Κραν Μοντανά: Δεύτερη ανάγνωση

Κραν Μοντανά: Δεύτερη ανάγνωση


 


Η διαδικασία ήταν ήδη καταδικασμένη σε θάνατο και σερνόταν… Το θέμα πήγαινε να εξελιχθεί στο ποια πλευρά θα αποχωρούσε από το θέρετρο πρώτη… Η κίνηση του Αναστασιάδη χαρακτηρίστηκε ως «ματ» και υποχρέωσε την Άγκυρα να αποκαλυφθεί και ο Τσαβούσογλου να μετατρέψει το δείπνο και την όλη προσπάθεια σε φιάσκο με αποτέλεσμα ο ΓΓ του ΟΗΕ να διακόψει αμέσως τη Διάσκεψη.

 

 

Του Παναγιώτη Τσαγγάρη

 

Η Διάσκεψη για την Κύπρο, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Κραν Μοντανά της Ελβετίας, παρά τη μεγάλη της διάρκεια, των εννέα ημερών (από την 28η Ιουνίου έως χαράματα 7ης Ιουλίου), δεν κατέληξε και είχε και το απότομο τέλος με την λιτή και σύντομη ανακοίνωση του ΓΓ ΟΗΕ, ξημερώματα Παρασκευής 7ης Ιουλίου.

Ωστόσο τι έγινε στο Κραν Μοντανά; Υπάρχουν θετικά και αρνητικά; Θα αποτελέσει το Κραν Μοντανά την σκιά της όποιας μελλοντικής προσπάθειας επίλυσης του κυπριακού στο μέλλον;

Καταδικασμένη σε θάνατο.

Η Διάσκεψη του Κραν Μοντανά, αν και ήταν καταδικασμένη σε θάνατο πριν καν αυτή αρχίσει, ουδείς ήθελε να το πιστέψει και κυρίως καμία πλευρά δεν τολμούσε να το πει ή καν να το υπαινιχθεί αφού κάτι τέτοιο ενδεχομένως να ερμηνευόταν και ως «αρνητική στάση». Συνεπώς, οι πλευρές στην πραγματικότητα «σύρθηκαν» (όχι απαραίτητα από τρίτους, αλλά λόγω των εξελίξεων και της δυναμικής της όλης διαδικασίας) σε μια νέα Διάσκεψη για την οποία οι πιθανότητες αποτυχίας υπερείχαν συντριπτικά από αυτές της επιτυχίας. Στο επίκεντρο της Διάσκεψης ήταν το κεφάλαιο «Ασφάλεια και Εγγυήσεις» και παρόλο που η Τουρκική πλευρά τόνιζε δημοσίως προ αλλά και κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης ότι «μηδέν Εγγυήσεις και μηδέν στρατός» είναι εκτός συζήτησης, διάφοροι εμπλεκόμενοι –και κυρίως κύκλοι των Ηνωμένων Εθνών- καλλιεργούσαν το κλίμα ότι «η Άγκυρα ήταν έτοιμη για κίνηση – έκπληξη». Κάτι βεβαίως που δεν έγινε ποτέ στο τραπέζι των συνομιλιών.

Το «Πλαίσιο» και 5 ημέρες χωρίς κουβέντα

Η Διάσκεψη στην πραγματικότητα ήταν μια «ζωντανή – νεκρή» διαδικασία από τις πρώτες κιόλας μέρες, με τα δυο μέρη να μην διαπραγματεύονται και εξαντλώντας τις ώρες προσπαθώντας να ερμηνεύσουν το «Έγγραφο – Γκουντέρες», έγγραφο το οποίο υποτίθεται θα αποτελούσε το «πλαίσιο» των διαπραγματεύσεων και το οποίο έθεσε ο ίδιος ο ΓΓ του ΟΗΕ κατά την πρώτη του επίσκεψη στο Κραν Μοντανά την 30η Ιουνίου.

