Eίναι πολύ δύσκολο να “μετρηθεί η υγεία” της τουρκικής οικονομίας

Eίναι πολύ δύσκολο να “μετρηθεί η υγεία” της τουρκικής οικονομίας


 


Ρήξη και επαναπροσέγγιση στις σχέσεις της με την ΕΕ

 

Του Τάκη Χατζηγεωργίου Eυρωβουλευτής της Ομάδας Ενωτικής Αριστεράς*

 

Η Τουρκική οικονομία μετά από πολλά χρόνια ανάπτυξης και θετικών αποτελεσμάτων εισήλθε σε μια δύσκολη περίοδο. Η ανάπτυξη των εξαγωγών επιβραδύνθηκε, ο πληθωρισμός έφτασε σε διψήφια νούμερα ενώ το έλλειμμα του ισοζυγίου τρέχουσων συναλλαγών προκαλεί ανησυχίες. Η κατάσταση αυτή είναι αποτέλεσμα τόσο των εσωτερικών όσο και των εξωτερικών εξελίξεων στην χώρα. Η προώθηση σημαντικών διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων είναι ζωτικής σημασίας για την τόνωση των οικονομικών επιδόσεων και της ανάπτυξης, όπως αναγνώρισε η τούρκικη κυβέρνηση.

Τα οικονομικά και η πολιτική είναι άρρηκτα συνδεδεμένα σε όλες τις χώρες. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για την Τουρκία, η οποία βρίσκεται σε ένα σταυροδρόμι όπου η πολιτική κυριαρχεί παντού. Επομένως, η ακριβής κατανόηση του τρόπου ενσωμάτωσης της τουρκικής οικονομίας στις παγκόσμιες αγορές δεν θα είναι δυνατή εκτός εάν κατανοηθεί το ευρύτερο πολιτικό πλαίσιο.

Μέσω της σημερινής κατάστασης εκτάκτου ανάγκης που ισχύει στη χώρα το πιθανότερο είναι να ενισχυθούν οι μεγάλες επιχειρήσεις με την ταυτόχρονη εξαφάνιση της μεσαίας τάξης. Στα στοιχεία που δημοσιεύει και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις τριμηνίες αναλύσεις της για τις υπό ένταξη χώρες παρουσιάζονται οι οικονομικοί στόχοι που έχουν θέσει οι τούρκικες αρχές. 5,5% ανάπτυξη την περίοδο 2017-2020, μείωση του πληθωρισμού στο 5% το 2020, μείωση της ανεργίας κάτω από 10% και του δημοσιονομικού ελλείμματος στο 1,6% το 2020. Σημαντικό να σημειώσουμε ότι το 2013 η χώρα είχε ανάπτυξη 10%, ανεργία γύρω στο 8,5% και πληθωρισμό 6%.

Είναι κοινώς παραδεκτό ότι είναι πολύ δύσκολο να μετρηθεί η υγεία της τουρκικής οικονομίας. Αυτό επιβεβαιώνεται από τις εκθέσεις του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης του 2017, η οποία κατατάσσει την Τουρκία τελευταία στην παροχή ‘ανοικτών και χρήσιμων κυβερνητικών στοιχείων” μεταξύ των χωρών μελών.  Σύμφωνα με μελετητές ο νόμος έκτακτης ανάγκης έχει επιδεινώσει τις συνθήκες εργασίας και το επίπεδο εισοδήματος των εργαζομένων. Για παράδειγμα, το δικαίωμα των εργαζομένων να απεργία έχει μειωθεί δραστικά. Πάνω από 30 εκατομμύρια άνθρωποι εκτιμάται ότι επιβιώνουν με κυβερνητική βοήθεια. Τον Ιούλιο του 2017, η Συνομοσπονδία Τούρκων Συνδικάτων έθεσε το όριο της φτώχειας για μια τετραμελή οικογένεια στις 4.878 Τούρκικες λίρες (1,080 ευρώ) το μήνα. Ο μέσος μισθός για τους κυβερνητικούς υπαλλήλους, όπως οι δάσκαλοι και οι αστυνομικοί, είναι περίπου 817 ευρώ το μήνα, ενώ ένας εξειδικευμένος γιατρός μόλις που βρίσκεται πάνω από το όριο της φτώχειας στα 1.260 ευρώ.

