Παραμύθια και πυλώνες ζωής

Παραμύθια και πυλώνες ζωής

 


Της Ρένας Χριστοφίδου Γρηγορίου, MBA, BSc

 

Το παραμύθι είναι ο χώρος εκεί όπου η φαντασία με τη λογική σμίγουν και δημιουργούν μια ενότητα. Εκεί όπου το πνεύμα και οι ηθικές αξίες συμπορεύονται. Μέσα από τα παραμύθια πετυχαίνεται ο μοναδικός και κύριος σκοπός «ο χώρος όπου οι άλλοι περνούν καλά αλλά κι εμείς πολύ καλύτερα».

Ωστόσο, ο κάθε ένας από εμάς ζει τη δική του αλήθεια και πραγματικότητα. Η αλήθεια αυτή πηγάζει μέσα από διάφορους μηχανισμούς όπως, για παράδειγμα, τα πολιτικά, θρησκευτικά και εκπαιδευτικά συστήματα που στόχο έχουν να μεταλαμπαδεύσουν και να ορίσουν, το καθένα τους ξεχωριστά, τις δικές τους αξίες. Αξίες οι οποίες εάν δεν μεταδοθούν και καλλιεργηθούν συνετά μπορούν να θυσιάσουν τον άνθρωπο στο βωμό της εκμετάλλευσης, της αποξένωσης και του εύκολου κέρδους.

Στον κόσμο αυτό των παραμυθιών κυριαρχούν τα εξής στοιχεία: (α) τα φυσικά στοιχεία και (β) οι ανθρώπινοι χαρακτήρες. Οι ανθρώπινοι χαρακτήρες φέρουν μαζί τους τέσσερις (4) πυλώνες ζωής: του Ανθρωπισμού, της Αλληλεγγύης, της Ειρήνης και της Δικαιοσύνης. Μέσα σε αυτούς τους πυλώνες επικρατεί η ψυχρή αλήθεια, η ωμότητα, η καταδίκη του ψέματος και η λογική πως ο άνθρωπος, μέσα από τέτοιες αρχές, γεννήθηκε για να ευτυχίσει.

Αναλογιζόμενη τους πυλώνες ζωής, το μυαλό γυροφέρνει σε αυτόν του Ανθρωπισμού.  Η σκέψη καρφώνεται στην λέξη τιμιότητα/εντιμότητα!. Ψάχνοντας λοιπόν, την ουσία της λέξεως, ανακαλύπτεται ότι σαφής ορισμός δεν υπάρχει. Η τιμιότητα αποτελεί μια ηθική αξία η οποία είναι ανεκτίμητη και δυσεύρετη στην εποχή μας. Στην καθημερινότητά μας, η διαφθορά, τα σκάνδαλα, τα εγκλήματα, τα ψέματα και η παραπληροφόρηση είναι στοιχεία τα οποία ξεπερνούν κάθε προηγούμενο. Πολιτικοί και μη εξαπατούν ασύστολα και απροκάλυπτα προκειμένου να αναδειχθούν είτε στην πολιτική ιεραρχία είτε άλλως πως. Ο προβληματισμός που προκύπτει είναι ότι άτομα τα οποία θεωρούνται προασπιστές της Δημοκρατίας και προστάτες του Δικαίου είναι αυτοί οι οποίοι καταφεύγουν σε ανειλικρινή, παράνομα και άτιμα μέσα με γνώμονα το προσωπικό τους όφελος. Το όχημα για κάτι τέτοιο είναι τα «παραμύθια», όμως με τη μεταφορική τους έννοια.

Η έλλειψη αξιών είναι φαινόμενο το οποίο επικρατεί όχι μόνο σε πολιτικό επίπεδο αλλά και σε κοινωνικό.  Είναι λυπηρό να διαπιστώνει κανείς ότι η σημερινή γενιά έχει ως πρότυπό της μια γενιά με λειψά και ημιτελή στοιχεία, μια γενιά χωρίς συστολές, ύφος και ήθος. Μια νομενκλατούρικη κάστα, που προωθεί την ημετεροκρατία, την αναξιοκρατία και το κομματικό πελατειακό κράτος.

