Nέοι κανόνες ενισχύουν την ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας

Nέοι κανόνες ενισχύουν την ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας


 


Σε συμφωνία κατέληξε το Συμβούλιο των Υπουργών Μεταφορών, Επικοινωνιών, Ενέργειας και Περιβάλλοντος (σε σύνθεση υπουργών ενέργειας), που συνεδρίασε χθες στις Βρυξέλλες, γύρω από τα τέσσερα ανοιχτά νομοθετικά πακέτα της λεγόμενης “δέσμης για την καθαρή ενέργεια”.

Συγκεκριμένα συμφώνησε τον κανονισμό για την εσωτερική αγορά ενέργειας, την οδηγία για την εσωτερική αγορά ενέργειας, το στόχο του 27% ως το 2030 για τη χρήση των ανανεώσιμων πηγών και τη διακυβέρνηση της ενεργειακής ένωσης.

Αναλυτικά, σε σχέση με τον κανονισμό που θεσπίζει το πλαίσιο για μια εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας σε ολόκληρη την ΕΕ, η οδηγία αναθεωρεί τους κανόνες και τις αρχές για να εξασφαλίσει μια εύρυθμη, ανταγωνιστική και ανόθευτη αγορά ηλεκτρικής ενέργειας με στόχο την ενίσχυση της ευελιξίας, της απαλλαγής από τον άνθρακα και της καινοτομίας και θα βοηθήσει τη μετάβαση της ΕΕ προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και θα εκπληρώσει τους στόχους της Ενεργειακής Ένωσης, ιδίως του πλαισίου για το κλίμα και την ενέργεια του 2030.

Σύμφωνα με την πρόταση της Κομισιόν, που αποτέλεσε τη βάση για τη συμφωνία, καθορίζονται «ζώνες υποβολής προσφορών», δηλαδή οι ζώνες εμπορίας ηλεκτρικής ενέργειας, καθορίζονται σαφέστερα, οι κανόνες σχετικά με την κατανομή δυναμικότητας, όπως καθορίζονται στην πρόταση της Επιτροπής, απαιτούν τη χορήγηση μέγιστης δυναμικότητας στους συμμετέχοντες στην αγορά στα σύνορα μιας ζώνης υποβολής προσφορών, καθορίζεται ένα επίπεδο αναφοράς για τη μέγιστη δυναμικότητα στα σύνορα και πρέπει να τηρείται. Οι χώρες κάτω από το επίπεδο αναφοράς θα χρειαστεί να αρχίσουν να εφαρμόζουν διορθωτικές ενέργειες ή να αναμορφώσουν τις ζώνες υποβολής προσφορών.

Οι εγκαταστάσεις θα συνεχίσουν να επιβραβεύονται για τη διάθεση της παραγωγικής ικανότητας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας μέσω μηχανισμών χωρητικότητας για την αντιμετώπιση των αιχμών αιχμής. Για να διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, οι κανόνες για τους μηχανισμούς αυτούς πρέπει να εναρμονιστούν. Η θέση του Συμβουλίου καθορίζει τις αρχές σχεδιασμού για τους μηχανισμούς χωρητικότητας καθώς και ρυθμίσεις για την εφαρμογή τους. Ένα σημαντικό στοιχείο είναι ότι οι νέες εγκαταστάσεις θα είναι επιλέξιμες για συμμετοχή μετά το 2025 μόνο εάν οι εκπομπές τους είναι κάτω από 550gr CO2 / kWh ή κάτω από 700 kg CO2 κατά μέσο όρο ανά έτος ανά εγκατεστημένο kW. Υπάρχει επίσης ένα όριο συμμετοχής για τους υφιστάμενους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής οι οποίοι δεν μπορούν να λάβουν πληρωμές μετά το 2030 και οι πληρωμές πρέπει να μειωθούν μετά το 2025.

Θα δημιουργηθεί μια ευρωπαϊκή αξιολόγηση των πόρων επάρκειας και θα χρησιμοποιηθεί ως βάση για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με τους μηχανισμούς χωρητικότητας μαζί με τους εθνικούς μηχανισμούς.

