Μη εξυπηρετούμενα δάνεια και αντιμετώπιση

Μη εξυπηρετούμενα δάνεια και αντιμετώπιση

 


Tου Δημήτρη Κουρσάρου, Λέκτορας στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου

 

Σε αυτό το άρθρο θα αναλύσουμε τις επιλογές για αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων και την προσωπική μου άποψη για την καλύτερη επιλογή. Υπάρχουν κυρίως πέντε τρόποι αντιμετώπισης του προβλήματος:

  1. Εσωτερικός διακανονισμός: Περιλαμβάνει κυρίως αναδιαρθρώσεις των προβληματικών δανείων ο οποίος κρύβει «ηθικό κίνδυνο» (Moral Hazard problems). Δηλαδή πολύ γενναιόδωρες παραχωρήσεις από την τράπεζα σε προβληματικούς δανειολήπτες προκαλεί την αντίδραση των «καλών» δανειοληπτών οι οποίοι θα σταματήσουν να εξυπηρετούν τα δάνειά τους για να επιτύχουν και οι ίδιοι καλύτερης μεταχείρισης. Αυτό είναι λογικό αφού είναι πολύ δύσκολο να έχεις ευνοϊκότερους όρους στους κακούς δανειολήπτες από ότι στους καλούς. Άρα οι αναδιαρθρώσεις περιορίζονται σε άρση οποιονδήποτε ποινών από καθυστέρηση πληρωμών και σε επιμήκυνση της διάρκειας του δανείου που στην περίπτωση της Κύπρου αυτά δεν μπορούν άλλο να βοηθήσουν την κατάσταση.
  2. Προστασία περιουσιακών στοιχείων: Αυτό το μέτρο έχει εφαρμοστεί με επιτυχία το 2009 στο Ηνωμένο Βασίλειο. Κάποιος φορέας που είναι συνήθως η Κυβέρνηση, εγγυάται συγκεκριμένα προβληματικά περιουσιακά στοιχεία όπως τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Το πλεονέκτημα είναι ότι δεν έχει άμεσο κόστος. Η εγγύηση αυτή της κυβέρνησης μπορεί να καθησυχάσει τράπεζες και επενδυτές και να επιτρέψει στις τράπεζες να δανείσουν αφού πλέον δεν αναμένουν τις ίδιες απώλειες από τα περιουσιακά τους στοιχεία. Αυτό βοηθά την οικονομία να αναπτυχθεί και τα προβληματικά αυτά περιουσιακά στοιχεία να αποδώσουν κανονικά χωρίς η κυβέρνηση να ξοδέψει ούτε Σεντ σε εγγυήσεις. Δηλαδή η Κυβέρνηση απαιτείται να πληρώσει τεράστιες ζημιές με μικρή πιθανότητα. Το πρόβλημα με αυτό το μέτρο είναι ότι το βάρος της Κύπρου είναι πολύ μικρό για να εγγυηθεί και να καθησυχάσει τους επενδυτές όπως μπορεί το Ηνωμένο Βασίλειο έτσι οι πιθανότητες να μην χρειαστεί να επέμβει μπορεί να είναι μικρές.
  3. Εταιρεία διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων: Αυτό περιλαμβάνει τη σύσταση μιας εταιρείας συνήθως κρατικής η οποία αγοράζει όλα τα προβληματικά δάνεια με σκοπό να τα κρατήσει με μακροχρόνιο ορίζοντα. Το θετικό είναι ότι λύνεται άμεσα το πρόβλημα. Το αρνητικό είναι ότι χρειάζεται άμεση χρηματοδότηση, κάτι που η Κυπριακή κυβέρνηση για παράδειγμα μπορεί να αδυνατεί να υποστηρίξει. Επίσης αναγνωρίζονται άμεσα απώλειες από τις τράπεζες οι οποίες πουλώντας τα προβληματικά δάνεια με έκπτωση χάνουν κεφάλαιο. Ένας λόγος που η παρέμβαση του κράτους είναι αναγκαία είναι έτσι ώστε αυτή η έκπτωση να μην είναι περιοριστική για την κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών.
  4. Άμεση πώληση: Αυτή η επιλογή περιλαμβάνει την πώληση των δανείων αυτών κατευθείαν σε επενδυτές. Τα πλεονεκτήματα είναι περίπου τα ίδια με την προηγούμενη επιλογή που περιγράψαμε με μόνη διαφορά ότι η Κυβέρνηση δεν επιβάλλετε να χρηματοδοτήσει την αγορά και αυτό είναι ελκυστικό για την Κύπρο. Οι ιδιωτικοί όμως επενδυτές έχουν μικρότερο ορίζοντα και μικρό κίνητρο να βοηθήσουν τις Κυπριακές τράπεζες γι’ αυτό σε αυτή την περίπτωση θα επιδιώξουν να αγοράσουν τα προβληματικά δάνεια σε εξευτελιστικές τιμές γεγονός που θα επιφέρει μεγάλες κεφαλαιακές απώλειες ταυτόχρονα σε όλες τις Κυπριακές τράπεζες.
  5. Πακετοποίηση (Securitization): Η επιλογή αυτή περιλαμβάνει τεχνικές κατά τις οποίες παίρνουμε ένα σύνολο προβληματικών τίτλων και από αυτούς φτιάχνουμε άλλα περιουσιακά στοιχεία. Συγκεκριμένα, αλλάζοντας την σειρά αποπληρωμής μπορούμε να φτιάξουμε για παράδειγμα 2 είδη περιουσιακά στοιχεία. Το ένα μπορεί να γίνει πολύ ασφαλές, άρα και πιο ακριβό και το άλλο με πολύ ρίσκο μη αποπληρωμής το οποίο θα είναι πολύ φτηνό. Η Κυπριακή κυβέρνηση αφού αδυνατεί να υλοποιήσει την επιλογή 3, θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει μέσω της πακετοποίησης και την επιλογή 4 και την 5 μαζί. Δηλαδή θα μπορούσε να φτιάξει ασφαλής-ακριβούς τίτλους και αβέβαιους-φθηνούς τίτλους. Τους ακριβούς θα τους διοχετεύσει σε ιδιώτες επενδυτές και αυτούς με το μεγάλο ρίσκο που είναι οι φθηνότεροι να τους κρατήσει η ίδια. Αν γίνει σωστά μπορεί με λίγα χρήματα η κυβέρνηση να χρηματοδοτήσει μια τεράστια μετακίνηση μη εξυπηρετούμενων δανείων μακριά από τους ισολογισμούς των τραπεζών. Επίσης αν η οικονομία φτάσει τα παλιά της επίπεδα τότε η κυβέρνηση θα έχει μεγάλη απόδοση στην επένδυση. Η επιδίωξη δεν πρέπει να φαίνεται Γολγοθάς γιατί απλά αν οι τράπεζες αρχίσουν να δανείζουν και η οικονομία βρει τον παλιό της εαυτό, τα αβέβαια περιουσιακά στοιχεία θα αποδώσουν.

Πηγή: Έντυπο Περιοδικό Ευρωκέρδος

Categories: Απόψεις
Tags: daneia, ΜΕΔ