Matthew Kidd: Οι σχέσεις μας θα συνεχιστούν και μετά το Brexit

Matthew Kidd: Οι σχέσεις μας θα συνεχιστούν και μετά το Brexit

 

Λύση του κυπριακού δεν σημαίνει και το τέλος της ιστορίας

 

Της Αγγέλας Κωμοδρόμου

 

Ο Ύπατος Αρμοστής της Βρετανίας στην Κύπρο, Matthew Kidd, υπηρετεί τη δεύτερη θητεία του στο νησί, έχοντας αναχωρήσει κατά τη διάρκεια της κορύφωσης της οικονομικής κρίσης το 2013. Επέστρεψε το περασμένο καλοκαίρι εν μέσω προχωρημένων συνομιλιών μεταξύ των ηγετών των δύο κοινοτήτων με στόχο την επανένωση. Στην συνέντευξη που παραχώρησε στο EUROKΕΡΔΟΣ, παραθέτει τις απόψεις του για την πολιτική κατάσταση, την οικονομία και φυσικά το Brexit, ενώ διαβεβαιώνει ότι τουλάχιστον για τα επόμενα χρόνια, δεν θα υπάρξει καμία αλλαγή για τους Κύπριους που σπουδάζουν στο Ηνωμένο Βασίλειο.

 

– Στο δημοψήφισμα του Ιουνίου, οι Βρετανοί αποφάσισαν να εγκαταλείψουν την ΕΕ. Ποια είναι η διαδικασία που θα ακολουθηθεί μέχρι το τελικό Brexit;

Η διαδικασία είναι ότι μέχρι το Μάρτιο του επόμενου έτους η βρετανική κυβέρνηση θα επικαλεστεί το άρθρο 50 της Ευρωπαϊκής Συνθήκης, το οποίο προνοεί περίοδο διαπραγματεύσεων δύο ετών για τους όρους με τους οποίους θα αποχωρήσει. Μέχρι τότε, θα θέσουμε τις προτεραιότητες μας τις οποίες στη συνέχεια θα είμαστε σε θέση να παρουσιάσουμε στα κράτη μέλη της ΕΕ, και οι οποίες θα αποτελέσουν, τη βάση της διαδικασίας για τα επόμενα δύο χρόνια.

 

– Κορυφαίοι αναλυτές θεωρούν ότι η Βρετανία δεν θα είναι ποτέ η ίδια μετά το Brexit. Το ίδιο λένε πως ισχύ για την ΕΕ χωρίς τη Βρετανία. Επίσης, σας ανησυχεί πιθανή ανεξαρτησία της Σκωτίας;

Πρόκειται για μια μεγάλη αλλαγή, ούτε το Ηνωμένο Βασίλειο θα είναι το ίδιο, ούτε η ΕΕ θα είναι η ίδια. Ωστόσο, το «δεν θα είναι το ίδιο» δεν σημαίνει απαραίτητα ότι τα πράγματα θα είναι χειρότερα. Οι ισχυρές οικονομικές, πολιτικές και επαγγελματικές μας βάσεις, πιστεύουμε ότι θα συνεχίσουν να αποτελούν εχέγγυο για την σύσφιξη και δημιουργία νέων επιτυχημένων σχέσεων σε διεθνές επίπεδο.

Στη βάση αυτών των δυνατών στοιχείων θα κτίσουμε και τη μελλοντική μας σχέση με την ΕΕ, η οποία θα δώσει τη δυνατότητα και στα δύο μέρη για πιο στενή συνεργασία, όπως γινόταν μέχρι τώρα. Παραμένει όμως σημαντικό η ΕΕ να συνεχίσει με την ίδια δυναμική, καθώς οι οικονομικές και πολιτικές προκλήσεις πάντοτε υπήρχαν και θα υπάρχουν.

