Πρέπει να κάνουμε μια ειλικρινή συζήτηση για το μέλλον της Ευρώπης

Πρέπει να κάνουμε μια ειλικρινή συζήτηση για το μέλλον της Ευρώπης


 


Η κρίση μάς έφερε πρόσωπο με πρόσωπο με τις αδυναμίες μας

Βαθιές οι πληγές λόγω της οικονομικής κρίσης

 

Της Αγγέλας Κωμοδρόμου

Η οικονομική κρίση έχει αφήσει βαθιές πληγές σε όλη την Ευρώπη. Όμως το 2017, για πρώτη φορά την τελευταία σχεδόν δεκαετία, οι εκτιμήσεις δείχνουν πως όλα τα κράτη της ΕΕ -ακόμα και η Ελλάδα- θα καταγράψουν θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης. Μιλώντας στο Ευρωκέρδος ο Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Κύπρο, Γιώργος Μαρκοπουλιώτης, χαρακτήρισε την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ, ως την κορυφαία ίσως στιγμή στην κυπριακή ιστορία.

Σε ποιους τομείς η Κύπρος πρέπει να εντείνει τις επενδύσεις της έτσι ώστε να συμμορφωθεί με τις ισχύουσες και μελλοντικές υποχρεώσεις της απέναντι στην Ε.Ε;

Αν υπάρχει κάτι που μας δίδαξε η κρίση που ταλάνισε την Ευρώπη τα τελευταία χρόνια, είναι πως οι οικονομίες των κρατών-μελών είναι, τρόπο τινά, αλληλοσυνδεόμενες. Για το λόγο αυτό, η Η Ευρωπαϊκή Ένωση θέσπισε έναν ετήσιο κύκλο συντονισμού των οικονομικών πολιτικών που ονομάζεται Ευρωπαϊκό Εξάμηνο. Το Εξάμηνο καλύπτει τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις οι οποίες εστιάζουν στην προώθηση της ανάπτυξης και της απασχόλησης, τις δημοσιονομικές πολιτικές ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών και συμβάλει στην πρόληψη υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών όπως πχ η φούσκα στην στεγαστική αγορά.

Στο πλαίσιο της άσκησης αυτής, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απευθύνει ετήσιες συστάσεις σε κάθε κράτος ξεχωριστά. Οι συστάσεις αυτές μπορεί να αφορούν τα δημόσια οικονομικά, μεταρρυθμίσεις σε τομείς όπως η εκπαίδευση, η υγεία κτλ. Σε ό, τι αφορά την Κύπρο, υπάρχουν πράγματι τομείς στους οποίους, σύμφωνα με τις σχετικές συστάσεις της Κομισιόν, να γίνουν περισσότερα. Αυτοί μεταξύ άλλων περιλαμβάνουν την μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, την εξάλειψη των εμποδίων στις επενδύσεις, τη βελτίωση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων και την υλοποίηση του εθνικού συστήματος υγείας.

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της Κομισιόν η Κύπρος ανήκει στην ομάδα των χωρών με χαμηλές επιδόσεις στην ψηφιακή οικονομία (Digital Economy and Society Index). Τι είναι αυτό που χρειάζεται για να ενισχύσει την θέση της στην Ενιαία Ψηφιακή Αγορά;

Η Ενιαία Ψηφιακή Αγορά αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα της Επιτροπής Γιούνκερ. Μια πλήρως λειτουργική Ψηφιακή Ενιαία Αγορά θα μπορούσε να συνεισφέρει στην ευρωπαϊκή οικονομία περίπου 415 δις ευρώ ετησίως και να δημιουργήσει εκατοντάδες χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας.

Πράγματι, σύμφωνα με την πλέον πρόσφατη έρευνα, η Κύπρος κατατάσσεται στην 23η θέση μεταξύ των 28 κρατών μελών της ΕΕ σε ό, τι αφορά την πρόοδο προς μια ψηφιακή οικονομία και κοινωνία. Μόνο το 69% των νοικοκυριών έχουν συνδρομή σε σταθερές ευρυζωνικές υπηρεσίες, το 26% του πληθυσμού δεν έχει χρησιμοποιήσει ποτέ το διαδίκτυο και μόνο το 43% διαθέτει τουλάχιστον ένα βασικό επίπεδο ψηφιακών δεξιοτήτων. Επίσης, η χρήση διαδικτυακών τραπεζικών υπηρεσιών (29%) και οι αγορές μέσω διαδικτύου (32%) είναι πολύ χαμηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ.

