Φορολογούμενος, η εύκολη λύση

Φορολογούμενος, η εύκολη λύση


 


Του Δημήτρη Γεωργιάδη, Πρόεδρος Δημοσιονομικού Συμβουλίου

 

Στο δημόσιο διάλογο όλοι χρησιμοποιούμε συχνά «ετικέτες». Η χρήση τους είναι τις πλείστες φορές βοηθητική, όπως και αναγκαία. Μπορεί όμως να καταστεί πολύ αντιπαραγωγική και αρκετές φορές ζημιογόνα.

Ετικέτα είναι ο περιληπτικός – απλουστευμένος χαρακτηρισμός, συνήθως σε μία λέξη, ή η περιγραφή μιας κατάστασης, ή ενός φαινομένου που διαφορετικά θα απαιτούσε σημαντικό χρόνο για να εξηγηθεί. Αν για παράδειγμα θα συζητηθεί το «κατά πόσο η πολιτική ποσοτικής χαλάρωσης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) είναι η πρέπουσα υπό τις σημερινές συνθήκες της οικονομίας»,  και αν όλοι οι εμπλεκόμενοι γνωρίζουν τον ακριβή ορισμό της «ποσοτικής χαλάρωσης», της «ΕΚΤ» και της «οικονομίας» τότε η συζήτηση μπορεί να επικεντρωθεί αμέσως στην ουσία. Ο διάλογος θα έχει περισσότερες πιθανότητες να είναι σύντομος, να φέρει αποτέλεσμα και αυτό να είναι και ορθότερο.

Δυστυχώς όμως, η χρήση «ετικέτας» πολλές φορές προκαλεί προβλήματα ή χρησιμοποιείται εσκεμμένα για τον αποπροσανατολισμό από την ουσία και την προώθηση ιδίων συμφερόντων, ελλείψει άλλων επιχειρημάτων. Αυτό γίνεται πιο έντονο όταν χρησιμοποιούνται λέξεις με βαθύτερο νόημα όπως «δικαίωμα», «ιερό», «ελευθερία», «ιδανικά», «ηθικό» και άλλες. ‘Όταν ο ένας συνομιλητής χαρακτηρίσει κάτι ως ηθικό ή ιερό τότε ο αντί-συνομιλητής αισθάνεται ένα βάρος, ότι αν διαφωνήσει θα χαρακτηριστεί ο ίδιος ως ανήθικος ή ως ιερόσυλος. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αντιπαραγωγικό διάλογο ή ακόμη και να τον τερματίσει πρόωρα, με αποτέλεσμα μόνο η φωνή της μίας πλευράς να ακούγεται. Τέτοια παραδείγματα τα ζούμε συχνά, είτε αφορούν καθημερινούς κοινωνικούς διαλόγους είτε σοβαρά θέματα όπως αυτά της οικονομίας, ακόμη και της υγείας.

Πρόσφατο παράδειγμα η χρήση της ετικέτας ότι τα κεφάλαια των συνταξιοδοτικών ταμείων είναι ιερά και άρα οι ζημιές θα πρέπει να καλυφθούν από τον κυβερνητικό προϋπολογισμό. Μήπως υπάρχει κοινή συμφωνία για τον ορισμό του «ιερού»; Τι χαρακτηριστικά πρέπει να έχει ένα περιουσιακό στοιχείο για να θεωρηθεί ιερό; Αν όχι, που όλοι γνωρίζουμε ότι δεν υπάρχει, τότε θα πρέπει να δώσουμε τον ορισμό. Να γνωρίζουν όλοι τι αποτελεί ιερό περιουσιακό στοιχείο ώστε όλοι οι πολίτες να απαιτούν και να έχουν την ίδια-ίση μεταχείριση. Τι είναι λοιπόν αυτό που καθιστά την κατάθεση ενός συνταξιοδοτικού ταμείου ιερή ή πιο ιερή από τα πιο κάτω παραδείγματα;

  • Από την κατάθεση ενός ατόμου που μόλις πρόσφατα αφυπηρέτησε, ή που πώλησε την οικία του, ή που έχασε ένα γονέα του και έλαβε ένα εφάπαξ ποσό;

  • Από την κατάθεση του μεροκάματου ενός λογιστή, μιας καθαρίστριας, ενός μηχανικού;

  • Από τα προϊόντα που παρέδωσε ένας γεωργός σε μια υπεραγορά που πτώχευσε;

και πολλά άλλα.

Ακόμη και να απαντηθεί ικανοποιητικά αυτό το ερώτημα, ότι πράγματι τα κεφάλαια των συνταξιοδοτικών ταμείων είναι ιερά, θα πρέπει όλοι να αναλογιστούμε ποιοι ήταν αυτοί που θα έπρεπε να τα είχαν διαχειριστεί με τον ανάλογο ιερό τρόπο. Υποθέτω πρωτίστως η ευθύνη για την ορθή διαχείριση των χρημάτων του παγκαριού μιας εκκλησίας βαραίνει τη διαχειριστική επιτροπή, ακολούθως αυτούς που τη διορίζουν και ακολούθως τη Μητρόπολη ή την Αρχιεπισκοπή.

Ας υποθέσουμε ότι έχει περάσει και αυτό το τεστ. Ότι πράγματι είναι ξεχωριστά ιερά τα κεφάλαια των συνταξιοδοτικών ταμείων, ότι πράγματι δεν έφεραν ευθύνη οι διαχειριστικές επιτροπές τους ή τα μέλη τους. Το τελικό ερώτημα που τίθεται και  θα πρέπει να τίθεται για όλα ανεξαιρέτως τα αιτήματα προς την κυβέρνηση, είτε αυτά αφορούν αποζημιώσεις, είτε επιδοτήσεις, χαλαρώσεις, απαλλαγές κ.α. είναι «γιατί ο κος Κώστα και η κα Μαρίνα (φορολογούμενοι) να το πληρώσουν;».

Προσωπικά δεν θέλω να είμαι απόλυτος. Υπάρχουν, περιπτώσεις που ο κος Κώστας και η κα Μαρίνα είτε πρέπει (γιατί φέρουν άμεση ή έμμεση ευθύνη ως ψηφοφόροι) είτε το επιθυμούν (για κοινωνικούς ή δημοσίου συμφέροντος λόγους) να πληρώσουν. Ακόμη και να φτάσουμε σε αυτό το σημείο, τότε θα πρέπει να γίνει μία κατανομή τους κόστους της απόφασης αναλόγως του βαθμού ευθύνης και όχι να εντοπίζουμε ένα λάθος π.χ. εποπτικό και να λέμε άρα ευθύνεται 100% η κρατική μηχανή και το κόστος να καταβληθεί μόνο από τον φορολογούμενο.

Δυστυχώς ο διάλογος που καταγράφηκε δεν είχε αυτά τα χαρακτηριστικά. Δεν απάντησε αυτά τα καίρια ερωτήματα και ο φορολογούμενος ήταν, ως συνήθως η εύκολη λύση.

* Οι απόψεις που εκφράζονται είναι προσωπικές.


Comments

comments

Categories: Απόψεις

Σχετικά με τον Συγγραφέα