Σχετικά με τη Σκωτία, πέρασαν δυο χρόνια από το δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της το οποίο είχε ένα σαφές αποτέλεσμα, την παραμονή εντός του Ηνωμένου Βασιλείου. Αν και στο δημοψήφισμα για το Brexit, η Σκωτία, ήταν υπέρ της παραμονής εντός της ΕΕ, είναι το Ηνωμένο Βασίλειο στο σύνολό που είναι μέλος και θα πρέπει να αποχωρήσει. Ως εκ τούτου, νομίζω ότι η διαδικασία θα περιλαμβάνει – και ήδη αυτό έχει αρχίσει – την όσο το δυνατόν στενότερη συνεργασία μεταξύ Westminster, Μπέλφαστ και των περιφερειών της Αγγλίας, για τη διαμόρφωση μιας διαπραγματευτικής θέσης αποδεχτής από όλους. Όμως αυτό θα πρέπει να γίνει ως Ηνωμένο Βασίλειο.

 

– Η κύρια ανησυχία μας στην Κύπρο μετά από ένα Brexit έχει να κάνει με τις σπουδές στο Η.Β. Πιστεύετε ότι θα υπάρξουν δραστικές αλλαγές στα πανεπιστημιακά δίδακτρα, δάνεια, στέγαση των φοιτητών, κλπ; Μπορείτε να καθησυχάσετε τους Κύπριους γονείς για το θέμα αυτό;

Κατανοώ τις ανησυχίες των Κυπρίων γονέων στο θέμα αυτό. Είμαι κι εγώ γονιός, οπότε ξέρω ακριβώς πόσο σημαντικό είναι να είσαι σε θέση να προγραμματίσεις το μέλλον των παιδιών σου. Τα καλά νέα είναι ότι, τουλάχιστον για τα επόμενα χρόνια, δεν θα υπάρξει καμία αλλαγή. Η κυβέρνηση μόλις ανακοίνωσε ότι για όλους τους φοιτητές που θα ξεκινήσουν τις σπουδές τους το επόμενο ακαδημαϊκό έτος, τα κόστη, τα δίδακτρα, και το δικαίωμα οικονομικής στήριξης θα παραμείνουν ως έχουν τώρα για ολόκληρη την περίοδο των σπουδών τους. Όχι μόνο για το επόμενο έτος αλλά για τα υπόλοιπα έτη των σπουδών τους.

Για εμάς ο τομέας της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς και ο τομέας της έρευνας και ανάπτυξης, ήταν και θα είναι σημαντικός. Ως εκ τούτου, η προσπάθεια από πλευράς μας θα είναι να αναγνωρίσουμε τις ανησυχίες των Κυπρίων όπως και οποιωνδήποτε άλλων γονιών, για το καλύτερο δυνατόν.

 

– Μια άλλη ανησυχία είναι η μείωση του τουριστικού ρεύματος από τη Βρετανία στην Κύπρο. Συμμερίζεστε αυτή την ανησυχία; Ποιους άλλους τομείς στις σχέσεις Κύπρου-Βρετανίας πιστεύετε ότι θα επηρεάσει το Brexit;

Σε ό,τι αφορά τον τουρισμό, φέτος ήταν μια πολύ καλή χρονιά για μια σειρά από λόγους, ορισμένοι από τους οποίους σχετίζονται με το Ηνωμένο Βασίλειο, άλλοι με την Κύπρο και άλλοι με γεγονότα που συμβαίνουν στην περιοχή. Από την άλλη είναι δύσκολο να είμαστε σίγουροι για το ποιες θα είναι οι συνθήκες το επόμενο ή το μεθεπόμενο έτος. Θεωρώ σημαντικό η Κύπρος να συνεχίσει τις προσπάθειες που ήδη καταβάλλει για να βελτιώσει το τουριστικό προϊόν που προσφέρει. Σαφώς διαθέτει μια μεγάλη αγορά πιστών τουριστών που έρχονται ξανά, χρόνο με το χρόνο. Αυτό πραγματικά αποτελεί σημαντική βάση και βοηθά στη διαχείριση των επιπτώσεων από διάφορα γεγονότα, όμως πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη οι συναλλαγματικές ισοτιμίες και άλλοι εξωγενείς παράγοντες. Δεν μπορώ να μιλήσω εκ μέρους των Βρετανών τουριστών, αλλά υποθέτω ότι οι λόγοι για τους οποίους έρχονταν στην Κύπρο τα προηγούμενα χρόνια εξακολουθούν να υφίστανται. Η Κύπρος θα πρέπει να φροντίσει να διασφαλίσει ότι θα συνεχίσουν να υφίστανται οι λόγοι αυτοί και ότι θα παραμείνει ανταγωνιστική.