Το «Πλαίσιο Γκουτέρες» αναφερόταν σε έξι σημεία, τα οποία είναι:

1/ Ασφάλεια: Να αναγνωριστεί ότι χρειάζεται ένα νέο σύστημα ασφάλειας πολυμερές και πολυεθνικό για την εφαρμογή της λύσης. Να αναγνωριστεί ότι δεν χρειάζονται Εγγυήσεις και μονομερή δικαιώματα. Να αναγνωριστεί ότι οι Εγγυητές δεν μπορούν να εποπτεύουν τους εαυτούς τους.

2/ Στρατός: Να αποχωρήσει μεγάλος μέρος του κατοχικού στρατού από την αρχή και σταδιακά να φτάσουμε τους αριθμούς του 1960. Τα χρονοδιαγράμματα να συζητηθούν και εάν θα μιλήσουμε για «μηδέν στρατό» ή για αναθεώρηση του «μηδέν στρατού», να συζητηθεί στην παρουσία των Πρωθυπουργών.

3/ Εδαφικό: Η Τουρκοκυπριακή πλευρά να αναπροσαρμόσει τις προτάσεις της ώστε να επιστραφεί περισσότερο έδαφος υπό Ε/κ Διοίκηση (πχ επιστροφή Μόρφου).

4/ Περιουσιακό: Το δικαίωμα της Περιουσίας αναγνωρίζεται για όλους τους ιδιοκτήτες. Ο πρώτος λόγος για περιουσίες εντός της περιοχής υπό Τ/κ Διοίκηση να ανήκει στον χρήστη αλλά όχι 100%. Ο πρώτος λόγος για περιουσίες εντός της περιοχής υπό Ε/κ Διοίκηση να ανήκει στον ιδιοκτήτη αλλά όχι 100%.

5/ Ισότιμη μεταχείριση Ελλήνων και Τούρκων πολιτών: Να διευκρινιστεί τι ζητά η τ/κ πλευρά. Να εξαιρεθούν φοιτητές, εργάτες και τουρίστες. Σίγουρα όχι ισότιμη μεταχείριση σε απεριόριστο αριθμό Τούρκων πολιτών.

6/ Αποτελεσματική Συμμετοχή: Να συζητηθεί περαιτέρω για την μια ψήφο των τ/κ υπό ποιες προϋποθέσεις, σε ποιες Αρχές και Σώματα και σίγουρα απαιτείται Μηχανισμός Επίλυσης Διαφορών. Η Εκ Περιτροπής μπορεί να συζητηθεί.

«Όποιος φύγει πρώτος»

Η Διάσκεψη μετά και την αποχώρηση του ΓΓ ΟΗΕ το βράδυ της 30ης Ιουνίου σερνόταν με την Τουρκική πλευρά να μην τοποθετείται επί της ουσίας των ζητημάτων ώστε να ξεκλειδωθεί η διαδικασία και να υπάρξουν ουσιαστικές διαπραγματεύσεις. Μετά από αρκετές προσπάθειες, χωρίς όμως αποτέλεσμα, «ήταν λες και οι δυο πλευρές απλώς παρέμεναν εκεί με την ελπίδα ότι η άλλη πλευρά θα σηκωθεί να φύγει για να χρεωθεί την ευθύνη», ήταν τα λόγια διπλωματικής πηγής σχολιάζοντας το κλίμα στο Κραν Μοντανά μετά και την κατάθεση του «Πλαισίου Γκουτέρες», για να προσθέσει ότι «η Άγκυρα έπαιζε αυτό το παιχνίδι αρκετά κα