Σε σχέση με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η ΕΕ έχει δεσμευτεί να επιτύχει μέχρι το 2030 το στόχο της συνολικής ενεργειακής κατανάλωσης τουλάχιστον 27% των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Αυτή η οδηγία, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον Οκτώβριο του 2014, επιβεβαιώνει αυτόν το δεσμευτικό στόχο και θέτει σε εφαρμογή το κατάλληλο πλαίσιο και εργαλεία για την επίτευξη αυτού του στόχου.

Η νέα νομοθεσία καλύπτει τη βιοενέργεια, τη βιωσιμότητα, τις μεταφορές, την ηλεκτρική ενέργεια, τη θέρμανση και την ψύξη και, ειδικότερα, εστιάζει στην ενδυνάμωση των καταναλωτών. Η διευκόλυνση και η ενίσχυση της χρήσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας από τους καταναλωτές αποτελεί βασικό στοιχείο της θέσης του Συμβουλίου.

Τα βασικά στοιχεία της γενικής προσέγγισης του Συμβουλίου είναι τα εξής : Οι καταναλωτές θα επωφεληθούν από απλουστευμένες διαδικασίες κοινοποίησης για εγκαταστάσεις μικρής κλίμακας και τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των «ανανεώσιμων αυτοπαραγωγών» καθώς και των κοινοτήτων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας είναι τώρα σαφώς καθορισμένα.

Όσον αφορά τη θέρμανση και την ψύξη, τα κράτη μέλη θα πρέπει να λάβουν μέτρα να επιτευχθεί ενδεικτική ετήσια αύξηση κατά 1 ποσοστιαία μονάδα του μεριδίου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Δεδομένου ότι τα υφιστάμενα εθνικά συστήματα και εγκαταστάσεις διαφέρουν σημαντικά σε ολόκληρη την ΕΕ από αυτή την άποψη, αυτό λαμβάνεται υπόψη στο κείμενο του Συμβουλίου. Συγκεκριμένα, αντικατοπτρίζει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των εγκαταστάσεων “ψύξης” σε θερμότερα κλίματα. Στον τομέα των μεταφορών, ο στόχος για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για το 2030 καθορίζεται σε 14% για κάθε κράτος μέλος και υπάρχει επιμέρους στόχος 3% βιοκαύσιμα “, για τα οποία θα επιτρέπεται η διπλή μέτρηση.

Αυτός ο προηγμένος στόχος για τα βιοκαύσιμα έχει ενδιάμεσο δεσμευτικό ορόσημο 1% το 2025 για την αύξηση της ασφάλειας των επενδύσεων και τη διασφάλιση της διαθεσιμότητας καυσίμων καθ `όλη τη διάρκεια της περιόδου. Η ηλεκτροκίνηση ενθαρρύνεται έντονα από δύο πολλαπλασιαστές (Χ5) για την ανανεώσιμη ηλεκτρική ενέργεια που χρησιμοποιείται στις οδικές μεταφορές και (Χ2) για τις σιδηροδρομικές μεταφορές. Το ισχύον όριο 7% για τα βιοκαύσιμα πρώτης γενιάς διατηρείται για να παρέχει ασφάλεια στους επενδυτές. Εάν ένα κράτος μέλος καθορίσει χαμηλότερο ανώτατο όριο, θα του αποδοθεί η δυνατότητα μείωσης του συνολικού στόχου του για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στις μεταφορές.

Η οδηγία διευκρινίζει επίσης κανόνες σχετικά με τα κριτήρια βιωσιμότητας και τα κριτήρια εξοικονόμησης εκπομπών αερίων θερμοκηπίου που ισχύουν για τα βιοκαύσιμα, τα βιορευστά και τα καύσιμα βιομάζας .Τα κράτη μέλη θα έχουν τη δυνατότητα να ανοίξουν τα εθνικά τους συστήματα διασυνοριακής υποστήριξης σε παραγωγούς ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε άλλα κράτη μέλη, αλλά η τελική απόφαση για αυτό θα παραμείνει μαζί τους. Όσον αφορά τις επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, το κείμενο του Συμβουλίου, εξετάζει τη σταθερότητα της οικονομικής στήριξης, εμποδίζοντας αδικαιολόγητες αναδρομικές αλλαγές στα καθεστώτα στήριξης.