Ουσιαστικά για να διασφαλιστεί η απάντηση στο ερώτημα «ναι, θα συνεχίσουν να έρχονται», δεν εξαρτάται μόνο από τους Βρετανούς αλλά και από το τι κάνει Κύπρος για να τους προσελκύσει.

Σε άλλα θέματα, η ισχύς των διμερών σχέσεων μεταξύ Κύπρου και Ηνωμένου Βασιλείου – οφείλεται περισσότερο στην μακροχρόνια σχέση μας παρά στο κοινό συμφέρον μας ως μελών της ΕΕ, όσο ήμαστε και οι δυο μέλη. Η Κύπρος δεν άρχισε να ενδιαφέρει το Ηνωμένο Βασίλειο όταν προσχώρησε στην ΕΕ. Υπάρχουν πολλά που συνδέουν τις δυο χώρες, άνθρωποι, εμπορικοί δεσμοί, παιδεία, οι Βάσεις του Ηνωμένου Βασιλείου εδώ στην Κύπρο, ο μεγάλος πληθυσμός Κυπρίων στο Ηνωμένο Βασίλειο και οι Βρετανοί που ζουν εδώ. Όλα αυτά είναι ακόμα μέρος της σχέσης μας και εξακολουθούν να ισχύουν, και θα ισχύουν και όταν το Ηνωμένο Βασίλειο δεν θα είναι πια στην ΕΕ.

 

– Μερικοί λένε ότι η Κύπρος μπορεί να κερδίσει κάποιο μερίδιο από το City, το οικονομικό κέντρο του Λονδίνου, όταν οι εταιρείες αρχίσουν να φεύγουν εξαιτίας του Brexit. Έχουν πραγματική αξία αυτά τα σχόλια;

Θεωρώ ότι μάλλον έχουν. Δεν ξέρουμε ακόμα πόσες θέσεις εργασίας – αν υπάρξουν κάποιες- θα αρχίσουν να απομακρύνονται από το City το οικονομικό κέντρο του Λονδίνου με το Brexit, αλλά είναι σαφές ότι υπάρχουν εταιρείες που έχουν αρχίσει να σκέφτονται κατά πόσο θα πρέπει να μεταφέρουν τουλάχιστον μέρος των δραστηριοτήτων τους αλλού. Και αν το κάνουν, τότε η Κύπρος θα πρέπει να δει αν μπορεί να προσελκύσει οποιαδήποτε από αυτές τις εταιρείες που θα θελήσουν να μετεγκατασταθούν, διότι η Κύπρος έχει τα πλεονεκτήματα ώστε να κερδίσει κάποιο μερίδιο, όπως για παράδειγμα το κοινό δίκαιο, το ψηλό μορφωτικό επίπεδο και η ελκυστική γεωγραφική θέση της Κύπρου.

Σίγουρα για εμάς θα είναι αρνητική εξέλιξη η μείωση των θέσεων εργασίας στο οικονομικό κέντρο του Λονδίνου, αν όμως δούμε κάθοδο τους στην Κύπρο, θα έλεγα πως τότε αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό.

 

– Επιστρέψατε στην Ύπατη Αρμοστεία στη Λευκωσία μετά από μια τετραετή θητεία (2010-2014). Όταν φύγατε, η Κύπρος είχε μόλις εισέλθει στο μνημόνιο και τώρα επιστρέφει στις αγορές. Ποια η εντύπωσή σας όταν επιστρέψατε; Πώς βλέπετε την κατάσταση σήμερα;

