνεται πραγματικότητα το όνειρο του Αναστασίου Γ. Λεβέντη, να φτιάξει στην ιδιαίτερη του πατρίδα, την Κύπρο, έναν χώρο όπου να είναι προσβάσιμα τα έργα που συνέλεξε ό ίδιος από την δεκαετία του 1950 μέχρι τον θάνατο του το 1978. Την αρχική αυτή ιδέα υλοποίησε το Ίδρυμα Α. Γ. Λεβέντη, χτίζοντας το υπερσύγχρονο αυτό κτήριο στην καρδιά της Λευκωσίας για να φιλοξενήσει τις συλλογές, και για να λειτουργήσει ως πόλος έλξης για τον κόσμο. Για πρώτη φορά στην Κύπρο, συναντιούνται εδώ έργα μεγάλων δημιουργών από την εποχή της Αναγέννησης μέχρι τον 20ό αιώνα, από το Μπαρόκ και το Ροκοκό στους Ιμπρεσιονιστές και στη Γενιά του ‘30 – μεταξύ άλλων των Canaletto, Fragonard, Renoir, Monet, Chagall, Βρυζάκη, Βολανάκη, Ράλλη, Μόραλη, Τσαρούχη, Κισσονέργη, Διαμαντή και Κάνθου – η ευρωπαϊκή και ελληνική τέχνη, η πρώτη γενιά των Κυπρίων δημιουργών, περιμένουν τον επισκέπτη.

 

Ό κύριος στόχος της;

Να φέρει την Ευρωπαϊκή εικαστική παράδοση στην πόρτα μας, να μας θυμίσει ότι η δική μας καλλιτεχνική παράδοση είναι κι εκείνη κομμάτι της Ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς και τέλος να ξεκινήσει ένα διάλογο μεταξύ τέχνης και κοινωνίας ιδιαίτερα στον τόπο μας που τόσο το έχει ανάγκη. Η Λεβέντειος Πινακοθήκη στοχεύει να διαφυλάξει και να προβάλει όλα αυτά τα έργα ζωγραφικής και αντικείμενα τέχνης για τις μελλοντικές γενιές, αλλά και να τους δώσει ζωή – ανοίγοντας τον διάλογο γύρω από την τέχνη και την ιστορία της. Ένα Μουσείο οφείλει σήμερα να είναι χώρος συνεύρεσης, όχι μόνο χώρος περισυλλογής. Δεν έρχεσαι μόνο για να δεις, αλλά και για να μάθεις, και κυρίως για να μοιραστείς και να επικοινωνήσεις, μέσα σε έναν χώρο πολιτισμού.

 

Tα «δυνατά χαρτιά» της Πινακοθήκης;

Από τη μία είναι ο διεθνής προσανατολισμός της – οι συνεργασίες με τα μεγάλα Μουσεία του κόσμου, με την διεθνή επιστημονική κοινότητα, που μας επιτρέπουν να φέρουμε όχι μόνο θησαυρούς της τέχνης, αλλά και τεχνογνωσία γύρω από το αντικείμενο της ιστορίας της τέχνης, και νέες ιδέες στην Λευκωσία. Και από την άλλη οι άνθρωποι της.

 

Γιατί να επισκεφθεί κάποιος την Πινακοθήκη;

Κυρίως γιατί θα περάσει όμορφα εδώ. Δεν είναι μόνο ότι έχει πολλά να δει, είναι ότι το κάθε τι το προσεγγίζουμε με διαφορετικούς τρόπους, είτε μουσειολογικά, είτε μέσα από την χρήση της τεχνολογίας, είτε μέσα από ειδικά προγράμματα, που προκαλούν τον κάθε επισκέπτη, κάθε ηλικίας, να ανακαλύψει πτυχές της τέχνης που δεν φαντάζεται. Κι αυτό είναι συναρπαστικό – και βλέπουμε με χαρά ότι κάνει τον κόσμο να επιστρέφει στους χώρους μας. Δεν είναι η Πινακοθήκη το Μουσείο της μίας επίσκεψης. Υπάρχουν πάντα λόγοι να γυρίσεις εδώ, να αποκομίσεις και να μάθεις κάτι καινούριο.

Επίσης είμαστε πάντα υπέρ της τεχνολογίας και των σύγχρονων μουσειακών εφαρμογών. Εκείνο που δεν μας αρέσει είναι να περιορίζουμε το οπτικό μας πεδίο αλλά και την σκέψη μας μέσα σε μια οθόνη.

