Μια πολιτιστική πανδαισία

Μια πολιτιστική πανδαισία


Την Τρίτη  27 Μαΐου, 2014, στις 7.30 μ.μ. στο πλαίσιο της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και υπό την αιγίδα του Έντιμου Υπουργού Παιδείας και Πολιτισμού Δρα Κώστα Καδή, η Πρεσβεία της Ελλάδος στην Κύπρο, το Κοινωφελές Επιστημονικό και Πολιτιστικό Ίδρυμα «Φώτος Φωτιάδης» και ο Δήμος Στροβόλου  συνδιοργανώνουμε μια τριπλής διάστασης και σημασίας πολιτιστική εκδήλωση  προς τιμή τριών διακεκριμένων πνευματικών δημιουργών του Ελληνισμού:

Του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου – El Greco, (1541-1614), παγκοσμίου φήμης Έλληνα Ζωγράφου της Αναγέννησης, με την συμπλήρωση  400 χρόνων από το θάνατο του,  και των Εθνικών Ποιητών της Κύπρου Βασίλη Μιχαηλίδη (1849-1917) και Δημήτρη Λιπέρτη (1866-1937) με την ευκαιρία της τέλεσης των αποκαλυπτηρίων των προτομών τους από τον Υπουργό Παιδείας και Πολιτισμού.

Οι προτομές των δύο κορυφαίων ποιητών μας στα προπύλαια του Δημοτικού Θεάτρου Στροβόλου,  έχουν φιλοτεχνηθεί, από τον διακεκριμένο Κύπριο γλύπτη  Γιώργο Μαυρογένη,  δαπάναις του  Ιδρύματος «Φώτος Φωτιάδης».

Το πρόγραμμα της ιδιαίτερα σημαντικής αυτής πολιτιστικής εκδήλωσης είναι πλουσιότατο  και περιλαμβάνει:

Μέρος  Α΄

Χαιρετισμοί από τον Δήμαρχο Στροβόλου Δρα Λάζαρο Σαββίδη, τον Πρόεδρο του Ιδρύματος «Φώτος Φωτιάδης»  Δρα Φώτο Φωτιάδη, τον κ. Μιχάλη Πήλικο, Δήμαρχο Λευκονοίκου, τόπο γέννησης του Βασίλη Μιχαηλίδη και τον κ. Γλαύκο Καριόλου, Δήμαρχο Κερύνειας, τόπο καταγωγής του Δημήτρη Λιπέρτη.

Ομιλία για τη ζωή και το έργο των τιμωμένων ποιητών μας Βασίλη Μιχαηλίδη και Δημήτρη Λιπέρτη θα κάνει η φιλόλογος κυρία Ελένη Χριστοφίδου.

Ποιήματα του Βασίλη Μιχαηλίδη και Δημήτρη Λιπέρτη θα απαγγείλουν ο ηθοποιός και σκηνοθέτης κ. Φώτος Φωτιάδης και η ηθοποιός κυρία Δέσποινα Μπεμπεδέλη.  Ομιλία και την τέλεση των αποκαλυπτηρίων θα κάνει ο Υπουργός Παιδείας και Πολιτισμού Δρ Κώστας  Καδής.

 Μέρος  Β΄

Εκδήλωση αφιερωμένη στο διακεκριμένο Έλληνα Ζωγράφο Δομήνικο Θεοτοκόπουλο – El  Greco.

Θα περιλαμβάνει χαιρετισμό από τον Πρέσβη της Ελλάδος στην Κύπρο κ. Βασίλη Παπαϊωάννου και τον Πρόξενο της Κύπρου στο Μιλάνο, κ. Ιωάννη Τζήρο.

Θα προβληθούν μια ταινία για τον Ελ Γκρέκο (διάρκειας 10΄) και μια δεύτερη ταινία «Το ταξίδι της ταινίας  El Greco» (διάρκειας 13΄) .  Για τη ζωή και το έργο του El Greco και για  τη σημασία και το περιεχόμενο των ταινιών θα μιλήσει ο γνωστός συγγραφέας και σκηνοθέτης κ. Γιάννης Σμαραγδής.

