Οι πυλώνες της ενεργειακής ένωσης

Οι πυλώνες της ενεργειακής ένωσης


Του Δρα Αντώνη Στ. Στυλιανού

 

Η ανακοίνωση της στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη δημιουργία μιας ενεργειακής ένωσης αποτελεί σημαντικό ορόσημο στην ενοποίηση των αγορών ενέργειας σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Στηριζόμενη σε τέσσερις θεμελιώδεις πυλώνες, η ευρωπαϊκή ενεργειακή ένωση στοχεύει στην αναδιάρθρωση του τομέα της ενέργειας στα 28 κράτη-μέλη της Ένωσης.

Η ενεργειακή ένωση στηρίζεται σε τέσσερις πυλώνες που αποτελούν την ραχοκοκαλιά του ευρύτερου σχεδιασμού για την υλοποίηση συντονισμένων πολιτικών στον τομέα της ενέργειας, σε μια Ένωση που την έχει, αναντίρρητα, ανάγκη. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί τον μεγαλύτερο εισαγωγέα ενέργειας στον κόσμο, έξι από τα κράτη-μέλη της (η Βουλγαρία, η Εσθονία, η Φινλανδία, η Λετονία, η Λιθουανία και η Σλοβακία) εξαρτώνται από έναν και μοναδικό εξωτερικό προμηθευτή για όλες τις εισαγωγές αερίου, δώδεκα κράτη, συμπεριλαμβανομένης και της Κύπρου, δεν έχουν την δυνατότητα διασυνοριακής διάθεσης τουλάχιστον του 10% της εγκατεστημένης δυναμικότητας ηλεκτροπαραγωγής, το 75% των κατοικιών στα κράτη-μέλη της Ένωσης δεν είναι ενεργειακά αποδοτικό, και οι τιμές χονδρικής πώλησης της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη είναι 30% υψηλότερες απ’ ότι στις ΗΠΑ, ενώ οι τιμές του φυσικού αερίου είναι κατά 100% υψηλότερες. Υπολογίζεται ότι στον τομέα της ενέργειας σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης θα επενδυθούν μέχρι το 2020 πέραν του ενός τρισεκατομμυρίου ευρώ, ενώ οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έχουν ετήσιο κύκλο εργασιών 129 εκατομμύρια ευρώ, απασχολόντας πέραν του ενός εκατομμυρίων ατόμων.

Ο πρώτος πυλώνας της ευρωπαϊκής στρατηγικής στον τομέα της ενέργειας αφορά στην μείωση της εξάρτησης από έναν και μόνο προμηθευτή και πλήρους συνεργασίας με γειτονικές χώρες. Στον πυλώνα αυτό, της ονομαζόμενης δηλαδή ‘ρήτρας αλληλεγγύης’, συμπεριλαμβάνεται και η περισσότερη διαφάνεια στις συμφωνίες των κρατών-μελών της Ένωσης για αγορά ενέργειας από χώρες εκτός Ένωσης.

Ο δεύτερος πυλώνας αφορά στην ροή ενέργειας, που πρέπει να καταστεί ως ένα είδος πέμπτης ελευθερίας για την Ένωση (οι τέσσερις ελευθερίες της Ένωσης σήμερα είναι η ελεύθερη διακίνηση προσώπων, η ελεύθερη διακίνηση αγαθών, η ελεύθερη διακίνηση υπηρεσιών και η ελεύθερη διακίνηση κεφαλαίων). Η ροή ενέργειας θα πρέπει να γίνεται ελεύθερα διαμέσου των συνόρων, εφαρμόζοντας ταυτόχρονα τους κανόνες του ενεργειακού διαχωρισμού και της ανεξαρτησίας των ρυθμιστικών αρχών. Παράλληλα, θα πρέπει να επανασχεδιαστεί η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, με στόχο την περαιτέρω διασύνδεσή της και το να καταστεί βιώσιμη και ανανεώσιμη.

Ως τρίτος πυλώνας της ενεργειακής ένωσης καθορίζεται η μεγαλύτερη ενεργειακή απόδοση. Μέσω του πυλώνα αυτού, η ενεργειακή απόδοση θα μπορεί να ανταγωνίζεται με θεμιτούς όρους τη δυναμικότητα παραγωγής με πάρα πολλά οφέλη για τον καταναλωτή, το περιβάλλον αλλά και τα Κράτη γενικότερα.

Τέλος, θα πρέπει να υπάρξει πραγματική μετάβαση σε μια κοινωνία χαμηλών εκπομπών άνθρακα, με μακροπρόθεσμη προοπτική. Προς τούτο, η περαιτέρω χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αποτελεί καθοριστικό παράγοντα, που θα συντείνει, μεταξύ άλλων, στην ενίσχυση του ηγετικού ρόλου της Ένωσης στον τομέα της τεχνολογίας των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της αύξησης της ανταγωνιστικότητας, σε παγκόσμιο επίπεδο, των ευρωπαϊκών εταιρειών, ως επίσης και την δημιουργία νέων θέσεων εργασίας στον τομέα της ενέργειας.

 

* Λέκτορας Νομικής στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, LL.B Law Bristol, Ph.D in Law – International Law and Human Rights (Kent), Διευθυντής Μονάδας Νομικής Κλινικής Πανεπιστημίου Λευκωσίας.


Comments

comments

Categories: Οικονομία

Σχετικά με τον Συγγραφέα