ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ: Τα δεδομένα, οι επιλογές και το στοίχημα

ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ: Τα δεδομένα, οι επιλογές και το στοίχημα


 

 

Οι σημαντικές παράμετροι λίγο πριν την διερευνητική γεώτρυση της ΤΟΤΑ στο τεμάχιο 11

 

ΑΝΑΛΥΣΗ του Παναγιώτη Τσαγγάρη, Twitter: @tsangarisp

 

Σε λιγότερο από 50 ημέρες αναμένεται να αρχίσει η διερευνητική γεώτρηση της γαλλικής TOTAL στο τεμάχιο 11 της κυπριακής ΑΟΖ και τα βλέμματα όλων είναι στο κατά πόσο τελικά ο γαλλικός κολοσσός θα προχωρήσει βάσει σχεδίου και προγράμματος, το οποίο προβλέπει την έναρξη των εργασιών εντός Ιουλίου.

Το κεφάλαιο «Ενέργεια» όμως γίνεται πιο ευαίσθητο και αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον εάν ληφθούν υπόψη δυο σημαντικές παράμετροι: Πρώτον το κυπριακό και δεύτερον οι επερχόμενες προεδρικές εκλογές. Πιο κάτω θα προσπαθήσουμε να αποκωδικοποιήσουμε το «Κεφάλαιο Ενέργεια» μέσα από δεδομένα και μέσα από τον πολιτικό φακό των εξελίξεων.

Τα δεδομένα

Προτού εισέρθουμε λοιπόν στα της πολιτικής προέκτασης του «Κεφαλαίου Ενέργεια», θα ήταν καλό να δούμε τα δεδομένα ώστε να γίνει κατανοητό περί τίνος πρόκειται και μέχρι που βρισκόμαστε σήμερα.

-Μετά και τον 3ο Γύρο αδειοδοτήσεων, η κατάσταση στην Κυπριακή ΑΟΖ έχει ως εξής:

Κοινοπραξία ExxonMobil-Qatar Petroleum εξασφάλισε τα δικαιώματα για το τεμάχιο «10».

Η κοινοπραξία των Eni Cyprus Limited και Total E&P Cyprus B.V. αδειοδοτήθηκε για το Τεμάχιο «6» ενώ διαθέτει και το Τεμάχιο «11».

Η Eni Cyprus Limited έλαβε και το Τεμάχιο «8».

Η κοινοπραξία Eni Cyprus Limited και KOGAS έχουν τα δικαιώματα για τα Οικόπεδα «2», «3», «9».

Τέλος το Οικόπεδο «12» ή «Αφροδίτη» τα δικαιώματα έχουν οι εταιρείες Noble Energy International Ltd, Delek Drilling Limited Partnership, Avner Oil Exploration Limited Partnership και BG Cyprus Limited.

  • Η γαλλική Total έχει προγραμματίσει τη γεώτρηση στο τεμάχιο «11» της κυπριακής ΑΟΖ μέσα Ιουλίου 2017 για εντοπισμό υδρογονανθράκων.

  • Η ENI προγραμματίζει επίσης για το τεμάχιο «8» την πρώτη από τις δύο γεωτρήσεις της μέσα στον Νοέμβριο του 2017 ή προς τα τέλη του χρόνου και τη δεύτερη εντός του 2018.

  • Η κοινοπραξία Total / ENI προγραμματίζει ερευνητική γεώτρηση στο τεμάχιο «6», εντός του 2018.

  • Επίσης, η Κοινοπραξία ExxonMobil / Qatar Petroleum προγραμματίζουν την πρώτη ερευνητική γεώτρηση στο οικόπεδο «10» εντός του 2018.

  • Οι επιβεβαιωμένες ποσότητες φυσικού αερίου της Κύπρου είναι γύρω στα 4 τρισ. κυβικά πόδια. Πρόκειται για το κοίτασμα που ανακαλύφθηκε στο Οικόπεδο 12 ή «Αφροδίτη».

  • Για να είναι οικονομικά βιώσιμη η επένδυση για ανέγερση ενός Τερματικού Υγροποίησης δύο συστοιχιών θα πρέπει να υπάρχουν αποδεδειγμένα αποθέματα ύψους τουλάχιστον 10 τρισ. κυβικών ποδιών.

  • Στις 15 Ιουνίου θα πραγματοποιηθεί τριμερής συνάντηση μεταξύ Κύπρου – Ελλάδας – Ισραήλ όπου στο επίκεντρο θα βρίσκεται η ευρωπαϊκή προοπτική των ενεργειακών αποθεμάτων της περιοχής.

  • Πέραν των γενικών απειλών της Τουρκίας κατά των όποιων ενεργειών της Κυπριακής Δημοκρατίας εντός της ΑΟΖ, η Άγκυρα είναι πολύ πιο έντονη στις απειλές και ρητορική της για τα Οικόπεδα «6» και «10», τα οποία θεωρεί ότι εμπίπτουν στην δική της ΑΟΖ.