 

Στοιχεία για τη ζωή και το έργο των τιμωμένων

Στο πλαίσιο της  πολιτιστικής  αυτής  εκδήλωσης  θα τελεσθούν τα αποκαλυπτήρια των προτομών των δύο κορυφαίων ποιητών της Κύπρου, του Βασίλη  Μιχαηλίδη και του Δημήτρη Λιπέρτη  από τον Έντιμο Υπουργό Παιδείας και Πολιτισμού, Δρα Κώστα Καδή εκ μέρους του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Νίκου Αναστασιάδη ο οποίος θα απουσιάζει.

Στις δύσκολες στιγμές που διέρχεται σήμερα ο Κυπριακός Ελληνισμός καθώς διεξάγει αγώνα φυσικής και εθνικής επιβίωσης, η συντήρηση και ενεργοποίηση της ιστορικής μνήμης και διατήρηση της πνευματικής και πολιτιστικής μας κληρονομιάς, αποτελεί επιτακτική ανάγκη και ύψιστο εθνικό καθήκον.  Σ’ αυτές τις συνθήκες ο λαός επιβάλλεται να ανακαλεί στη σκέψη του, τους σημαντικούς πνευματικούς του ηγέτες, τους ποιητές, τους  καλλιτέχνες, τους  φιλοσόφους και άλλους δημιουργούς,  που πρέπει ν’ αποτελούν τα πρότυπα του.

Το έργο των δύο ποιητών μας, που σφράγισε μια σημαντική περίοδο της Κυπριακής ιστορίας από το τέλος του 19ου αιώνα μέχρι σχεδόν τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, αποτελεί μια από τις πολυτιμότερες εθνικές και πνευματικές μας παρακαταθήκες.  Ο Βασίλης Μιχαηλίδης και ο  Δημήτρης Λιπέρτης δεν ήσαν απαθείς παρατηρητές.   Είχαν ισχυρή και έντονη άποψη, έπαιρναν θέση και κατεύθυναν  πράγματα της εποχής τους.  Με τη πανίσχυρη γραφίδα τους καθοδηγούσαν το λαό, τον εμψύχωναν και ατσάλωναν τη θέληση και την αγωνιστικότητα του.

Παρά το γεγονός ότι έχουν ήδη παρέλθει, αρκετές δεκαετίες μετά τον θάνατο τους,  τα ποιήματά τους, τους κρατούν παρόντες ανάμεσα μας, αθάνατους.

Ο Βασίλης Μιχαηλίδης, ζυμωμένος σε εθνικούς αγώνες  στους οποίους έλαβε μέρος ως εθελοντής, έγραψε πατριωτικά ποιήματα που σχετίζονται με τα μεγάλα εθνικά γεγονότα και τα οράματα του  Κυπριακού Ελληνισμού, όπως «Η 9η Ιουλίου»,  «Η Κύπρος στην Μάνα της» και «Η Χιώτισσα».   Όμως  καταξιώθηκε και ως κορυφαίος λυρικός ποιητής με δημιουργίες όπως «Η Ανεράδα».

Ο Δημήτρης Λιπέρτης, ως βαθύς γνώστης της ψυχοσύνθεσης του λαού μας,  χάρη στη στενή σχέση και επαφή  που διατηρούσε για πολλά χρόνια με την κυπριακή ύπαιθρο, κατάφερε να δώσει   την εικόνα της παραδοσιακής κυπριακής κοινωνίας του μεσοπολέμου μέσα από ποιήματα ερωτικά και διδαχτικά.

Παράλληλα, με τα πατριωτικά του ποιήματα τραγουδά τους καημούς που προκαλεί ο χωρισμός της Κύπρου από τη Μάνα της και διαβεβαιώνει την εμμονή της Κύπρου στα εθνικά ιδεώδη.   Κύριο χαρακτηριστικό της ποίησης του Λιπέρτη  είναι ότι ηθογραφεί με λυρική γραφικότητα τους ανθρώπους της υπαίθρου της Κύπρου, διδάσκει με τη λαϊκή θυμοσοφία και ηθικολογική αυστηρότητα.