Τέλος σε ό,τι αφορά τη διακυβέρνηση της Ενεργειακής Ένωσης, ο κανονισμός, ο οποίος αποτελεί μέρος της δέσμης για την καθαρή ενέργεια, καθιερώνει μηχανισμό συνεργασίας και ελέγχου για την επίβλεψη της εφαρμογής των στόχων και στόχων της ΕΕ για το 2030 σχετικά με το κλίμα και την ενέργεια, ιδίως όσον αφορά τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, την ενεργειακή απόδοση, τις διασυνδέσεις και τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου.

Οι νέοι κανόνες θα διασφαλίσουν, πάνω απ `όλα, τη μακροπρόθεσμη συνοχή και τη σταθερότητα της πολιτικής στον τομέα του κλίματος και της ενέργειας, θα παρέχουν ασφάλεια στους επενδυτές και θα ενισχύσουν το συντονισμό μεταξύ των κρατών μελών.

Μετά από εμπεριστατωμένες συζητήσεις σχετικά με την πρόταση της Κομισιόν, το Συμβούλιο συμπεριέλαβε στη θέση του τα ακόλουθα κύρια στοιχεία:

Τα κράτη μέλη θα υποβάλουν ολοκληρωμένα εθνικά σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα, παρουσιάζοντας τους στόχους, τις πολιτικές και τα μέτρα τους και στους πέντε τομείς της Ενεργειακής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων των στόχων μείωσης των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου. Τα σχέδια αυτά θα καλύπτουν την περίοδο 2021-2030 και θα ανανεώνονται κάθε 10 χρόνια.

Τρία βασικά σημεία αναφοράς υιοθετήθηκαν για την ενδεικτική πορεία των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για τα κράτη μέλη προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η ΕΕ θα επιτύχει το στόχο της για την ανανεώσιμη ενέργεια κατά 27% μέχρι το 2030.

Αυτά τα ορόσημα είναι 24% το 2023, 40% το 2025 και  60% από το σημείο εκκίνησης. Αυτές οι τιμές υπολογίζονται βάσει του στόχου 20% για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας του 2020 ως σημείο εκκίνησης (“0%”) και ως στόχος 27% για το 2030 ως “τελικό σημείο” (“100%”).

Τα κράτη μέλη υποβάλλουν προσχέδια, τελικά σχέδια και εκθέσεις προόδου, και η Κομισιόν μπορεί να αντιδράσει σε αυτά. Συγκεκριμένα, ο «μηχανισμός πλήρωσης κενών», διατηρείται στο κείμενο του Συμβουλίου ως ο τρόπος αντιμετώπισης και κάλυψης των ενδεχόμενων κενών παράδοσης στα κράτη μέλη.

Περιλαμβάνεται κατάλογος αντικειμενικών κριτηρίων για την αξιολόγηση του αρχικού επιπέδου φιλοδοξίας των κρατών μελών στη σχεδιαζόμενη συμβολή τους για το 2030. Η Κομισιόν θα χρησιμοποιήσει αυτά τα κριτήρια για να προσδιορίσει ποιες χώρες της ΕΕ αντιμετωπίζουν ένα κενό φιλοδοξίας και, βάσει αυτής της ανάλυσης, μπορούν εκδίδουν μη δεσμευτικές συστάσεις για την αύξηση της εθελοντικής συνεισφοράς τους από τα κράτη μέλη για την επίτευξη του στόχου σε επίπεδο ΕΕ.

Τα κράτη μέλη πρέπει να συνεχίσουν να τηρούν και να διατηρήσουν το δεσμευτικό στόχο τους για την ανανεώσιμη ενέργεια έως και το 2020. Εάν μία χώρα πέσει κάτω από το επίπεδο αναφοράς του 2020, θα υποχρεωθεί να λάβει πρόσθετα μέτρα εντός ενός έτους για να καλύψει αυτό το κενό. Πηγή: ΚΥΠΕ


Comments

comments

Σχετικά με τον Συγγραφέα