Έχετε δίκαιο. Έφυγα όταν η Κύπρος λάμβανε δυναμικά μέτρα οικονομικής εξυγίανσης και έμπαινε στο μνημόνιο -ίσως το πιο δύσκολο σημείο- της διαδικασίας αυτής. Σίγουρα όλα αυτά ήταν πολύ δύσκολα, όμως όταν επέστρεψα δύο χρόνια μετά οι αποφάσεις αυτές είχαν ληφθεί, είχαν τεθεί σε εφαρμογή, και είχαν ως αποτέλεσμα την έξοδο της Κύπρου από το Μνημόνιο νωρίτερα. Αυτό που βλέπω τώρα είναι η αλλαγή προς τη σωστή κατεύθυνση, οι ρυθμοί ανάπτυξης για φέτος αναμένεται να είναι από τους καλύτερους στην ΕΕ και τα ποσοστά ανεργίας αρχίζουν να μειώνονται. Επίσης, το θέμα των μη εξυπηρετούμενων δανείων, που αποτελεί σημαντικό παράγοντα, άρχισε να κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση. Κατά μία έννοια, η εμπιστοσύνη άρχισε να επιστρέφει.

Αυτό που βλέπω εγώ, είναι πως οι δυσκολίες που αντιμετώπισαν οι Κύπριοι το 2013, είχαν σαν αποτέλεσμα το κτίσιμο της κυπριακής οικονομίας σε μια πιο ισχυρή βάση.

 

– Οι προσπάθειες για τη μεταρρύθμιση του δημόσιου τομέα στην Κύπρο έχουν μια βρετανική πινελιά. Είχατε προσωπική ανάμιξη σε αυτή την προσπάθεια. Πώς βλέπετε την πρόοδο σε αυτό τον τομέα;

Όπως έχετε πει, συμμετείχαμε και βοηθήσαμε στις προσπάθειες που γίνονται για εκσυγχρονισμό του δημόσιου τομέα. Ωστόσο ένα μεγάλο θέμα αυτή τη στιγμή, όπως ξέρετε, είναι η μεταρρύθμιση της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Αυτό που πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι πως ο εκσυγχρονισμός της δημόσιας υπηρεσίας, της τοπικής αυτοδιοίκησης ή οποιοσδήποτε άλλος εκσυγχρονισμός, απαιτεί πολύ και συνεχή δουλειά. Είναι κάτι που πρέπει να γίνεται διαρκώς γιατί οι προκλήσεις αλλάζουν, οι ευκαιρίες αλλάζουν και οι προσδοκίες που έχει ο κόσμος από το κράτος και τη δημόσια υπηρεσία αλλάζουν.

 

– Μια νέα προσπάθεια για την επίλυση του Κυπριακού προβλήματος βρίσκεται σε εξέλιξη. Ποια είναι η άποψή σας σχετικά με το πώς θα καταλήξει; Πιστεύετε ότι υπάρχουν προϋποθέσεις για ένα θετικό αποτέλεσμα;

Nαι, πιστεύω ότι υπάρχουν οι προϋποθέσεις για ένα θετικό αποτέλεσμα, κι ελπίζω ότι αυτό το αποτέλεσμα θα δούμε. Νομίζω, κατά μία έννοια – για να επιστρέψω στο ερώτημα σας σχετικά με το πώς είναι να επιστρέφω μετά από κάποιο χρονικό διάστημα απουσίας – έχω την αίσθηση από τους ανθρώπους με τους οποίους συνομιλώ, ότι η διαδικασία των διαπραγματεύσεων έχει προχωρήσει σε μεγάλο βαθμό και ότι όχι μόνο τα ευκολότερα αλλά και τα περισσότερα από τα δυσκολότερα ζητήματα έχουν αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων, το οποίο σημαίνει πως αυτά που απομένουν είναι τα πιο δύσκολα απ’ όλα. Είναι πραγματικά θετικό το γεγονός ότι η διαδικασία και το επίπεδο εμπιστοσύνης μεταξύ των μερών έχουν φτάσει στο σημείο που μπορούν ν’ αρχίσουν να αντιμετωπίζουν ακόμα και τα πιο δύσκολα ζητήματα.

Το γεγονός ότι αναπτύχθηκε η εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο ηγετών και συναντήθηκαν στην Ελβετία θεωρώ ότι είναι θετικό σημάδι.