Ο Βασίλης Μιχαηλίδης και ο Δημήτρης Λιπέρτης καταξίωσαν τη χρήση του Κυπριακού ιδιώματος ως οι κυριότεροι εκπρόσωποι της νεότερης κυπριακής διαλεκτικής ποίησης μέσα στα ευρύτερα πλαίσια της νεοελληνικής ποίησης.

Ο μεγάλος,  παγκοσμίου φήμης  Έλληνας ζωγράφος, γλύπτης και αρχιτέκτονας της Αναγέννησης Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, γνωστός  με το Ισπανικό προσωνύμιο, El Greco, δηλαδή «ο Έλληνας»,   γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης.  Έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του μακριά από την πατρίδα του, δημιουργώντας το κύριο σώμα του έργου του στην Ιταλία και στην Ισπανία.  Εκπαιδεύτηκε αρχικά ως αγιογράφος στην Κρήτη,  κοντά σε σύγχρονους για την εποχή συμπατριώτες του ζωγράφους.  Σε ηλικία 25 ετών, ήταν ήδη ολοκληρωμένος ζωγράφος.

Το 1566,  παρακινούμενος από τη φήμη της Βενετίας, πήγε εκεί, στην οποία ζούσαν πολλοί Έλληνες, μεταξύ των οποίων και φημισμένοι ζωγράφοι.  Στην Ιταλία επηρεάστηκε από τους μεγαλύτερους δασκάλους της Ιταλικής τέχνης, όπως τον Τιντορέττο και τον Τιτσιάνο, του οποίου υπήρξε μαθητής και  από  αυτόν πήρε στοιχεία από τον μανιερισμό.

Το 1570  πήγε στη Ρώμη, όπου συνέχισε τη μελέτη μεγάλων Ιταλών  ζωγράφων.  Το 1575 μετέβη στην Μαδρίτη της Ισπανίας και το 1577 εγκαταστάθηκε οριστικά στο Τολέδο, την πόλη που αποτελούσε τότε το θρησκευτικό και πολιτιστικό κέντρο της Ισπανίας.    Εκεί  έζησε μέχρι το τέλος της ζωής του και ολοκλήρωσε ορισμένα από τα πιο γνωστά έργα της ώριμης περιόδου του και γνώρισε την καταξίωση.  Στο Τολέδο βρίσκεται και το περίφημο Μουσείο El Greco.

Το καλλιτεχνικό  του έργο θεωρείται μοναδικό.  Η τεχνοτροπία του Εl Greco θεωρείται έκφραση της Βενετικής Σχολής και του μανιερισμού όπως αυτός διαμορφώθηκε στο δεύτερο μισό του 16ου αιώνα.   Λόγω επίδρασης της  τεχνοτροπίας μπαρόκ που εκτόπισε τον μανιερισμό του 16ου αιώνα,  για κάποιους αιώνες είχε αγνοηθεί το έργο του  El Greco.

Αργότερα κατά τη διάρκεια του ρομαντισμού τα έργα του επανεξετάστηκαν και στη διάρκεια του 20ου αιώνα,  με την άνθιση του εξπρεσιονισμού, το Έργο του El Greco  θεωρήθηκε προδρομικό του ρεύματος αυτού με την αξιοποίηση στοιχείων της Ανατολικής και Δυτικής παράδοσης.  Σταδιακά το έργο του επανεκτιμήθηκε κατακτώντας  τελικά την εξέχουσα θέση που διατηρεί μέχρι σήμερα στην ιστορία της τέχνης.  Οι κριτικοί τον κατατάσσουν ανάμεσα στους μεγαλύτερους ζωγράφους όλων των εποχών, γεγονός που τιμά ιδιαίτερα την Ελλάδα και τον Ελληνισμό ευρύτερα.

 


Comments

comments

Σχετικά με τον Συγγραφέα