Πόσο σημαντική είναι η εκπαίδευση για μια οικονομία;

Πόσο σημαντική είναι η εκπαίδευση για μια οικονομία;

 


Του Δημήτρη Κουρσάρου, Λέκτορας στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου

 

Ζούμε σε μια κοινωνία στην οποία η εκπαίδευση παίζει ένα πολύ σημαντικό ρόλο. Το πιο κάτω γράφημα παρουσιάζει την δαπάνη της κυβέρνησης για την εκπαίδευση σε ποσοστό του ΑΕΠ (GDP) για την Κύπρο, την Ευρωζώνη και το Ηνωμένο Βασίλειο. Είναι εμφανές ότι η Κύπρος κατανέμει μεγάλο ποσοστό του προϋπολογισμού της στην εκπαίδευση το οποίο θα ήταν αναμενόμενο ακόμα και από το γεγονός ότι γιορτάζουμε την Γιορτή των Γραμμάτων (κλείνοντας τα σχολεία).

Το ερώτημα όμως είναι πόσο σημαντική είναι η εκπαίδευση για μια οικονομία; Σε μια οικονομία η εκπαίδευση επηρεάζει άμεσα την παραγωγικότητα των εργατών, άρα και το εισόδημα. Η επίδραση στην ποιότητα ζωής φαίνεται να κινείται στην αντίθετη κατεύθυνση αφού εμπειρικές μελέτες δείχνουν ότι όσο πιο μορφωμένος είναι κάποιος -τόσο πιο δυστυχισμένος φαίνεται να είναι- αν καθορίσουμε την μέτρηση από την επίδραση της εκπαίδευσης στην αύξηση των εισοδημάτων.

Η ερώτηση φαίνεται πολύ εύκολη γιατί πληθώρα μελετών δείχνει ότι οι κάτοχοι πανεπιστημιακών τίτλων έχουν κατά μέσο όρο 70% μεγαλύτερο μισθό σε σύγκριση με τους μη κατόχους πτυχίου.  Αυτές όμως οι μετρήσεις δεν μπορούν να αποτελέσουν απάντηση στο ερώτημά μας. Το ερώτημα δεν εστιάζεται στο αν η επένδυση στην εκπαίδευση έχει απόδοση για το άτομο, αλλά για την οικονομία. Οι πλείστοι εργοδότες σήμερα ζητούν πανεπιστημιακούς τίτλους σαν προϋπόθεση για την πρόσληψη. Επομένως αν κάποιος ερευνητής παρατηρήσει τη διαφορά στους μισθούς των κατόχων πτυχίου και των μη κατόχων πτυχίου θα βρει μια μεγάλη διαφορά (70% στο μισθό). Μπορούμε όμως να πούμε ότι οι κάτοχοι πτυχίου είναι 70% πιο παραγωγικοί από τους υπόλοιπους; Εδώ πρέπει να ήμαστε προσεκτικοί. Αφού οι δουλειές με τις μεγαλύτερες αποδόσεις προαπαιτούν πανεπιστημιακό τίτλο, τότε φυσικά οι κάτοχοι πτυχίου θα έχουν μεγαλύτερους μισθούς είτε είναι πιο παραγωγικοί είτε όχι.

Ένας καλύτερος τρόπος να ελέγξουμε τη διαφορά στην παραγωγικότητα που δημιουργείται από την ανώτερη εκπαίδευση είναι αυτός που ακολουθούν τελευταία πολλοί αναλυτές. Μετρούν την παραγωγικότητα των εργατών σε επαγγέλματα τα οποία δεν απαιτούσαν πτυχίο στο παρελθόν αλλά είναι απαραίτητο τα τελευταία χρόνια. Κάποιες από αυτές τις μελέτες χρησιμοποιούν δεδομένα από νοσοκόμες και υπάλληλους ταχυδρομείου. Παλιότερα λιγότερο από το 20% των νοσοκόμων είχαν πτυχίο και κάτω του 5% στα ταχυδρομεία, ενώ σήμερα άνω του 60% των νοσοκόμων κατέχουν τίτλο και το ίδιο συμβαίνει στα ταχυδρομεία. Οι μελέτες αυτές δείχνουν ότι όταν οι νοσοκόμοι και οι υπάλληλοι δεν είχαν πτυχίο οι αποδόσεις τους ήταν ελαφρώς μεγαλύτερες από ότι όταν η κατοχή πτυχίου έγινε υποχρεωτική. Παρόμοιες μελέτες έχουν γίνει και με εκπαιδευτικούς και δείχνουν ότι η περισσότερα πτυχία σε ανώτερη εκπαίδευση δεν βελτιώνουν την ικανότητα των εκπαιδευτικών να διδάξουν.

Με άλλα λόγια ένα μάστερ για ένα εκπαιδευτικό θα τον βοηθήσει να ανεβεί βαθμίδα και γι’ αυτόν έχει απόδοση η επένδυση. Όμως για τους μαθητές (και την οικονομία) πόσο βοηθά ο επιπρόσθετος τίτλος του εκπαιδευτικού; Οι περισσότεροι εργάτες είναι κάτοχοι πτυχίου και δεν κάνουν κάτι περισσότερο από το να εξυπηρετούν πελάτες και να περνάνε νούμερα στον υπολογιστή. Πόση κατάρτιση χρειάζεται αυτό ώστε να δικαιολογεί αμέτρητες δαπάνες σε χρόνο και χρήμα;

Δεν προσπαθώ να πω ότι η εκπαίδευση δεν έχει οικονομικό αντίκρισμα σε μια χώρα, αλλά παραθέτω τους προβληματισμούς μου για να αξιολογήσουμε αν η θυσία για την εκπαίδευση και αν το είδος της εκπαίδευσης, είναι αυτό που είναι οικονομικά και κοινωνικά βέλτιστο.

Πηγή: Έντυπο Περιοδικό Ευρωκέρδος

 

Categories: ΑΠΟΨΕΙΣ