 

Οι επιλογές

Οι επιλογές εκμετάλλευσης του Φυσικού Αερίου δεν απασχολούν μόνο την Κύπρο αλλά και το Ισραήλ όπως και την Αίγυπτο και βεβαίως και την ίδια την ΕΕ, η οποία θεωρεί ότι τα κοιτάσματα της Ανατολικής Μεσογείου, θα μπορούσαν να αποτελέσουν ένα επιπλέον δρόμο προμήθειας Φυσικού Αερίου στις χώρες της ΕΕ, οι οποίες μέχρι σήμερα εξαρτώνται σχεδόν κατ’ αποκλειστικότητα από την Ρωσία. Μέχρι στιγμής βεβαίως τα κοιτάσματα που έχουν εξευρεθεί σε Αίγυπτο, Ισραήλ και Κύπρο δεν θα μπορούσαν να θεωρηθούν ότι μπορούν να αντικαταστήσουν πλήρως την εξάρτηση της ΕΕ από Ρωσία αλλά θα μπορούσαν σε κάποιο βαθμό να βοηθήσουν την αγορά της ΕΕ να ξεφύγει από το μονοπωλιακό ρωσικό καθεστώς.

Ακριβώς επειδή η προοπτική των κοιτασμάτων της Ανατολικής Μεσογείου είναι ελκυστική, η ΕΕ δίδει ιδιαίτερη σημασία σε αυτό, εξού και δεν απέκλεισε τη συζήτηση για τον αγωγό «EastMed», ο οποίος θα αρχίζει από Ισραήλ και θα καταλήγει Ιταλία μέσω Κύπρου και Ελλάδας. Μάλιστα, η ΕΕ θα καταβάλει το κόστος για μια μελέτη βιωσιμότητας του όλου project, το οποίο και εντάσσει και στα δικά της σχέδια ως «Ευρωπαϊκό project». Το κόστος κατασκευής ενός τέτοιου αγωγού δεν έχει ακόμη εκτιμηθεί με ακρίβεια αφού τα ποσά που ακούγονται έχουν τεράστια απόκλιση μεταξύ τους με κάποιους να το εκτιμούν στα 11 δισεκατομμύρια δολάρια και κάποιες άλλες προκαταρτικές μελέτες να το εκτοξεύουν στα 20δισ. δολάρια

Όπως και να έχουν τα πράγματα, ο «EastMed» είναι μια επιλογή, η οποία όμως αποτελεί ένα μεγαλεπήβολο σχέδιο, το οποίο βρίσκεται ακόμη σε πολύ πρώιμα στάδια.

Η δεξαμενή σκέψης «European Council on Foreign Relations», με έδρα τις Βρυξέλλες ετοίμασε πρόσφατα μια μελέτη, η οποία καταγράφει συνολικά 7 εναλλακτικά σενάρια εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων της Λεβαντίνης. Πέραν δηλαδή του «EastMed», η μελέτη καταγράφει άλλα έξι (6) σενάρια:

1/ Τερματικό Υγροποίησης Φυσικού Αερίου στην Κύπρο (όπως είδαμε πιο πάνω για να είναι βιώσιμο ένα τέτοιο έργο θα πρέπει να διασφαλιστούν ποσότητες πέραν των 10τκπ ΦΑ και μέχρι στιγμής η Κύπρος διαθέτει μόνο 4,5τκπ) 2/ Τερματικό Υγροποίησης σε συνεργασία Κύπρου – Ισραήλ 3/ Αγωγός από Ισραήλ προς Τουρκία μέσω της κυπριακής ΑΟΖ 4/ Εξαγωγή υγροποιημένου Φ.Α. από Αίγυπτο, όπου υπάρχουν κατασκευασμένα δυο τερματικά υγροποίησης 5/ Συνεργασία Αιγύπτου-Κύπρου. 6/ Περιφερειακός κόμβος ΦΑ στην Αίγυπτο.

 

Η οικονομικά συμφέρουσα λύση, αλλά…

Είναι ξεκάθαρο ότι η πλέον οικονομικά συμφέρουσα λύση προς εκμετάλλευση του ΦΑ της Λεβαντίνης θα ήταν ο αγωγός από Ισραήλ προς Τουρκία μέσω ΑΟΖ Κύπρου, του οποίου το κόστος εκτιμάται στα 2 δισεκατομμύρια ενώ εάν ο αγωγός περάσει και χερσαία από Κύπρο, το κόστος μειώνεται ακόμη περισσότερο.