Ο Timur Kuran, καθηγητής οικονομικών και πολιτικών επιστημών στο πανεπιστήμιο του Duke σε ανάλυση του δήλωσε ότι “εάν η οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται – αν και αργά – ένας λόγος είναι ότι τα υψηλά επιτόκια που αντλούν βραχυπρόθεσμες επενδύσεις. Αυτή δεν είναι μια βιώσιμη στρατηγική. Κάνει την Τουρκία ιδιαίτερα ευάλωτη σε ένα σοκ που θα μπορούσε να προκαλέσει εκροή κεφαλαίων”. Επιπρόσθετα κάνει αναφορά ότι η αστάθεια στην γύρω περιοχή λειτουργεί θετικά για την Τουρκία ως προς την προσέλκυση κεφαλαίων στην χώρα.

Μελετητές της κατάστασης στην Τουρκία (Turan Subasat- καθηγητής του Πανεπιστημίου της Μούγρας στη Τουρκία) αναλύουν ότι οι οικονομικές πολιτικές που σχεδιάστηκαν τα προηγούμενα χρόνια δημιούργησαν ένα τεχνητό οικονομικό θαύμα με αποτέλεσμα να τονώσουν τη βραχυπρόθεσμη κατανάλωση και να επιτύχουν διαδοχικές νικηφόρες εκλογές για κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης. Ωστόσο, δεδομένου ότι η «οικονομική επιτυχία» βασίστηκε σε αδύναμα θεμελιώδη στοιχεία, μόνο ένα πιο αυταρχικό καθεστώς θα μπορούσε σήμερα να σώσει το ΑΚΡ. Για αυτό το λόγο σήμερα προχωρεί στο προεδρικό σύστημα, το οποίο είναι απαραίτητο για να σφραγίσει τι έχει επιτευχθεί και διαιωνίσει την εξουσία του.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο είναι που η Τουρκία επιθυμεί διακαώς την περεταίρω οικονομική συνεργασία με την ΕΕ με βασικό πυλώνα τον εκσυγχρονισμό της Τελωνειακής ένωσης Τουρκίας-ΕΕ. Οι οικονομικές σχέσεις μεταξύ της Τουρκίας και της ΕΕ είναι σημαντικές και εκτεταμένες με το διμερές εμπόριο να αγγίζει περίπου 145 δισεκατομμύρια ευρώ. Η ΕΕ είναι η μεγαλύτερη εξαγωγική αγορά της Τουρκίας, ενώ η Τουρκία κατατάσσεται στις πρώτες πέντε εισαγωγικές και εξαγωγικές αγορές της ΕΕ.

Σε πρόσφατα συνέντευξη του ο Μεχμέτ Σισμέκ, αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, είχε δηλώσει ότι χρειάζεται αποκατάσταση των σχέσεων ΕΕ-Τουρκίας, πως ο εκσυγχρονισμός της τελωνειακής ένωσης  είναι αμοιβαία επωφελής και ελπίζει τώρα να μπορέσει να προχωρήσει. Συνεχίζοντας είχε πει ότι το ενδιαφέρον των επενδυτών για την Τουρκία παραμένει πολύ ισχυρό και πως θα χρησιμοποιηθούν όλοι οι πολιτικοί μοχλοί ώστε να αντιμετωπιστούν τα διαρθρωτικά προβλημάτων της Τουρκίας, αλλά και για να καταστήσουν την τουρκική οικονομία πιο ανθεκτική στις κρίσεις.

Είναι φανερό ότι ο εκσυγχρονισμός της τελωνειακής ένωσης αποτελεί βασικό συστατικό για την ανάκαμψη της τούρκικης οικονομίας, ωστόσο γνωρίζει πολύ καλά πως αυτή η προσπάθεια δεν είναι στρωμένη με ροδοπέταλα. Υπάρχουν έντονες αντιδράσεις από κράτη μέλη και από το ίδιο το ευρωκοινοβούλιο σχετικά με την κατάσταση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου στη χώρα. Επιπρόσθετα γνωρίζουν ότι η Κύπρος, χωρίς λύση του κυπριακού δεν πρόκειται να συναίνεση στον εκσυγχρονισμό και ούτε αυτή πρόκειται να προχωρήσει στην αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας και άνοιγμα των λιμανιών και αεροδρομίων για την Κύπρο.

