Πως επηρεάζονται οι συντελεστές της αγοράς πετρελαίου από τις σημερινές τιμές;

Πως επηρεάζονται οι συντελεστές της αγοράς πετρελαίου από τις σημερινές τιμές;

 


  • Του Δρ. Ανδρέα Πουλλικκά 

Οι πετρελαϊκές εταιρείες

Τα κέρδη των μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών έχουν υποχωρήσει στα επίπεδα του 2000. Τα κέρδη της Royal Dutch Shell σημείωσαν πτώση της τάξεως του 56%. Τα καθαρά κέρδη της ConocoPhillips μειώθηκαν κατά 87%, σημειώνοντας τις χειρότερες επιδόσεις από το 2001. Τα κέρδη της Exxon Mobil από τον τομέα πετρελαίου και φυσικού αερίου υποχώρησαν στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2003, με αποτέλεσμα η συνολική κερδοφορία να μειωθεί κατά 46% έναντι του πρώτου τριμήνου του 2014. Τα καλά νέα για τις πετρελαϊκές επιχειρήσεις είναι ότι οι τιμές ανέκαμψαν, με το μπρεντ να σημειώνει άνοδο 21% πάνω από τα 65 δολάρια το βαρέλι τον Απρίλιο 2015, όταν τον περασμένο Ιανουάριο είχε υποχωρήσει κάτω από τα 50 δολάρια το βαρέλι. Τα άσχημα νέα είναι ότι οι πετρελαϊκές εταιρείες έχουν πολύ δρόμο ακόμα για να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα της αγοράς, με τιμές κατά 30%-40% περίπου χαμηλότερες απ’ ότι είχαν συνηθίσει τα προηγούμενα χρόνια.

Οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες

Οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες κερδίζουν δολάρια πουλώντας το πετρέλαιό τους, είτε άμεσα, μέσω κρατικά ελεγχόμενων επιχειρήσεων, είτε έμμεσα μέσω των δικαιωμάτων εκμετάλλευσης που πληρώνουν οι ξένες πετρελαϊκές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στα εδάφη τους. Το συγκεκριμένο επιχειρηματικό μοντέλο δεν αποδίδει ιδιαίτερα όταν οι τιμές μειώνονται. Για παράδειγμα κατά την περίοδο των ψηλών τιμών του πετρελαίου, οι πλούσιες σε πετρέλαιο χώρες συσσώρευσαν εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια από την πώληση φυσικού αερίου και αργού πετρελαίου. Στα μέσα του 2014 τα συναλλαγματικά διαθέσιμα των μεγαλύτερων πετρελαιοπαραγωγών κρατών έφτασαν περίπου στα 2.5 τρισεκατομμύρια δολάρια στα μέσα του 2014. Τώρα που οι τιμές του πετρελαίου έχουν υποχωρήσει κατά περίπου 40%, η Σαουδική Αραβία και άλλες χώρες, καταναλώνουν γρήγορα το απόθεμά τους σε δολάρια. Με την πτώση στην τιμή του πετρελαίου, οι χώρες αυτές χρειάζεται να χρησιμοποιήσουν τα αποθέματά τους για να συνεχίσουν να υλοποιούν τα κοινωνικά τους προγράμματα. Ύστερα από έξι μήνες χαμηλών τιμών, χώρες όπως η Αλγερία εξαντλούν τα αποθέματά τους σε δολάρια με τον ταχύτερο ρυθμό σε διάστημα τουλάχιστον 25 ετών. Και αυτό αφού η τιμή πώλησης του πετρελαίου είναι πιο κάτω από το «νεκρό σημείο» της τιμής του. Δηλαδή την τιμή στην οποία τα έσοδα από τις πωλήσεις πετρελαίου καλύπτουν το κόστος των εισαγωγών για τις διάφορες πετρελαιοπαραγωγές χώρες. Για παράδειγμα τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα χρειάζονται τιμές πετρελαίου πάνω από περίπου 75 δολάρια το βαρέλι για να είναι στο «νεκρό σημείο» και η Σαουδική Αραβία χρειάζεται 65 δολάρια το βαρέλι.

Η Σαουδική Αραβία είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα της ταχύτητας και του μεγέθους των ρευστοποιήσεων. Τα συναλλαγματικά της αποθέματα συρρικνώθηκαν κατά περίπου 20 δισεκατομμύρια δολάρια τον Φεβρουάριο 2015, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη μηνιαία πτώση των τελευταίων τουλάχιστον 15 ετών. Ευτυχώς για τους Σαουδάραβες, τα αποθέματά τους ξεπερνούν τα 700 δισεκατομμύρια δολάρια, έτσι με τον τρέχοντα ρυθμό ρευστοποιήσεων, διαθέτουν αρκετά αποθέματα για να αντέξουν σχεδόν τρία χρόνια.

Οι τελικοί χρήστες

Η αγορά πετρελαίου, όπως όλοι γνωρίζουμε, έχει σκαμπανεβάσματα, κορυφές και πεδιάδες και αυτό φαίνεται στο σχεδιάγραμμα όπου δίνονται ιστορικά στοιχεία της τιμής του μπρεντ για την περίοδο 2008-2015 σε δολάρια ανά βαρέλι και σε Ευρώ ανά βαρέλι.

Παρατηρούμε ότι μεγάλος παράγοντας είναι η ισοτιμία δολαρίου – Ευρώ όπου κατά τις περιόδους χαμηλών τιμών μπρεντ η ισοτιμία αλλάζει προς όφελος του δολαρίου. Αποτέλεσμα η μικρότερη πτώση της τιμής μπρεντ σε Ευρώ σε σχέση με την αντίστοιχη σε δολάρια.

Με μειωμένες τιμές πετρελαίου μειώνεται το ενεργειακό κόστος σε επιχειρήσεις και βιομηχανίες και μαζί με αυτό και το συνολικό κόστος παραγωγής. Για κάθε πτώση 10 δολαρίων στη τιμή του πετρέλαιου το Αμερικανικό ΑΕΠ επωφελείται κατά 0.2%, ενώ ο κάθε οδηγός στις ΗΠΑ εξοικονομεί περίπου 120 δολάρια το χρόνο για κάθε 10 σεντ του δολαρίου πτώσης ανά λίτρο στο καύσιμο κίνησης. Στην Ευρωζώνη η πτώση κατά 10 Ευρώ της τιμής του πετρελαίου οδηγεί σε αύξηση του ΑΕΠ της κατά 0.1%.

Η Κύπρος εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο, καθώς η τελική ενέργεια που καταναλώνεται στην χώρα μας ανά καύσιμο αφορά πέραν του 90% προϊόντα πετρελαίου. Άρα η Κυπριακή οικονομία είναι αρκετά ευαίσθητη στα σκαμπανεβάσματα της τιμής του πετρελαίου. Οι παράγοντες που πρέπει να συνυπολογίσουμε για να καταλήξουμε στο αν τελικά θα μειωθεί ή όχι η τιμή και στην χώρα μας είναι (α) η ισοτιμία ανάμεσα σε Ευρώ και δολάριο, (β) οι απαιτήσεις της αγοράς από τα διυλιστήρια, καθώς μπορεί λόγω αυξημένης διύλισης ακόμα και να αυξηθεί η τιμή του τελικού προϊόντος και (γ) το πετρέλαιο είναι ένα χρηματιστηριακό προϊόν, άρα υπεισέρχονται εξωγενείς παράγοντες που ανεβάζουν ή κατεβάζουν την τιμή των προϊόντων του.

Τιμή πετρελαίου Brent


Comments

comments

Categories: Οικονομία

Σχετικά με τον Συγγραφέα