Η ΕΕ δε θέλει να γίνει πιο δημοκρατική

Η ΕΕ δε θέλει να γίνει πιο δημοκρατική

 


 


Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει εδώ και πολλά χρόνια ένα πρόβλημα δημοκρατικής νομιμοποίησης: τα διοικητικά της όργανα – με εξαίρεση εκείνα που απαρτίζονται από εθνικούς ηγέτες και υπουργούς – δεν ανταποκρίνονται ιδιαίτερα ούτε φέρουν ευθύνη έναντι των απλών ευρωπαίων ψηφοφόρων.

Και, όπως έδειξε η πρόσφατη αποτυχημένη προσπάθεια μεταρρύθμισης, τους αρέσει αυτό, παρ’ όλη τη ρητορική σχετικά με την ανάγκη υπέρβασης του δημοκρατικού ελλείμματος.

Οι ψηφοφόροι έχουν επιρροή στην ΕΕ μέσω δύο καναλιών. Το ένα είναι να εκλέγουν εθνικούς ηγέτες, οι οποίοι, μέσω του Συμβουλίου της ΕΕ, καθορίζουν γενικές κατευθυντήριες γραμμές πολιτικής για το μπλοκ. Οι ηγέτες επιλέγουν επίσης υπουργούς οι οποίοι συλλογικά λειτουργούν ως συννομοθέτες με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η άμεση εκλογή των 751 μελών αυτού του κοινοβουλίου είναι ο άλλος δίαυλος επιρροής. Αλλά λίγοι απλοί ψηφοφόροι καταλαβαίνουν τι είναι το κοινοβούλιο – κάτι που βοήθησε να μειωθεί η προσέλευση στις εκλογές κατά 43% στις δύο τελευταίες εκλογές από ένα αξιοσέβαστο 62% το 1979, όταν ο προκάτοχος του οργάνου της ΕΕ ήταν πολύ μικρότερο. Μόλις φτάσουν στις Βρυξέλλες, οι νομοθέτες των εθνικών κομμάτων σχηματίζονται σε διακρατικές ομάδες με άγνωστα ονόματα και ηγέτες. αλλά δεν μπορούν να προτείνουν νόμους – πρέπει να ζητήσουν από την Ευρωπαϊκή Κομισιόν, το πλησιέστερο που έχει η ΕΕ σε μια κυβέρνηση, να εισαγάγει νομοθεσία. Τα περισσότερα μέλη του κοινοβουλίου, για παράδειγμα, αντιτίθενται στην αλλαγή της θερινής ώρας, αλλά μπορούν μόνο να ψηφίσουν την Πέμπτη για να ζητήσουν από την επιτροπή να διεξαγάγει μια «διεξοδική αξιολόγηση» για το αν θα πρέπει να συνεχιστεί.

Ο πρόεδρος της επιτροπής επιλέγεται μέσω μιας άλλης μπερδεμένης διαδικασίας υπό την ηγεσία της διακρατικής φατρίας με τις περισσότερες ψήφους στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Δεδομένου ότι οι ψηφοφόροι δεν επιλέγουν άμεσα αυτή την ομάδα, ο διορισμός δε θεωρείται τόσο δημοκρατικός.

Τώρα που η Βρετανία εγκαταλείπει την ΕΕ, είναι κενές 73 έδρες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Έτσι, μερικά μέλη του Κοινοβουλίου και εμπειρογνώμονες ήρθαν με την ιδέα της διανομής τους μέσω μιας διεθνούς ψηφοφορίας. Αυτό, υποστήριξαν, θα παρουσιάσει τα κόμματα όπως υπάρχουν στις Βρυξέλλες στους ψηφοφόρους και θα τους επιτρέψει να προωθήσουν πλατφόρμες που βασίζονται σε ευρωπαϊκά και όχι σε εθνικά ζητήματα. «Επιτέλους, οι ευρωπαίοι πολίτες θα μπορούσαν να ψηφίσουν για όποιον πιστεύουν ότι θα τους εκπροσωπούσε καλύτερα, αντί να χρειαστεί να επιλέξουν μεταξύ των υφισταμένων εθνικών ή περιφερειακών κομμάτων», ανέφεραν οι υποστηρικτές της πρότασης αυτήν την εβδομάδα με ανοιχτή επιστολή. «Οι πολίτες που έχουν περισσότερα κοινά με τους ομολόγους τους πέρα ​​από τα σύνορά τους θα είναι τελικά πιο συνδεδεμένοι και καλύτερα εκπροσωπημένοι». Εάν το πείραμα δούλευε, θα μπορούσε να επεκταθεί προοδευτικά σε ολόκληρο το κοινοβούλιο.