Και εδώ είναι που τα πράγματα γίνονται πολύπλοκα ως προς το κυπριακό πρόβλημα. Διότι ακόμη και ο αγωγός να είναι μεταξύ Ισραήλ – Τουρκίας απαιτείται η συγκατάθεση του «παράκτιου κράτους» (όπως αναφέρεται στο Δίκαιο της Θαλάσσης του ΟΗΕ), και το παράκτιο κράτος στην προκειμένη είναι η Κυπριακή Δημοκρατία, μιας και ο αγωγός θα πρέπει να διέρχεται μέσω της κυπριακής ΑΟΖ. Επιπλέον για να μπορέσει να γίνει μια τέτοια συμφωνία θα πρέπει να υπάρξουν συνομιλίες μεταξύ Κυπριακής Δημοκρατίας, Ισραήλ και Τουρκίας, κάτι που η Άγκυρα δεν θα πράξει ποτέ με άλυτο το κυπριακό αφού δεν αναγνωρίζει την ΚΔ. Επιπλέον θα πρέπει να οριοθετηθούν οι ΑΟΖ κάτι που και πάλι δημιουργεί πρόβλημα αφού τόσο ανατολικά όσο και δυτικά της Κύπρου η Τουρκία εμφανίζεται με παράλογες αξιώσεις.

Από την άλλη, στην περίπτωση λύσης αυτά τα ζητήματα προφανώς και θα μπορούν να επιλυθούν ευκολότερα αλλά δεν θα πρέπει να παραβλέπεται η γεωστρατηγική παράμετρος στην οποία δεν εμπλέκονται μόνο τα συμβαλλόμενα μέρη και η ΕΕ αλλά και η Ρωσία. Η οποία Ρωσία αυτή την στιγμή είναι ο μεγαλύτερος προμηθευτής ΦΑ προς την Τουρκία και η οποία κάνει και θα κάνει ό,τι είναι δυνατόν για να διαφυλαχτούν αυτά τα συμφέροντά της, δηλαδή να παραμείνει ο μεγαλύτερος προμηθευτής ΦΑ προς την Τουρκία. Και σε αυτό το παιχνίδι είναι όλα ανοικτά με την πρώτη και ευκολότερη κίνηση της Μόσχας να ρίξει σε τόσο βαθμό τις τιμές πώλησης του ΦΑ στην Τουρκία (διότι ήδη έχει αποσβέσει προ πολλού το κόστος των αγωγών και υποδομών που έγιναν μεταξύ των δυο χωρών) ώστε ακόμη και αυτός ο αγωγός Ισραήλ – Τουρκίας να μην είναι ελκυστικός για την Άγκυρα. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε που ο Πούτιν εν είδει συμβουλής καλεί τους ηγέτες των χωρών του Κόλπου αλλά και το ίδιο το Ισραήλ να «κοιτάξουν τις αγορές της Άπω Ανατολής».

Γίνεται λοιπόν αντιληπτό ότι μπορεί μεν ο αγωγός προς Τουρκία να είναι η πιο οικονομικά συμφέρουσα λύση εκμετάλλευσης του ΦΑ αλλά είναι ιδιαίτερα έως και προβληματικά πολιτικά περίπλοκος.

 

Το στοίχημα

Η ανάγνωση και μόνο των πιο πάνω δεδομένων καταδεικνύουν την πολυπλοκότητα του Κεφαλαίου Ενέργεια και ότι δεν πρόκειται για ένα θέμα, το οποίο μπορεί να ειδωθεί αποκλειστικά και μόνο στην πολιτική σφαίρα.

Ωστόσο αυτό το Κεφάλαιο καλώς ή κακώς δεν μπορεί να παραμείνει εκτός της πολιτικής ανάλυσης για την εκάστοτε Κυβέρνηση. Εκ των πραγμάτων λοιπόν, αφού υπάρχουν προγραμματισμένες εξελίξεις εντός Ιουλίου και μετέπειτα, αυτές θα λειτουργήσουν και ως «βαρόμετρο» για την Κυβέρνηση του Νίκου Αναστασιάδη. Τουτέστιν, στην περίπτωση που οι εργασίες για την γεώτρηση δεν γίνουν όπως αρχικώς είχαν προγραμματιστεί τότε αυτομάτως αυτό θα λειτουργήσει αρνητικά για την Κυβέρνηση και κυρίως εάν δεν θα πρόκειται για απλή αναστολή μερικών μηνών αλλά ολοκληρωθεί η πενταετής θητεία του Ν. Αναστασιάδη χωρίς να γίνουν οι παραγραμματισθείσες εργασίες και γεωτρήσεις. Στην περίπτωση όμως που οι εργασίες προχωρήσουν κανονικά, τότε ο Νίκος Αναστασιάδης θα πιστωθεί για την ορθή του στρατηγική, η οποία δεν επέτρεψε την διασύνδεση των εξελίξεων στην Ενέργεια με τις εξελίξεις στο κυπριακό.

Εκ των πραγμάτων λοιπόν θα μπορούσε να υποστηρίξει κάποιος ότι οι Ενεργειακοί Σχεδιασμοί και εξελίξεις στο ΦΑ θα αποτελέσουν ένα «μεγάλο ατού» για την διακυβέρνηση του Νίκου Αναστασιάδη και δη όταν αυτό το «ατού» κορυφώνεται μόλις μερικούς μήνες πριν τις επερχόμενες Προεδρικές εκλογές.

Πηγή: Έντυπο Περιοδικό Ευρωκέρδος


Comments

comments

Tags: cyprus, energy

Σχετικά με τον Συγγραφέα