H Κύπρος και οι άμεσες ξένες επενδύσεις

H Κύπρος και οι άμεσες ξένες επενδύσεις


 


Tου Δημήτρη Κουρσάρου, Λέκτορας στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου

 

Η ροή ξένων επενδύσεων σε μια χώρα είναι ένα θέμα που έχει κεντρίσει το ενδιαφέρων πολλών οικονομολόγων ανά το παγκόσμιο κυρίως μετά την κρίση του 2007. Οι επενδύσεις αυτές μπορούν να πάρουν διάφορες μορφές και συγκαταλέγονται σε δύο ευρείες κατηγορίες. Η πρώτη συμπεριλαμβάνει επενδύσεις κυρίως σε αξιόγραφα η γενικά στην αγορά Κυπριακών περιουσιακών στοιχείων από ξένους. Αυτή η κατηγορία δεν είναι πολύ ελκυστική γιατί ενώ ανεβάζει το βιοτικό επίπεδο βραχυχρόνια, υπάρχει πάντα ο επιπρόσθετος κίνδυνος αυτά τα ποσά να οδηγηθούν σε μαζική έξοδο με το πρώτο στραβοπάτημα της οικονομίας. Παρεμπιπτόντως, η απότομη έξοδος κεφαλαίων από μια χώρα αποτελεί τον πιο σύνηθες τρόπο να οδηγούνται οι οικονομίες σε κρίση (κρίση στην Ασία 1997, Μεξικό 1994 κτλ).

Η δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνει τις ΑΞΕ, δηλαδή τις ’Άμεσες Ξένες Επενδύσεις (Foreign Direct Investment FDI). Αυτή είναι η πιο ελκυστική εκ των δύο κατηγορία γιατί περιλαμβάνει επενδύσεις από ξένους σε κεφαλαιουχικά αγαθά όπως μαγαζιά εργοστάσια κτλ. Αυτή η μορφή επένδυσης όχι μόνο ανεβάζει το εισόδημα της χώρας μέσω της επένδυσης αλλά και την τεχνογνωσία της χώρας αφού η εγχώρια οικονομία εξοικειώνεται με καινούργιες μεθόδους παραγωγής αγαθών και υπηρεσιών. Το σημαντικό επίσης είναι ότι η μορφή αυτή επενδύσεις δεν είναι εύκολο να χαθεί στη πρώτη αναποδιά γιατί είναι πιο δύσκολο να εγκαταλείψει το νησί μια επένδυση σε εργοστάσια παρά μια επένδυση σε εύκολα ρευστοποιήσιμους τίτλους όπως ομόλογα και μετοχές.

Για μια χώρα ένα επίπεδο καθαρών ΑΞΕ της τάξεως του 6% του ΑΕΠ είναι πάρα πολύ ικανοποιητικό. Στο γράφημα παρουσιάζονται οι ΑΞΕ για την Κύπρο (μπλε γραμμή) και την Ευρώπη (κόκκινη γραμμή) ως σύνολο.

Οι ΑΞΕ περιλαμβάνουν τις καθαρές επενδύσεις δηλαδή επενδύσεις από ξένους στη Κύπρο μείων αντίστοιχες επενδύσεις από την εγχώρια οικονομία προς άλλες χώρες. Καταρχάς η θεματική αλλαγή στη διακύμανση της σειράς για την περίπτωση της Κύπρου δεν οφείλεται σε κάποιο ιδιαίτερο φαινόμενο που εμφανίστηκε μετά το 2009 αλλά στο γεγονός ότι μετά το 2009 άρχισαν να συμπεριλαμβάνονται στη δημιουργία της σειράς των ΑΞΕ εταιρείες γραμμένες στη Κύπρο χωρίς φυσική παρουσία στο νησί.

Η διαφορά των επενδύσεων από ξένους μεταξύ της Κύπρου και της Ευρωπαϊκής ένωσης είναι τεράστια. Το ερώτημα που εγείρεται όμως είναι το εξής: Αφού στη Κύπρο έγιναν επενδύσεις σε νέες εταιρείες ακίνητα, εργοστάσια κτλ το 2012 με ύψος πολύ περισσότερο από δύο φορές το ΑΕΠ (στο γράφημα είναι οι καθαρές ΑΞΕ) της Κύπρου, γιατί δεν βλέπουμε αυτές τις επενδύσεις πουθενά; Για τον απλούστατο λόγο ότι οι επενδύσεις είναι εικονικές. Οι νέες εταιρείες που φαινομενικά ανήκουν στη Κύπρο και ανεβάζουν την ΑΞΕ στη χώρα ανήκουν στη Κύπρο μόνο για φορολογικούς σκοπούς. Αυτό μπορεί να μην είναι παράνομο από την πλευρά μας, είναι όμως επικίνδυνο.

Η πίεση για εναρμόνιση της εταιρικής φορολογίας στην Ευρωπαϊκή ένωση είναι σθεναρή και σε βάθος χρόνου αναπόφευκτη. Τράπεζες οι οποίες έχουν βοηθήσει (Αμερικάνους κυρίως) να φοροδιαφύγουν έχουν χτυπηθεί με αλλεπάλληλα πρόστιμα (BNP Paribas, deutsche bank, UBS κτλ). Πρέπει να ενεργήσουμε έγκαιρα για να προφυλάξουμε τις υπηρεσίες μας και την οικονομία μας. Το συγκριτικό μας πλεονέκτημα πολλές φορές οφείλεται στον χαμηλό εταιρικό φόρο ο οποίος μπορεί από τη μια μέρα στην άλλη να αυξηθεί. Πρέπει να βελτιώσουμε τις υπηρεσίες μας και να μεταφερθούμε από την παροχή εξολοκλήρου φορολογικών υπηρεσιών σε χρηματοοικονομικό κέντρο, με εταιρείες επενδύσεων που να εστιάζονται σε Ευρώπη και Ασία. Ο ρόλος του Λονδίνου ως χρηματοοικονομικό κέντρο παρουσιάζει πλέον αβεβαιότητα. Οφείλουμε να κινηθούμε γρήγορα.


Comments

comments

Categories: Απόψεις

Σχετικά με τον Συγγραφέα