Η Αρχή της Επικουρικότητας στην Καινοτομία: νέα εργαλεία για το μέλλον της Ευρώπης

Η Αρχή της Επικουρικότητας στην Καινοτομία: νέα εργαλεία για το μέλλον της Ευρώπης

 

 

 

 

 

ΝΙΚΟΣ Γ. ΣΥΚΑΣ Σύμβουλος Στρατηγικής, Επικοινωνίας & Καινοτομίας

Το παρόν άρθρο-εισήγηση αποτελεί τη συνεισφορά μου στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών «Διάλογος με τους πολίτες για το μέλλον της Ευρώπης». Στην Κύπρο, η ιδιαίτερα σημαντική και επίκαιρη αυτή εκδήλωση διοργανώνεται την ερχόμενη βδομάδα από το Δήμο Στροβόλου σε συνεργασία με την Επιτροπή των Περιφερειών, την Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Κύπρο, το Πανεπιστήμιο Κύπρου, τον Οργανισμό Νεολαίας Κύπρου και το OXygono.

Η εισήγησή μου αφορά στη δημιουργία ενός νέου Σχεδίου με τίτλο «Περιφέρειες Καινοτομίας» με στόχο την παραγωγή –πιο γρήγορα, πιο φθηνά και πιο έξυπνα– τοπικών καινοτομιών με ευρωπαϊκό αντίκτυπο και παγκόσμια προοπτική.

Οι «Περιφέρεις Καινοτομίας» συνδυάζουν όλες τις πτυχές του οικοσυστήματος καινοτομίας:

1. Τις εταιρείες, τους θεσμούς, τους οργανισμούς και τα διάφορα κίνητρα και μοχλούς «innovation drivers» που δίνουν ώθηση στην καινοτομία.

2. Τις κατάλληλες υποδομές και διευκολύνσεις που προωθούν την ενοποίηση του χώρου και τη συνδεσιμότητα.

3. Την ενδυνάμωση των σχέσεων και τη στενή συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων μερών – δημιουργία κουλτούρας καινοτομίας. Το οικοσύστημα καινοτομίας αποτελεί μια συνεργιστική σχέση μεταξύ των ανθρώπων, των εταιρειών και του γεωγραφικού χώρου που ενθαρρύνει την ανάπτυξη ιδεών και επιταχύνει την εμπορευματοποίηση των καινοτομιών.

Η συνεργασία των Τοπικών Αρχών σε θέματα διαχείρισης καινοτομίας και ευρωπαϊκών προγραμμάτων: α) Επιτυγχάνει την απαραίτητη κρίσιμη μάζα από πλευράς υποδομών, πόρων και εμπειρογνωμοσύνης και β) φέρνει μαζί όλους τους βασικούς εταίρους της καινοτομίας, αξιοποιώντας τα δομικά χαρακτηριστικά, τις κρίσιμες σχέσεις, την εγγύτητα και την αμεσότητα των Τοπικών Αρχών με την κοινωνία των πολιτών.

Στόχος του Σχεδίου «Περιφέρειες Καινοτομίας» είναι η ανάπτυξη νέων προϊόντων / υπηρεσιών και λύσεων, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες, τις ανάγκες, τις δυνατότητες και κυρίως τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της κάθε περιοχής. Οι νέες καινοτομίες θα πρέπει να παράγουν πρόσθετη αξία τόσο σε τοπικό / περιφερειακό όσο και πανευρωπαϊκό επίπεδο. Μέσα από το έργο αυτό οι τοπικές κοινωνίες θα έχουν τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν στο μέγιστο δυνατό βαθμό τα διάφορα ευρωπαϊκά προγράμματα όπως είναι ο Ορίζοντας Ευρώπη, η Ψηφιακή Ευρώπη, τα ταμεία της πολιτικής συνοχής κ.ά.