Για αυτό το λόγο, μέσα στο 2017 έχει προχωρήσει σε σημαντικές οικονομικές επαφές και με άλλους παίχτες της περιοχής. Τα ανοίγματα και οι σχέσεις που δημιουργούνται με την Ρωσία αποτελούν ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα. Τον περασμένο Μάη είχαμε την συμμετοχή του ίδιου του Ερτογάν μαζί με τον Υπουργό Οικονομ

ικών στη Σύνοδο ‘One belt one road’ που πραγματοποίησε ο Πρόεδρος της Κίνας στο Πεκίνο. Μέσα σε αυτή τη χρονιά υπήρχαν επαφές και ενίσχυση σχέσεων, έστω και μόνο οικονομικών σε κάποιες των περιπτώσεων, με Αίγυπτο, Ισραήλ, Ιράν και Καζακστάν.

Ενταξιακή βοήθεια προς Τουρκία

Η Τουρκία ως υποψήφια προς ένταξη χώρα συμπεριλαμβάνεται στο πρόγραμμα προενταξιακής βοήθειας της ΕΕ (ΙΡΑ ΙΙ). Με βάση αυτή είχε προβλεφθεί ότι η Τουρκία για τα χρόνια 2014-2020 να πάρει 4,45 δισεκατομμύρια ευρώ για έργα σε διάφορους τομείς (χαρακτηριστικά αναφέρονται οι τομείς της δημοκρατίας και της διακυβέρνησης, της ενδυνάμωσης της κοινωνίας των πολιτών, του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων. Άλλοι τομείς είναι: Δράση για το περιβάλλον και το κλίμα, Μεταφορές, Ενέργεια, Ανταγωνιστικότητα και καινοτομία, Εκπαίδευση, απασχόληση και κοινωνικές πολιτικές, Γεωργία και αγροτική ανάπτυξη, Περιφερειακή και εδαφική συνεργασία).

Ωστόσο και λόγω της κατάστασης στη χώρα μέχρι σήμερα έχουν εκταμιευθεί μόνο 392 εκ. και έχουν γίνει δεσμεύσεις ύψους 2 δισ. ευρώ. Στην ψήφιση του προϋπολογισμού της ΕΕ για το 2018, τον προηγούμενο μήνα, είχαν ψηφιστεί περικοπές 105 εκ. ευρώ και δεσμευτεί άλλα 70 εκ. πέραν το περικοπών που είχε ήδη προβεί η Κομισιόν για παράδειγμα ύψους 89. εκ σε προγράμματα για τις μεταφορές και το περιβάλλον όπου υπήρχε πρόβλημα απορρόφησης από την Τουρκία.

Οι συζητήσεις και οι προβληματισμοί που υπάρχουν είναι πολλοί. Είναι λογικό κάποιοι να επιχειρηματολογούν ότι από τη στιγμή που δεν διεξάγονται διαπραγματεύσεις για ένταξη τα προενταξιακά κονδύλια θα έπρεπε και αυτά να σταματήσουν. Από την άλλη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και άλλοι (μεγάλες πολιτικές ομάδες και ΚΜ) μέσα στην ΕΕ επιχειρηματολογούν ότι θα πρέπει να υπάρξει ανακατεύθυνση των κονδυλίων, προς την κοινωνία των πολιτών, με σκοπό η ΕΕ να δείξει ότι η ΕΕ στηρίζει το μέρος του λαού που αντιστέκεται και βρίσκεται σε αντίθεση με τον Ερτογάν.

 

– Αντιπρόεδρος στην Αντιπροσωπεία στη Μικτή Κοινοβουλευτική Επιτροπή ΕΕ-Τουρκίας

– Μέλος στην Επιτροπή Αναφορών και στην Αντιπροσωπεία στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση Euronest

Συμμετέχει επίσης ως Αναπληρωτής:

– στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων

– στην Επιτροπή PANA – Εξεταστική επιτροπή για τη διερεύνηση καταγγελλόμενων παραβιάσεων και περιπτώσεων κακοδιοίκησης κατά την εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ σε σχέση με τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, τη φοροαποφυγή και τη φοροδιαφυγή

– Αντιπροσωπεία στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Σταθεροποίησης και Σύνδεσης ΕΕ-Σερβίας

 


Comments

comments

Categories: Απόψεις
Tags: cyprus, erdogan, EU, Tyrkey

Σχετικά με τον Συγγραφέα