 

Πιστεύετε ότι η Κύπρος είχε ανάγκη τη δημιουργία μιας τέτοιας πινακοθήκης;

Πολύ. Ιδιαίτερα γιατί ζώντας σε ένα νησί, στο ανατολικότερο άκρο της Μεσογείου, έχουμε ανάγκη να έχουμε στην δική μας την γειτονιά ένα παράθυρο στον κόσμο. Κι αυτό επιδιώκουμε να κάνουμε μέσα από την Πινακοθήκη. Πόσο μάλλον την δεδομένη χρονική στιγμή. Σε μια εποχή γεωπολιτικών αλλαγών και οξύνσεων, όπου ιδίως οι χώροι πολιτισμού μπορούν να λειτουργήσουν συνδετικά. Να αμβλύνουν τις αντιθέσεις, να ενθαρρύνουν την συμμετοχικότητα και να μας κάνουν να οραματιστούμε ένα καλύτερο αύριο, μέσα από τον πολιτισμό και την πολιτιστική ανταλλαγή. Θυμάμαι όταν ήμουν μαθήτρια και μελετούσαμε την αναγέννηση και τα άλλα κινήματα της τέχνης μετά τον διαφωτισμό γνωρίζαμε τους μεγάλους ζωγράφους μόνο μέσα από τις εικόνες των βιβλίων. Τώρα μπορούμε να δούμε και να θαυμάσουμε έργα εδώ απλά με μια επίσκεψη μας στην Πινακοθήκη άλλωστε και για τον λόγο αυτό προσδίδουμε ιδιαίτερη σημασία στον εκπαιδευτικό μας ρόλο.

 

Ποιος είναι ο πιο αντιπροσωπευτικός πίνακας για την Κύπρο που φιλοξενεί η πινακοθήκη;

Δεν μπορώ να επιλέξω ένα συγκεκριμένο έργο. Όλα έχουν την δική τους σημασία, όλα έχουν την δική τους σπουδαιότητα και ιστορία. Όλα μαζί κτίζουν αυτό που λέμε Ευρωπαϊκή Ιστορία της Τέχνης. Αν έλεγα ας πούμε ότι ξεχωρίζω την Πλατεία του Αγίου Μάρκου του Καναλέττο, γιατί μέσα από το έργο αυτό που ζωγραφίστηκε τον 18ο αιώνα γίνεται αναφορά στον τόπο μας και στις σχέσεις του με τη Βενετία, θα έπρεπε εξ ίσου να αναφερθώ και στην Αναγεννημένη Ελλάδα του Βρυζάκη που υμνεί την ανεξαρτησία της Ελλάδος και εννοείται ότι για κάθε κύπριο ο Κόσμος της Κύπρου του Αδαμάντιου Διαμαντή αποτελεί μια μοναδική αναφορά στο παρελθόν και ένα ύμνο στην στωικότητα των απλών ανθρώπων του τόπου μας. Όλοι είναι σημαντικοί και ανεπανάληπτοι.

 

Ο αριθμός των επισκεπτών σας αφήνει ικανοποιημένη; 

Πάντα κοιτάμε την επισκεψιμότητα, και πάντα μας ενδιαφέρουν οι αριθμοί. Σημαντικό όμως είναι να είναι και ποιοτικοί αυτοί οι αριθμοί. Για εμένα προσωπικά, για παράδειγμα, το ποσοστό των Κυπρίων που μας επισκέπτεται είναι διπλά σημαντικό. Γιατί το κάθε μουσείο πρέπει να το αγκαλιάσει πρώτα η τοπική κοινωνία – και να αποτελέσει κομμάτι της  καθημερινότητας της. Να έρθει και να ξαναέρθει στους χώρους του – για μια εκδήλωση, μια έκθεση, ένα δημιουργικό εργαστήριο, για μια δράση για παιδιά ή την οικογένεια, για μια παράσταση, μια μουσική βραδιά. Αυτά είναι τα αληθινά νούμερα, οι αριθμοί που μετράνε γιατί εξασφαλίζουν το αύριο του Μουσείου…

 

Μιλήστε μας για το Πενταετές Στρατηγικό Πρόγραμμα της Πινακοθήκης και για το που αποσκοπούν οι συμφωνίες συνεργασίες που έχετε συνάψει με παγκόσμια εμβέλειας μουσεία και ιδρύματα;

Ήδη, στα δύο χρόνια λειτουργίας μας έχουμε πετύχει, μέσα από συνεργασίες με μεγάλα μουσεία και ιδρύματα διεθνώς, από το Hermitage της Αγίας Πετρούπολης στο Metropolitan Museum της Νέας Υόρκης, από το Courtauld Institute of Art και το Βρετανικό Μουσείο στο Μουσείο του Λούβρου, να είμαστε κομμάτι μιας διεθνούς κοινότητας στον χώρο της ιστορίας της τέχνης. Να ανταλλάσσουμε σε επιστημονικό και ερευνητικό επίπεδο ιδέες και απόψεις με συναδέλφους από ολόκληρο τον κόσμο – και στην ουσία να μπορούμε μοιραστούμε τον πλούτο αυτό με το δικό μας κοινό, με τους φοιτητές, την ακαδημαϊκή κοινότητα, τον κόσμο…


Comments

comments

Σχετικά με τον Συγγραφέα