Η μάστιγα της υποαπασχόλησης των πτυχιούχων

Η μάστιγα της υποαπασχόλησης των πτυχιούχων



 


Του Μάριου Μαυρίδη, Καθηγητής Οικονομικών Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο, βουλευτής Κερύνειας ΔΗΣΥ

 

Η Κύπρος κατέχει την πρώτη θέση στην Ευρώπη στην υποαπασχόληση, δηλαδή οι πτυχιούχοι δεν αξιοποιούν τις γνώσεις και τις δεξιότητες τους εκεί όπου εργάζονται.  Σύμφωνα με στοιχεία που προκύπτουν από την Έρευνα Εργατικού Δυναμικού για το 2015, το 41% των εργαζόμενων πτυχιούχων μεταξύ 25 και 34, κατέχουν θέσεις εργασίας οι οποίες απαιτούν λιγότερες γνώσεις και δεξιότητες από αυτές που απέκτησαν στα πανεπιστήμια.  Ελλάδα και Ισπανία ακολουθούν με 40% ενώ ο μέσος όρος της Ευρώπης είναι 26%.

Τα πιο πάνω ενδιαφέροντα στοιχεία δημοσιεύονται από την ιστοσελίδα «skills panorama”, η οποία είναι συνεργασία μεταξύ της Διεύθυνσης για την Απασχόληση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Κέντρου για την Ανάπτυξη Επαγγελματικής Εκπαίδευσης (Cedefop, The European Center for the Development of Vocational Training).  http://skillspanorama.cedefop.europa.eu/en/indicators/higher-education-mismatch#1.  Τα στοιχεία για τις χώρες της Ευρώπης είναι συγκρίσιμα και πολύ χρήσιμα για αυτούς λαμβάνουν αποφάσεις σε ότι αφορά τη διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού.

Η Μάλτα, η Ουγγαρία, η Τσεχία, η Φινλανδία, η Γερμανία και η Ολλανδία έχουν τις καλύτερες επιδόσεις στην Ευρώπη σε ότι αφορά στην υποαπασχόληση με ποσοστά κάτω του 20%.  Όσο χαμηλότερο είναι το ποσοστό της υποαπασχόλησης, τόσο το καλύτερο για την οικονομία της χώρας και το ανθρώπινο της δυναμικό, διότι αυτό σημαίνει ότι οι πτυχιούχοι αξιοποιούν τα προσόντα τους και παράγουν περισσότερα, συμβάλλοντας έτσι στην οικονομική ανάπτυξη.

Οι πτυχιούχοι που υποαπασχολούνται νιώθουν ότι δεν αξιοποιούν τις γνώσεις και τις δεξιότητες τους και νιώθουν ότι η επένδυση τους σε χρόνο και χρήμα δεν αποδίδουν, ενώ καθυστερεί επίσης και η εξέλιξη της καριέρας τους στο θέμα που επέλεξαν.  Η υποαπασχόληση μειώνει την παραγωγικότητα και περιορίζει την οικονομική ανάπτυξη της χώρας.  Ακόμα, η υποαπασχόληση συνοδεύεται από κοινωνικό κόστος και χαμηλότερο βιοτικό επίπεδο, το οποίο επωμίζονται οι πτυχιούχοι και οι οικογένειες τους.

Η υποαπασχόληση αυξάνει τη μακροχρόνια ανεργία με τους πτυχιούχους να αποδέχονται θέσεις εργασίας αφού πρώτα ξοδέψουν αρκετό χρόνο και κόπο ψάχνοντας για μια θέση εργασίας ανάλογη των προσόντων τους.  Πολλοί πτυχιούχοι, συνήθως οι ικανότεροι, αναζητούν εργασία στο εξωτερικό, στερώντας έτσι τη χώρα από χρήσιμο ανθρώπινο δυναμικό.

Το πρόβλημα της υποαπασχόλησης είναι παγκόσμιο φαινόμενο και οφείλεται κυρίως στη αύξηση της προσφοράς πτυχιούχων σε ακαδημαϊκά προγράμματα ενώ η αγορά εργασίας αναζητεί επαγγελματικά προσόντα και δεξιότητες. Υπάρχει δηλαδή αναντιστοιχία μεταξύ των πτυχιούχων και των διαθέσιμων θέσεων στην αγορά εργασίας  Στην Κύπρο, το πρόβλημα είναι αρκετά μεγάλο αφού το 30% των θέσεων εργασίας (120,000) καλύπτεται από κοινοτικούς και εργαζόμενους από τρίτες χώρες.

Δεν είναι εύκολο να μειωθεί η υποαπασχόληση.  Το φαινόμενο αυτό πάντοτε θα υπάρχει αφού το βιώνουν όλες οι χώρες, άλλες λίγο και άλλες πολύ.  Η Ευρωπαϊκή Ένωση προωθεί λύσεις μέσω της ανάπτυξης επαγγελματικών προσόντων και της μετεκπαίδευσης των πτυχιούχων που δεν μπορούν να αξιοποιήσουν τα προσόντα τους.  Ακόμα, διάφορα προγράμματα προωθούν την εκπαίδευση και κατάρτιση εργαζομένων στο χώρο εργασίας από τις ίδιες τις επιχειρήσεις, διότι αυτά που μαθαίνουμε στο πανεπιστήμιο δεν είναι αρκετά.  Στην Κύπρο, ο αρμόδιος φορέας είναι η Αρχή Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού, η οποία μαζεύει 1% των απολαβών όλων των εργαζομένων από τις επιχειρήσεις για να προωθεί την επαγγελματική κατάρτιση των εργαζομένων και να αυξάνει την απασχολησιμότητα των ανέργων αλλά το ένα τρίτο των χρημάτων αυτών αποτελεί το μισθολόγιο της Αρχής.  Η κυβέρνηση απορροφά επίσης και δεκάδες εκατομμύρια ευρώ από συγχρηματοδοτούμενα Ευρωπαϊκά προγράμματα.  Εργαλεία υπάρχουν, φτάνει να τα χρησιμοποιούμε σωστά.


Comments

comments

Categories: Απόψεις

Σχετικά με τον Συγγραφέα