Κάτι που θεωρώ ότι επίσης ότι ισχύει αυτή τη στιγμή είναι το γεγονός ότι ορισμένοι από τους εξωτερικούς παράγοντες, που πάντα είχαν έμμεσο αντίκτυπο στην εξεύρεση λύσης στο Κυπριακό, είναι τώρα πιο θετικοί. Ευελπιστώ πως αυτό σημαίνει ότι όντως πλησιάζουμε στο τέλος της διαπραγματευτικής διαδικασίας και πως αυτά τα τελευταία, πιο δύσκολα, ζητήματα μπορούν να επιλυθούν επιτυχώς.

Ένα πράγμα που θέλω να προσθέσω είναι η σημασία της περιόδου που θα ακολουθήσει μετά την όποια πολιτική συμφωνία λύσης του κυπριακού. Αυτή η συμφωνία λύσης θα τεθεί σε ψηφοφορία, και τότε, αν υποθέσουμε ότι το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας είναι θετικό, θα χρειαστεί να γίνει πολλή δουλειά προετοιμασίας για την εφαρμογή της. Πρόκειται για δύσκολες και πολύπλοκες διαδικασίες. Άρα, με το να συμφωνηθεί λύση του κυπριακού, δεν είναι το τέλος της ιστορίας.

 

– Η Βρετανία έχει να παίξει κάποιο ρόλο; Ποια είναι η συμβολή της αυτή τη φορά; Πόσο ψηλά στις προτεραιότητες του Λονδίνου είναι το Κυπριακό, ιδιαίτερα τώρα μετά την απόφαση για Brexit;

Tο κυπριακό εξακολουθεί να είναι το ίδιο σημαντικό για μας ακριβώς όπως και πριν. Πάντα πιστεύαμε πως μπορούμε να συμβάλουμε στην υποστήριξη των προσπαθειών λύσης του κυπριακού και θέλουμε να συμβάλουμε στην επίτευξη της. Υπάρχουν διαδικασίες που σχετίζονται άμεσα με εμάς, και δεν επηρεάζονται από το Brexit. Θέλουμε να συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε τη διαδικασία υπό την καθοδήγηση των ηγετών. Ξέρουν τι είδους βοήθεια χρειάζονται από εμάς ή οποιονδήποτε άλλο, και θέλουμε να ανταποκριθούμε σε ότι μας ζητηθεί ώστε να συμβάλουμε θετικά. Επιθυμούμε να βοηθήσουμε ώστε να γίνει αυτή η συμφωνία πραγματικότητα.

 

– Το 2004, η Βρετανία πρότεινε να επιστρέψει μέρος των Βάσεων ως μέρος της λύσης του Κυπριακού. Αυτή η προσφορά παραμένει στο τραπέζι; Υπάρχει δυνατότητα οικονομικής ενίσχυσης από τη Βρετανία στην περίπτωση λύσης;

Αυτή η προσφορά παραμένει στο τραπέζι και η βρετανική κυβέρνηση επαναλαμβάνει κατά καιρούς ότι είναι ακόμα εκεί. Και οι λόγοι για τους οποίους θεωρούσαμε ότι αυτό θα μπορούσε να συμβάλει θετικά, εξακολουθούν να ισχύουν, άρα η προσφορά παραμένει.

Όσον αφορά τη λύση, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι θα χρειαστεί χρηματοδότηση και μέρος της θα μπορούσε να προέλθει με πιο καινοτόμους τρόπους.

Για παράδειγμα από το City του Λονδίνου, κάτι που εισηγηθήκαμε πριν ένα περίπου χρόνο και θα είναι χρήσιμο να διερευνηθούν οι δυνατότητες για κάτι τέτοιο. Αυτή είναι μια μικρή βοήθεια που μπορούμε να προσφέρουμε σ’ αυτό τον τομέα και το κάνουμε. Υπάρχουν όμως και άλλα είδη βοήθειας που μπορούμε να παράσχουμε. Ένα από τα πράγματα που αναμένουμε να συνεχίσουμε να προσφέρουμε είναι η συμμετοχή μας στη δύναμη των Ηνωμένων Εθνών, και εδώ μπορεί να υπάρξει – δεν ξέρω ακόμα – και άμεση οικονομική στήριξη που μπορούμε να δώσουμε. Όμως, νομίζω ότι είναι σημαντικό να εξετάσουμε το ζήτημα της παροχής βοήθειας όχι μόνο υπό τη μορφή χρημάτων, αλλά και άλλων ειδών στήριξης που θα χρειαστεί η λύση, είτε αυτά είναι τα Ηνωμένα Έθνη, τεχνική βοήθεια και ή εμπειρογνωμοσύνη σε ορισμένους τομείς. Υπάρχουν τόσοι πολλοί διαφορετικοί τρόποι για να συμβάλουμε κι εμείς, όπως και άλλοι έτσι ώστε να βοηθήσουμε να λειτουργήσει η λύση.