Η πρόταση – υποστηριζόμενη από τον πρόεδρο της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν και τους ομολόγους του στην Ισπανία και την Ιταλία – δεν θα επιλύσει το πρόβλημα των μηδαμινών εξουσιών του κοινοβουλίου, γεγονός που δύσκολα δικαιολογεί τον ετήσιο προϋπολογισμό του άνω των 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Αλλά τουλάχιστον οι ψηφοφόροι θα έχουν την ευκαιρία να καταλάβουν τη διαφορά μεταξύ των πολιτικών ομάδων. Για παράδειγμα, γιατί είναι το Αριστερό Μπλοκ της Πορτογαλίας μέρος της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς – Βόρειας Πράσινης Αριστεράς; Εάν υπάρχει μια καλή εξήγηση, δεν είναι εύκολο να βρεθεί.

Εάν τα ευρωπαϊκά κόμματα συνέλεγαν τις ψήφους απ’ όλη την Ευρώπη, δεν θα ήταν απλώς σαφέστερο για τους ψηφοφόρους να ψηφίσουν αυτό που τους αντιπροσωπεύει, θα έχουν μια άμεση διορατικότητα και συμβολή στην εκλογή του προέδρου της επιτροπής.

Την Τετάρτη, ωστόσο, το κοινοβούλιο καταψήφισε το διεθνές εκλογικό πείραμα. Γιατί; Θα περιπλέκονταν αδικαιολόγητα το εκλογικό σύστημα και θα έρχονταν σε αντίθεση με την αποστολή της Ένωσης ως συλλογή εθνών, και όχι των κομμάτων που διαδίδονται σε αυτά. Αντ’ αυτού, το κοινοβούλιο απλά θα μειώσει τον αριθμό των εδρών και θα αναδιανείμει ορισμένες από τις εναπομένουσες βρετανικές εντολές.

Ταυτόχρονα, το κοινοβούλιο αντιτίθεται στην κατάργηση της τρέχουσας διαδικασίας επιλογής του προέδρου της επιτροπής, όπως πρότειναν ορισμένοι εθνικοί ηγέτες. Προφανώς, οι τρέχουσες διαδικασίες φαίνονται αρκετά ανοικτές και δημοκρατικές για τους νομοθέτες που αισθάνονται ότι αποδίδουν υψηλότερους μισθούς από τους εθνικούς νομοθέτες στα περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ, ενώ παράλληλα φέρουν πολύ λιγότερη ευθύνη.

Εάν η ΕΕ ήθελε σοβαρά να καταστήσει τη διαδικασία λήψης αποφάσεων πιο διαφανή και δημοκρατική, θα ήθελε να υπενθυμίσει μια παλιά πρόταση του πρώην Υπουργού Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου Τζακ Στρόου να καταργηθεί εντελώς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Τα εθνικά κοινοβούλια θα μπορούσαν να εκχωρούν μέλη δύο φορές το χρόνο για να ψηφίσουν την ευρωπαϊκή νομοθεσία ή η διαδικασία θα μπορούσε απλώς να αφεθεί στα συμβούλια των υπουργών: Οι εθνικά εκλεγμένοι πολιτικοί σε αυτά εκπροσωπούν ήδη τους ψηφοφόρους των χωρών τους και οποιαδήποτε ευρωπαϊκή νομοθεσία ήδη περνά από αυτούς, ούτως ή άλλως. Η απουσία ενός κοινοβουλίου πλήρους απασχόλησης ίσως αναγκάσει την Ευρωπαϊκή Κομισιόν να περιορίσει τη νομοθετική της δραστηριότητα και να επικεντρωθεί σε έναν μικρότερο κατάλογο προτεραιοτήτων.

Η ιδέα των διεθνών εκλογών λειτουργεί στην καλύτερη περίπτωση ως μηχανισμός εκλογής του προέδρου της επιτροπής. Οι πολιτικοί, μεταξύ των οποίων ο πρώην υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Πολωνίας Ραντόσλαβ Σικόρσκι και ο πιο ένθερμος φεντεραλιστής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Γκι Φερχόφσταντ, πρότειναν παραλλαγές στην ιδέα αυτή. Μια πολιτική παράσταση στην κλίμακα των προεδρικών εκλογών των ΗΠΑ – και με υποψηφίους που διεξάγουν εκστρατείες σε κάθε χώρα του μπλοκ – θα μπορούσε να προσθέσει στη δημοκρατική νομιμότητα της ΕΕ και να δώσει στο μπλοκ ένα δημόσιο πρόσωπο ίσο με τους ηγέτες υπερδυνάμεων, όχι απλά του επικεφαλής γραφειοκράτη.

Ωστόσο, δεν υπάρχει καμία πιθανότητα μιας τέτοιας ριζικής αλλαγής με το σημερινό ευρωπαϊκό κατεστημένο να επιδιώκει να προστατεύσει το status quo ακόμη και από τις πιο μετριοπαθείς καινοτομίες. Εναπόκειται στους εθνικούς ηγέτες να κινηθούν ενάντια στα κατοχυρωμένα συμφέροντα που είναι τόσο αποφασισμένα να κρυφτούν από τους ψηφοφόρους που προορίζονται να υπηρετήσουν. Πηγή: sofokleous10.gr


Comments

comments

Tags: europe, politics

Σχετικά με τον Συγγραφέα