Την 1 Μαΐου συμπληρώθηκαν 13 χρόνια από την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ. Τι έχει αλλάξει και σε ποιους τομείς υπάρχει βελτίωση στην Κύπρο;

Πρέπει να σας πω οτι το 2003 ήμουν Επικεφαλής του γραφείου της Επιτροπής στην Αθήνα και έτσι ήμουν παρών στη Στοά του Αττάλου, στην επίσημη τελετή για την ένταξη της Κύπρου και εννέα ακόμα κρατών στην Ευρωπαϊκή οικογένεια. Πιστεύω ακράδαντα πως πρόκειται για μια από τις κορυφαίες στιγμές, αν όχι την κορυφαία, στη ιστορία της χώρας, η οποία τα 13 αυτά χρόνια είχε απτά οφέλη για όλους τους Κύπριους.

Επιτρέψτε μου να αναφέρω μερικά από αυτά τα οφέλη, καθώς πλέον τείνουν να γίνουν αυτονόητα. Αρχικά, οι Κύπριοι έχουν την ιδιότητα του Ευρωπαίου πολίτη: μπορούν να ταξιδεύουν ελεύθερα, να κατοικούν και να εργάζονται σε όποια χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιθυμούν. Τα ευρωπαϊκά κονδύλια στηρίζουν του Κύπριους επιχειρηματίες, τους νέους ανέργους και τους φοιτητές οι οποίοι θέλουν να σπουδάσουν στο εξωτερικό ενώ χρηματοδότησαν και την κατασκευή σημαντικών για τη χώρα υποδομών.

Παράλληλα, ΕΕ σημαίνει αλληλεγγύη: κάτι που απεδείχθη στην πράξη το 2013, όταν και οι Ευρωπαίοι εταίροι διέθεσαν για τη χώρα ένα πακέτο διάσωσης 10 δις ευρώ, περισσότερο από το μισό του ΑΕΠ της χώρας και το οποίο τη βοήθησε να επανέλθει σε τροχιά βιώσιμης ανάπτυξης.

Στη διεθνή σκηνή μαίνεται ακόμη ο νομισματικός πόλεμος, με το ευρώ να δέχεται πιέσεις και κάποιοι να μην κρύβουν την επιθυμία τους να το δουν να καταρρέει. Eπίσης ο αντίκτυπος της κρίσης της τελευταίας δεκαετίας εξακολουθεί να είναι αισθητός. Η Ε.Ε μπορεί να ζήσει άλλη μια οικονομική κρίση;

Είναι αλήθεια πως η οικονομική κρίση έχει αφήσει βαθιές πληγές σε όλη την Ευρώπη. Όμως, αξίζει να αναφέρουμε πως το 2017, για πρώτη φορά την τελευταία σχεδόν δεκαετία, οι εκτιμήσεις μας δείχνουν πως όλα τα κράτη της ΕΕ -και η Ελλάδα- θα καταγράψουν θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης. Η ανεργία μειώνεται. Το ευρώ, παρά τους ευσεβείς πόθους πολλών καλοθελητών, είναι – και θα παραμείνει – ένα από τα σημαντικότερα νομίσματα παγκοσμίως, καθώς αυτή τη στιγμή περίπου το 20% των παγκόσμιων αποθεμάτων συναλλάγματος είναι σε ευρώ.