 

– Όλοι οι πρωταγωνιστές στο Κυπριακό πιστεύουν ότι το φυσικό αέριο αποτελεί καταλύτη για την επίλυση του προβλήματος. Πιστεύετε ότι χωρίς λύση η Κυπριακή Δημοκρατία θα είναι σε θέση να αξιοποιήσει πλήρως τους φυσικούς της πόρους;

Αυτό το ερώτημα έχει δυο σκέλη. Υπάρχει το ερώτημα αν η Κυπριακή Δημοκρατία μπορεί να συνεχίσει τη διαδικασία κατανομής αδειών στη Αποκλειστική Οικονομική της Ζώνη και η άποψή μας είναι σαφής ως προς αυτό. Ναι, πιστεύουμε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία έχει το δικαίωμα να τη διαχειρίζεται, όπως έκανε μέχρι τώρα. Ωστόσο, το δεύτερο σκέλος του ερωτήματος σχετίζεται περισσότερο με την ετοιμότητα των επενδυτών ή των εταιρειών να εμπλακούν στην εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων που ενδεχομένως να υπάρχουν εδώ και η Κυπριακή Δημοκρατία πρέπει να κάνει ό,τι μπορεί για να τους προσελκύσει και να τους ενθαρρύνει να έρθουν.

Πιστεύω, όμως, ότι το θέμα εξαρτάται κατά πολύ και από τα σχέδια των εταιρειών.

 

– Ποιες είναι οι σημερινές προτεραιότητες της Βρετανικής Υπάτης Αρμοστείας στην Κύπρο; Ποιες είναι οι κύριες δραστηριότητες και εκδηλώσεις που κυριαρχούν στο πρόγραμμα της;

Η λύση, το Brexit και όταν λέω Brexit δεν εννοώ απλώς την έξοδο. Εννοώ το να βοηθήσουμε, από τη συγκεκριμένη προοπτική της Κύπρου στον επαναπροσδιορισμό των σχέσεων μας σε ολόκληρο τον κόσμο κάτι που θα χρειαστεί το Ηνωμένο Βασίλειο, συμπεριλαμβανομένων των διμερών σχέσεων με κράτη μέλη της ΕΕ, που θα γίνουν πιο σημαντικά για μας όταν δεν θα είμαστε πλέον μέρος της.

Αυτά λοιπόν είναι πολύ σημαντικά πράγματα, γιατί η Κύπρος βρίσκεται σε μια ασταθή περιοχή του κόσμου, σ’ ένα δύσκολο μέρος του κόσμου. Η συνεργασία για την ασφάλεια που έχουμε χτίσει με την Κυπριακή Δημοκρατία τα τελευταία χρόνια είναι, πιστεύουμε, σημαντική για την Κύπρο και για μας και αυτό θα συνεχίσει να είναι μέρος της αποστολής της Υπάτης Αρμοστείας.

Φυσικά υπάρχουν περισσότερα που πρέπει να συνεχίσουμε να κάνουμε, στον τουρισμό, την παιδεία, στη διατήρηση και την ανάπτυξη των εμπορικών σχέσεων και άλλα.

Τέλος, είναι ένα αρκετά πλούσιο και πολύπλοκο πρόγραμμα που έχουμε εδώ και νομίζω ότι αυτό αντανακλά την ευρύτητα των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών.

Comments

comments

Σχετικά με τον Συγγραφέα