Η απόλυτη ασφάλεια είναι η λύση;

Η απόλυτη ασφάλεια είναι η λύση;

 


 


Το κεφάλαιο πρέπει να κινείται από εκεί που αφθονεί, προς την κατεύθυνση που εκλείπει γιατί εκεί έχει την μεγαλύτερη απόδοση. Άρα θα έπρεπε να κινείται από την Αμερική προς την Κίνα.

 

Του Δημήτρη Κουρσάρου, Λέκτορας στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου

 

Η παγκόσμια οικονομική κρίση έχει δώσει διάφορα μαθήματα, όχι μόνο στο κοινό αλλά και στους ασκούντες πολιτικής. Η γνώμη όμως που έχει σχηματίσει ο μέσος πολίτης είναι ότι η ανεξέλεγκτη επιδίωξη κέρδους και η αστείρευτη ανάγκη για περισσότερο ρίσκο από το χρηματοοικονομικό κυρίως τομέα αποτελεί την κυριότερη αιτία της ύφεσης. Αυτό αν και σε αρκετές περιπτώσεις είναι σωστό, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως κανόνας. Καμιά φορά η μεγάλη ανάγκη για ασφάλεια μπορεί να οδηγήσει σε φούσκες σε διάφορα περιουσιακά στοιχεία.

Παγκόσμια αλλά κυρίως στην Ασία, μετά την κρίση του 1997 επικράτησε μια προσπάθεια μείωσης του συναλλαγματικού ρίσκου από τις χώρες αυτές, αυξάνοντας τα αποθέματά τους σε δολάρια. Με άλλα λόγια, για να έχουν αποθέματα δολαρίων να αντιμετωπίσουν μελλοντικά σκαμπανεβάσματα αγόραζαν ομόλογα του Αμερικανικού δημοσίου. Αυτό από τη μια φαίνεται ως μια σοβαρή κίνηση που αποσκοπεί στην σταθεροποίηση των αναδυόμενων οικονομιών και της Παγκόσμιας οικονομίας. Από την άλλη όμως παρουσιάζεται μια στρέβλωση στην παγκόσμια κίνηση κεφαλαίου. Φεύγει κεφάλαιο για παράδειγμα από την «φτωχή» σε κεφάλαιο Κίνα και πάει προς την «πλούσια» σε κεφάλαιο Αμερική. Αυτή είναι η πορεία που πρέπει να ακολουθεί το κεφάλαιο; Η οικονομική θεωρία συνιστά το αντίθετο. Το κεφάλαιο πρέπει να κινείται από εκεί που αφθονεί, προς την κατεύθυνση που εκλείπει γιατί εκεί έχει την μεγαλύτερη απόδοση. Άρα θα έπρεπε να κινείται από την Αμερική προς την Κίνα.

Η παγκόσμια οικονομία χαιρέτησε την κίνηση αυτή ως προσπάθεια στροφής  των αναδυόμενων οικονομιών προς την ασφάλεια. Η κίνηση όμως του κεφαλαίου εκεί που ήδη αφθονούσε απλά δημιούργησε φούσκα στα ακίνητα στην Αμερική αν και μπορούσε να είχε δημιουργηθεί σε άλλα περιουσιακά στοιχεία όπως μετοχές. Η φούσκα αυτή μπορεί να επιδεινώθηκε από την πακετοποίηση δανείων και άλλων χρηματοοικονομικών τεχνικών, αλλά η αλήθεια είναι ότι προκλήθηκε από την προσπάθεια κάποιων χωρών να σταθεροποιήσουν πρώτιστος τις οικονομίες τους και δευτερευόντως την παγκόσμια οικονομία.

Παρόμοια λογική έχει επικρατήσει και στις τράπεζες σχεδόν παγκόσμια αλλά και στην Κύπρο που μας ενδιαφέρει. Οι τράπεζες επικεντρώνονταν σε ενυπόθηκα δάνεια απλά και μόνο γιατί ήταν πιο ασφαλή. Στο γράφημα φαίνεται ότι η τάση για την ασφάλεια των τραπεζικών δανείων έχει δημιουργήσει ένα συνεχώς αυξανόμενο ποσοστό στα ενυπόθηκα δάνεια στην Αμερική μετά το 1986 που άρχισε να κατεβαίνει σημαντικά μόνο μετά την κρίση του 2007. Οι τράπεζες με κίνητρο την ασφάλεια κυρίως, βοήθησαν στην δημιουργία μιας φούσκας στα ακίνητα. Τα ακίνητα χωρίς να είναι σε χρήση δημιουργούν ρευστότητα αφού μπορούν να αποτελέσουν ενέχυρο για δανεισμό. Αυτό ανεβάζει την ζήτησή τους και την αξία τους και συνάμα το ποσό που μπορεί κάποιος να δανειστεί, δημιουργώντας ένα φαύλο κύκλο ή αλλιώς μια φούσκα.

Αλλά όμως η μεγάλη εικόνα είναι ότι φούσκες σαν κι αυτές δημιουργούνται όχι από την απερισκεψία και την καιροσκοπία αλλά απλά από την προσπάθεια διατήρησης μιας απολύτως ασφαλούς επενδυτικής στρατηγικής. Αυτά όλα όμως δημιουργούν φούσκες οι οποίες ξεφεύγουν και λόγω της καιροσκοπίας αλλά η δημιουργία τους οφείλεται στο φόβο και την προσπάθεια αποφυγής του ρίσκου.

Σε ορισμένες περιπτώσεις η αναζήτηση της απόλυτης ασφάλειας δημιουργεί φούσκες οι οποίες επιφέρουν ακριβώς τα αντίθετα αποτελέσματα. Μετά την κρίση, η αναζήτηση της απόλυτης ασφάλειας αποτελεί προτεραιότητα και ενώ σε κάποιους τομείς είναι ωφέλιμη, σε πολλές περιπτώσεις αποτελεί παράγοντα αποσταθεροποίησης.

Πηγή: Έντυπο Περιοδικό Ευρωκέρδος, Τεύχος 207


Comments

comments

Categories: Απόψεις

Σχετικά με τον Συγγραφέα