Αν υπάρχει κάτι θετικό που μας κληρονόμησε η κρίση είναι το ότι μας έφερε πρόσωπο με πρόσωπο με τις αδυναμίες μας. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο πήραμε άμεσες αποφάσεις και δημιουργήσαμε μηχανισμούς ώστε να διασφαλίσουμε πως δύσκολα θα επαναληφθεί μια τέτοια κρίση. Για παράδειγμα, αν τη δεκαετία του 2000 η Eurostat είχε τις αρμοδιότητες που απέκτησε μετά το 2010 θα μπορούσε να είχε ερευνήσει εγκαίρως τα στατιστικά στοιχεία της Ελλάδας. Όπως ανέφερα πριν δημιουργήσαμε το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο για να συντονίζουμε τις οικονομικές μα πολιτικές. Πλέον έχουμε ουσιαστικούς μηχανισμούς ελέγχου και συμμόρφωσης για τα κράτη που παραβιάζουν τους κανόνες μας για το χρέος και τα ελλείμματα. Χτίζουμε μια Τραπεζική Ένωση ώστε οι φορολογούμενοι να μην ξαναπληρώσουν τα λάθη των τραπεζιτών. Και έχουμε ένα μόνιμο μηχανισμό, τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας, ο οποίος βοηθά τα μέλη της Ευρωζώνης τα οποία αντιμετωπίζουν δυσκολίες.

Eίναι εφικτή η οικοδόμηση μιας δικαιότερης Ευρώπης και ενίσχυση της κοινωνικής της διάστασης;

Όχι απλά είναι εφικτή, αλλά η κοινωνική Ευρώπη αποτέλεσε εξ αρχής μία από τις προτεραιότητες της Επιτροπής αυτής. Ο Πρόεδρος Γιούνκερ είχε δηλώσει αναγγείλει το 2015 τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, ο οποίος θα λαμβάνει υπόψη τις μεταβαλλόμενες πραγματικότητες στις κοινωνίες της Ευρώπης και στον κόσμο της εργασίας.

Η Επιτροπή παρουσίασε τις προτάσεις της για τον πυλώνα αυτό πριν από λίγες εβδομάδες. Ο πυλώνας περιέχει δικαιώματα που ήδη περιλαμβάνονται στο ενωσιακό και το διεθνές νομικό κεκτημένο και επιπλέον λαμβάνει υπόψη τις εξελίξεις και τις νέες πραγματικότητες στον κόσμο της εργασίας και γενικότερα στην κοινωνία. Οι αρχές και τα δικαιώματα που κατοχυρώνονται στον πυλώνα διαρθρώνονται σε τρεις θεματικές: ίσες ευκαιρίες και πρόσβαση στην αγορά εργασίας, δίκαιες συνθήκες εργασίας, και κοινωνική προστασία και κοινωνική ένταξη.

Η εφαρμογή των αρχών και των δικαιωμάτων που ορίζονται στον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων αποτελεί κοινή ευθύνη των κρατών μελών, των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, των κοινωνικών εταίρων και άλλων ενδιαφερομένων. Τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα θα βοηθήσουν να καθοριστεί το πλαίσιο και θα χαράξουν τον δρόμο για την εφαρμογή του πυλώνα, έχοντας πλήρη σεβασμό στις αρμοδιότητες και στις παραδόσεις των κρατών μελών όσον αφορά τον κοινωνικό διάλογο.

Με αφορμή την έναρξη των συζητήσεων για το μέλλον της Ευρώπης, μέσω της Λευκής Βίβλου, υπήρξαν κάποιες ανησυχίες για μια τη δημιουργία μιας Ευρώπης πολλών ταχυτήτων. Τι απαντάτε;

Αρχικά, να πούμε εν τάχει τι είναι αυτή η περίφημη Λευκή Βίβλος. Πρόκειται για ένα έγγραφο προβληματισμού για το μέλλον της Ευρώπης το οποίο παρουσίασε η Επιτροπή τον περασμένο Μάρτιο με αφορμή τα την επέτειο των 60 χρόνων από τη δημιουργία της Ευρώπης. Πρόκειται, όπως χαρακτηριστικά είπε ο Πρόεδρος Γιούνκερ, για το “πιστοποιητικό γέννησης” της Ευρώπης των 27. Το έγγραφο αυτό οποίο παρουσιάζει πέντε σενάρια που για το μέλλον της Ευρώπης που κοινό παρονομαστή έχουν την ενότητα των 27.

Ποια είναι αυτά τα σενάρια.

Πρώτο. Συνεχίζουμε κανονικά την πορεία μας στο πλαίσιο των προτεραιοτήτων που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή – δηλαδή διατηρείται η υπάρχουσα κατάσταση.