Κίνηση Ματ Αναστασιάδη

Αξιοσημείωτη που ενδεχομένως να χρήζει και ξεχωριστής ανάλυσης ήταν η «Πρόταση Αναστασιάδη», η οποία κατατέθηκε στο δείπνο της 6ης Ιουλίου και η οποία στην ουσία υιοθετούσε σχεδόν πλήρως το «Πακέτο Γκουτέρες» ενώ περιείχε και την εκ περιτροπής προεδρία αλλά με εκλογή σε κοινό ψηφοδέλτιο, δηλαδή ο ε/κ και ο τ/κ υποψήφιος να βρίσκονται στο ίδιο ψηφοδέλτιο (ουσιαστική διαφοροποίηση από την πρόταση για εκ περιτροπής που ήταν η σύγκλιση Χριστόφια – Ταλάτ). Η κίνηση αυτή του Νίκου Αναστασιάδη χαρακτηρίστηκε από πολιτικούς κύκλους και ως «κίνηση ματ», αφού μέσω αυτής αποδεικνυόταν αφενός η αποφασιστικότητα του για επίλυση του κυπριακού και αφετέρου ότι η λύση νοείται μόνο εάν η Τουρκία δεν επιμένει σε μονομερή δικαιώματα, εγγυήσεις και στρατό. Δηλαδή, λύση που θα μετέτρεπε την Κυπριακή Δημοκρατία σε «φυσιολογικό κράτος», όπως δήλωσε και ο ίδιος ο ΓΓ του ΟΗΕ και της οποίας η μοίρα θα αφηνόταν πλέον εξολοκλήρου στα χέρια των πολιτών της, ελληνοκύπριους και τουρκοκύπριους. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας φρόντισε ωστόσο να ξεκαθαρίσει πως η πρότασή του δεν ισχύει στην περίπτωση που η τ/κ πλευρά και η Άγκυρα δεν την αποδέχονταν στην ολότητά της.

Το φιάσκο και το τέλος

Ο επίλογος γράφτηκε στην παρουσία του ΓΓ ΟΗΕ, με μια διαδικασία φιάσκο, αφού η Άγκυρα επέμενε μέχρι τέλους να μην τοποθετείται ούτε γραπτώς αλλά ούτε και προφορικώς στο δείπνο της 6ης Ιουλίου με αποτέλεσμα ο Αντόνιο Γκουτέρες να υποχρεωθεί να εκθέσει τις θέσεις της Άγκυρας όπως αυτές λέχθηκαν στην κατ’ ιδίαν συνάντηση του με τον Τούρκο ΥΠΕΞ, Μ. Τσαβούσογλου. Τουτέστιν, κατάργηση Εγγυήσεων και Μονομερούς δικαιώματος από την πρώτη μέρα και αποχώρηση ολόκληρου του κατοχικού στρατού.

Κάτι που προκάλεσε την αντίδραση του δεύτερου και να διαψεύδει τον ΓΓ του ΟΗΕ ότι ο ίδιος είπε αυτές τις θέσεις για το κεφάλαιο της Ασφάλειας και των Εγγυήσεων. Δηλαδή, ότι η Άγκυρα ουδέποτε μίλησε για κατάργηση Εγγυήσεων και αποχώρηση όλου του στρατού, αλλά αυτό που θα μπορούσε να αποδεχτεί θα ήταν με την πάροδο 15 ετών, τότε και μόνο τότε να συζητηθεί το ενδεχόμενο κατάργησής των Εγγυήσεων και η αποχώρηση του τουρκικού στρατού.

Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε την δυσφορία του κ. Γκουτέρες με αποτέλεσμα να διακόψει και να κηρύξει τη λήξη με μια σύντομη δημόσια τοποθέτηση: «H Διάσκεψη για την Κύπρο έκλεισε χωρίς να επιτευχθεί συμφωνία. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα αναπτυχθούν άλλες πρωτοβουλίες για να αντιμετωπιστεί το κυπριακό πρόβλημα, όμως αυτή η Διάσκεψη ολοκληρώθηκε δυστυχώς χωρίς αποτέλεσμα.Τα Ηνωμένα Έθνη πάντα βρίσκονται στη διάθεση των πλευρών».

Πηγή: Περιοδικό Ευρωκέρδος


Comments

comments

Categories: Απόψεις

Σχετικά με τον Συγγραφέα