Πιο πέρα, η σκέψη μεταπηδά στις αξίες της αξιοπρέπειας, του αυτοσεβασμού και της εντιμότητας.  Ο άνθρωπος ο οποίος σέβεται τον εαυτό του, συμπεριφέρεται με άψογο τρόπο στους συνανθρώπους του.  Χαλιναγωγεί τις εσωτερικές παρορμήσεις του, όχι γιατί φοβάται την τυχόν τιμωρία από τα ατοπήματά του, αλλά γιατί θα είναι υπόλογος στην συνείδησή του.  Το άτομο που σέβεται τον εαυτό του είναι αυτό που διακατέχεται από ευαισθησίες τόσο για το φυσικό όσο και τον κοινωνικό του περίγυρο. Είναι το άτομο που εγκολπώνεται την αξιοπρέπεια και την εντιμότητα. Όπως αναφέραμε και πιο πάνω, το άτομο πρέπει να έχει σταθερότητα ως προς την ηθική συμπεριφορά η οποία είναι ταυτόσημη τόσο με τη φιλοτιμία όσο και με τον ίδιο τον αυτοσεβασμό.  Η εκπαίδευση, με την ευρύτερη της έννοια, είναι αυτή που συμβάλλει στη διαμόρφωση και διάπλαση των χαρακτήρων σύμφωνα με τις Πλατωνικές διδαχές.

Ο πυλώνας της Αλληλεγγύης, περικλείει τη φιλανθρωπία η οποία είναι μια σύνθετη λέξη και εκδηλώνει την αγάπη προς τον συνάνθρωπο χωρίς να αναμένει κανείς από τις πράξεις του ανταλλάγματα. Στη σύγχρονη εποχή ο όρος φιλανθρωπία έχει πάρει μια εντελώς διαφορετική έννοια. Η έννοια της φιλανθρωπίας ορίζεται με την παροχή αγαθών και υπηρεσιών σε ομάδες που βρίσκονται σε προσωρινή ή/και σε κατάσταση μόνιμης δυσκολίας. Στόχος της φιλανθρωπίας είναι η βελτίωση συνθηκών ζωής εκεί όπου η κρατική μέριμνα αδυνατεί να καλύψει τα κενά.  Η φιλανθρωπία ορίζεται από τον αυθορμητισμό και την ανάγκη μιας ομάδας ανθρώπων να καλύψει κάποια κενά, νοιώθοντας και υποκαθιστώντας την, στην υποχρέωση  που πρέπει να έχει η κοινωνία έναντι των δυσπραγούντων ανθρώπων-μελών της.

Ο πυλώνας της Αλληλεγγύης συνδέεται άρρηκτα με τον Πυλώνα της Ειρήνης.  Σε αυτόν, οι αξίες του σεβασμού και της ταπεινότητας είναι αξίες που περιλαμβάνουν την αγάπη, την αρμονία, την ειρήνη, την εμπιστοσύνη και την αλήθεια. Αυτές οι αξίες διαμορφώνονται στο άτομο από τα αρχικά στάδια της ζωής του, μέσα από την οικογένεια και αργότερα μέσα από την εκπαίδευση και τη θρησκεία. Το άτομο, από τα παιδικά του χρόνια μαθαίνει να αναγνωρίζει την αξία του ως μια ξεχωριστή οντότητα, να σέβεται τον εαυτό του αλλά να αναγνωρίζει με ταπεινότητα την αξία του συνανθρώπου του.  Πάνω απ’ όλα μαθαίνει να αναγνωρίζει ότι ο σεβασμός ξεκινά πρώτα από την αγάπη προς τον εαυτό του και μετά προς το κοινωνικό σύνολο.  Η έλλειψη αυτοεκτίμησης είναι αυτή που δημιουργεί ανασφάλειες και που οδηγεί σε ανισορροπίες. Ζώντας σε τέτοιες κοινωνίες, όπως οι σημερινές, καταδικάζουμε τους νέους που γαλουχούνται με τέτοιες αρχές να διαδραματίσουν τον ρόλο «του ανόητου προβάτου»!!!