Δεύτερο. Μόνον ενιαία αγορά – Η ΕΕ των 27 επικεντρώνεται σταδιακά μόνο στην ενιαία αγορά, καθώς τα 27 κράτη μέλη δεν κατορθώνουν να βρουν κοινό έδαφος σε όλο και περισσότερους τομείς πολιτικής όπως η μετανάστευση, η ασφάλεια και η άμυνα.

Τρίτο. Αυτοί που θέλουν περισσότερα κάνουν περισσότερα – Η ΕΕ των 27 προχωρά όπως σήμερα, αλλά επιτρέπει στα κράτη μέλη που το επιθυμούν να αναπτύξουν μεγαλύτερη δράση σε συγκεκριμένους τομείς, όπως η άμυνα, η εσωτερική ασφάλεια ή τα κοινωνικά θέματα.

Σενάριο Τέσσερα. Κάνουμε λιγότερα με πιο αποδοτικό τρόπο -Δηλαδή η Ευρωπαϊκή Ένωση εστιάζει σε επιλεγμένους τομείς πολιτικής.

Και σενάριο Πέντε. Κάνουμε μαζί πολύ περισσότερα -Τα κράτη μέλη αποφασίζουν να μοιραστούν περισσότερες αρμοδιότητες, πόρους και διαδικασίες λήψης αποφάσεων σε όλους τους τομείς. Οι αποφάσεις εγκρίνονται ταχύτερα σε ευρωπαϊκό επίπεδο και εφαρμόζονται επίσης ταχύτερα.

Το σενάριο στο οποίο αναφέρεστε είναι το τρίτο- και είναι μόλις ένα από τα πέντε τα οποία προτείνουμε. Η Επιτροπή δεν προκρίνει κάποιο: εναπόκειται στα άλλα θεσμικά όργανα, στα πολιτικά κόμματα και φυσικά στους Ευρωπαίους να αποφασίσουν ποια Ευρώπη θέλουν.

Στην κινούμενη άμμο της γεωπολιτικής και της γεωοικονομίας, (βλέπε Brexit) η Ευρώπη έχει ανάγκη να βρει ένα νέο βηματισμό. Χρειάζεται ίσως ένα άλλο όραμα;

Είναι αλήθεια πως τα δεδομένα και οι συνθήκες αλλάζουν. Παραδείγματος χάριν, ο πληθυσμός και το οικονομικό βάρος της Ευρώπης μειώνονται, σε αντίθεση με άλλα μέρη του κόσμου. Η παγκοσμιοποίηση, η μετανάστευση, η τρομοκρατία και ο λαϊκισμός αλλάζουν ριζικά τη καθημερινότητα των Ευρωπαίων. Πρέπει να κάνουμε μια ειλικρινή συζήτηση για το μέλλον της Ευρώπης.

Η Λευκή Βίβλος είναι η συνεισφορά της Επιτροπής στη συζήτηση για το μέλλον της Ευρώπης. Όπως τόνισε και ο Πρόεδρος Γιούνκερ, το έγγραφο αυτό σηματοδοτεί την αρχή της διαδικασίας, όχι το τέλος, και ελπίζουμε ότι θα βάλει τα θεμέλια για έναν ειλικρινή διάλογο. Όμως, είναι δεν ένας διάλογος που θα γίνει στις Βρυξέλλες για τις Βρυξέλλες. Είναι μια συζήτηση στην οποία τον πρώτο λόγο πρέπει να έχουν οι πολίτες. Η Αντιπροσωπεία στην Κύπρο θα διοργανώσει μια σειρά από σχετικές εκδηλώσεις, και καλούμε όλους να συμμετάσχουν και να μας πουν τη γνώμη τους για την Ευρώπη που θέλουν.

Από τη μεριά της Κομισιόν, ο Πρόεδρος Γιούνκερ θα παρουσιάσει το δικό του όραμα το Σεπτέμβριο στην ετήσια ομιλία του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την Κατάσταση της Ένωσης. Θα ακολουθήσει η σύνοδος κορυφής το Δεκέμβριο ενώ οι διεργασίες θα κορυφωθούν το 2019 με τις εκλογές για την ανάδειξη του νέου Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.


Comments

comments

Categories: Ειδήσεις

Σχετικά με τον Συγγραφέα