Η υλοποίηση του πιο πάνω Προγράμματος μπορεί να αποτελέσει ένα νέο μοχλό αναπτυξιακής μεταρρύθμισης και αναβάθμισης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η δημιουργία Περιφερειών / Συμπλεγμάτων Καινοτομίας με αυξημένη οικονομική, επιστημονική και τεχνική επάρκεια: α) Διασφαλίζει την αποτελεσματικότητα στη διαχείριση ευρωπαϊκών προγραμμάτων, β) δίνει τη δυνατότητα στις Τοπικές Αρχές να υλοποιήσουν καινοτόμα έργα και προγράμματα υπερτοπικής σημασίας και να αξιοποιήσουν τις αναπτυξιακές ευκαιρίες που υπάρχουν και γ) επιφέρει πολλαπλά οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά οφέλη (π.χ. πιο βιώσιμους και ανθεκτικούς οικισμούς). Περίπου τα δύο τρίτα της οικονομικής ανάπτυξης της Ευρώπης κατά τις τελευταίες δεκαετίες είχαν ως κινητήρια δύναμη την καινοτομία.

Οι βασικοί συντελεστές ενός αποτελεσματικού Εθνικού Συστήματος Έρευνας και Καινοτομίας μπορούν να κωδικοποιηθούν ως ακολούθως: Γόνιμο οικοσύστημα καινοτομίας, κουλτούρα δημιουργικότητας και καινοτομίας, κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο, συνέργεια μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, κρίσιμη μάζα συντελεστών και υποδομών, επαρκής χρηματοδότηση, παροχή κινήτρων, ενίσχυση της καινοτόμου επιχειρηματικότητας, ερευνητική αριστεία, μεταφορά γνώσης και εμπορική αξιοποίηση, ενδυνάμωση της διεθνούς διάστασης και της εξωστρέφειας, στρατηγική επικοινωνίας / branding, ανάπτυξη της οικονομικής και επιστημονικής διπλωματίας και σύγχρονα «διεπιστημονικά» εργαλεία (cross-cutting tools).

Το Σχέδιο «Περιφέρειες Καινοτομίας» μπορεί να υλοποιηθεί με τη βοήθεια του νέου Μοντέλου Καινοτομίας που έχω αναπτύξει το οποίο:

1. Διευρύνει τη δημιουργικότητα και εμβαθύνει τη στρατηγική στη διαδικασία καινοτομίας, πολλαπλασιάζοντας τις πιθανότητες επίτευξης καινοτομικών αποτελεσμάτων. Ακολουθεί μια πιο ολιστική προσέγγιση που καλύπτει όλα τα στάδια του κύκλου καινοτομίας: από την ανάπτυξη της δημιουργικής ιδέας και μετασχηματισμό της σε καινοτομία μέχρι τη μεταφορά / διάχυση των αποτελεσμάτων σε διαφορετικούς τομείς και πεδία.

2. Γεφυρώνει την «Κοιλάδα του Θανάτου» –το πιο κρίσιμο στάδιο στην εδραίωση μιας νέας καινοτομίας– εστιάζοντας στους ακόλουθους παράγοντες «κλειδιά»: α) Διαφοροποίηση, μοναδικότητα, β) branding γ) στρατηγική τοποθέτηση, δ) ταίριασμα προϊόντος και αγοράς και ε) αποτελεσματική διαφήμιση τόσο στο λανσάρισμα όσο και στο στάδιο της ανάπτυξης.

3. Εφαρμόζεται σε όλους τους τομείς (δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, κυκλική οικονομία, έξυπνες πόλεις) και σε όλες τις κλίμακες (προϊόντα / υπηρεσίες, startups – spinoffs, μικρομεσαίες επιχειρήσεις, μεγάλες εταιρείες).

Συνοψίζοντας: Το νέο εργαλείο στρατηγικής –παρουσιάζεται σε ένα αναλυτικό Εγχειρίδιο Καινοτομίας που έχω ετοιμάσει– μπορεί να: α) Βελτιώσει την αποδοτικότητα της κυβέρνησης και των επιχειρήσεων, β) βοηθήσει τα στελέχη των Οργανισμών να παράγουν περισσότερες και καλύτερες καινοτομίες και γ) συμβάλει στην ανάπτυξη πετυχημένων προτάσεων / εφαρμογών στο πλαίσιο του νέου Προγράμματος Ορίζοντας Ευρώπη.

 


Comments

comments

Categories: Απόψεις

Σχετικά με τον Συγγραφέα