Η Δικαιοσύνη είναι ο τέταρτος πυλώνας ο οποίος είναι στενά συνυφασμένος με όλες τις άλλες αξίες, ωστόσο όμως, ταυτόσημος με τον όρο ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ. Η Δικαιοσύνη σύμφωνα με τον Σωκράτη «είναι μια κατάσταση ψυχής όπου εκεί πρυτανεύει ο «λόγος»» δηλαδή, η λογική και η φρόνηση.  Η λογική είναι αυτή που υποτάσσει τα πάθη και οδηγεί στην αρμονία.  Η Δικαιοσύνη είναι η σοφή σκέψη η οποία κατανέμεται είτε ως διανεμητική είτε ως διορθωτική.  Η έννοια της διανεμητικής δικαιοσύνης λειτουργεί στη βάση όπου τα κοινά αγαθά κατανέμονται σε όλους τους πολίτες αξιοκρατικά.  Η διορθωτική δικαιοσύνη είναι αυτή που έρχεται να αποκαταστήσει  ανισορροπίες, εκεί όπου μια άδικη πράξη γίνεται σε βάρος προσώπου ή Κράτους.  Το διορθωτικό μέσο είναι η αποζημίωση του αδι-κούντος/ζημιωθέντους μέρους που στη δικαστική πρακτική διατυπώνεται ως Κανονιστική Αρχή Δικαίου.  Στη Δικαιοσύνη αποκαθίστανται οι ανισορροπίες και υπερνικά το Δίκαιο αφού χαρακτηρίζεται ως η μοναδική ανθρώπινη ικανότητα, η οποία επιτρέπει την αρμονική συνεργασία και βοηθά στην ειρηνική συνύπαρξη των ατόμων.

Ωστόσο, και σ’ αυτόν τον τομέα, δηλαδή της Δικαιοσύνης, η κοινωνία βιώνει ένα άλλο «παραμύθι». Το «παραμύθι» όπου οι «Θεσμοί» που έχουν ταχθεί στην υπεράσπιση της δικαιοσύνης, στελεχώνονται από πολιτικά βολέματα και μετά ενέχονται οι ίδιοι σε σκανδαλώδεις αδιαφανείς αναθέσεις «συμβολαίων» σε ημετέρους ή πρώην ημετέρους (πρόωρα αφυπηρετήσαντες), στη βάση υπέρογκων χρηματικών ποσών. (Βλέπε Έκθεση Γεν. Ελεγκτή)

Συνοψίζοντας τα πιο πάνω και μελετώντας τους τέσσερις πυλώνες ζωής, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι ο χώρος του παραμυθιού αποτελείται από ένα κόσμο γεμάτο αξίες και ιδανικά, όταν λειτουργεί ως παιδευτικό εργαλείο. Εκεί όπου πλάθονται και δημιουργούνται ποιοτικοί χαρακτήρες. Ο κόσμος των παραμυθιών αποτελεί την κοινωνία που όλοι θα θέλαμε να ζούμε και να μοιραζόμαστε! Μέσα στα παραμύθια κινούνται οι άνθρωποι του πνεύματος, αυτοί που έχουν την ανάγκη να τείνουν το πνεύμα τους υψηλά και να στοχεύσουν σε ευγενή ιδανικά.  Μέσα στα παραμύθια λοιπόν, μπορεί κανείς να επιτύχει το μοναδικό του σκοπό «εκεί όπου οι άλλοι μπορούν να περνούν καλά, αλλά κι εμείς σαφώς, πολύ καλύτερα!». Ωστόσο, στα άλλα «παραμύθια», αυτά της πολιτικής μυθοπλασίας, η μειοψηφία φαίνεται να περνά καλά, και η πλειοψηφία «χειρότερα»!


Comments

comments

Categories: Απόψεις

Σχετικά με τον Συγγραφέα