Ψεύτικο ή καθόλου Brexit;

Ψεύτικο ή καθόλου Brexit;

 


 


Από το περσινό δημοψήφισμα του Brexit, το Ηνωμένο Βασίλειο μοιάζει με έναν αυτοκτονικός που πηδά από ένα κτίριο 100 ορόφων και, καθώς πέφτει πέρα ​​από τον 50ο όροφο, φωνάζει «μέχρι στιγμής, όλα καλά». Αυτή η σύγκριση είναι άδικο για τους αυτοκτονικούς. Το πραγματικό οικονομικό και πολιτικό μήνυμα σήμερα είναι «μέχρι στιγμής, τίποτα καλό».

Η συμφωνία για την έναρξη διαπραγματεύσεων για μια σχέση μετά το Brexit, που ανακοινώθηκε στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στις 15 Δεκεμβρίου, ακολούθησε τη συνθηκολόγηση της πρωθυπουργού Τερέζα Μέι σχετικά με όλα τα αιτήματα των ευρωπαίων ηγετών: 50 δισεκατομμύρια ευρώ, δικαιοδοσία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για τα δικαιώματα των πολιτών της ΕΕ στη Βρετανία και ένα μόνιμα ανοιχτό σύνορο με την Ιρλανδία.

Η τελευταία παραχώρηση ήταν αποφασιστική. Τα ανοιχτά σύνορα στην Ιρλανδία ανάγκασαν τη Μέι να παραιτηθεί από την υπόσχεσή της να «πάρει τον έλεγχο» από την ΕΕ και το κανονιστικό της πλαίσιο, όπως επιβεβαιώθηκε στο ανακοινωθέν της συνόδου κορυφής: «Ελλείψει συμφωνημένων λύσεων, το Ηνωμένο Βασίλειο θα διατηρήσει την πλήρη ευθυγράμμιση με τους κανόνες της εσωτερικής αγοράς και της τελωνειακής ένωσης, οι οποίοι, τώρα ή στο μέλλον, στηρίζουν τη συνεργασία Βορρά-Νότου».

Το αποτέλεσμα αυτής της κρίσιμης παραχώρησης στην Ιρλανδία είναι ότι και τα δύο σενάρια που συνήθως προτείνονται για τη σχέση της Βρετανίας με την ΕΕ μπορούν τώρα να απορριφθούν. Χωρίς την κοινοβουλευτική πλειοψηφία να ανακαλέσει τη συμφωνία, δεν είναι πλέον δυνατό ένα «σκληρό Brexit», στο οποίο η Βρετανία θα απελευθερωθεί από τους κανονισμούς της ΕΕ και θα συναλλάσσεται μόνο βάσει των κανόνων του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Και το «μαλακό Brexit», όπου προσπαθεί να διατηρήσει τα εμπορικά οφέλη της ένταξης στην ΕΕ χωρίς τις πολιτικές υποχρεώσεις, είναι εξίσου αδύνατο, επειδή οι ευρωπαίοι ηγέτες απορρίπτουν οποιαδήποτε τέτοια επιλεκτικότητα – και τώρα έχουν το πάνω χέρι.

Αν το σκληρό και το μαλακό Brexit αποκλείονται και τα δύο, ποιες άλλες επιλογές υπάρχουν; Το προφανές, προφανές μετά το αποτυχημένο παιχνίδι των εκλογών της Μέι, είναι κάποια μορφή συνδεδεμένης σχέσης με την ΕΕ, παρόμοια με τη Νορβηγία. Η Βρετανία θα διατηρήσει πολλά από τα σημερινά εμπορικά της προνόμια, σε αντάλλαγμα της συμμόρφωσης με τους κανόνες και τους κανονισμούς της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων, της συνεισφοράς στον προϋπολογισμό της ΕΕ και την αποδοχή της δικαιοδοσίας του δικαίου της ΕΕ. Παρότι η Μέι αναιτιολόγητα απέρριψε και τις τρεις αυτές προϋποθέσεις στις αρχές του τρέχοντος έτους, το πιθανό αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων του Brexit θα ήταν να εξαφανίσει όλες τις «κόκκινες γραμμές» της από προσώπου γης.

Ενώ οι επιχειρήσεις, οι επενδυτές και οι οικονομολόγοι θα καλωσόριζαν ένα τέτοιο νορβηγικού στυλ «ψεύτικο Brexit», θα φέρει ένα τεράστιο πολιτικό κόστος. Η Βρετανία θα πρέπει να τηρήσει τους νόμους, τους κανονισμούς και τις νομικές αποφάσεις της ΕΕ, στις οποίες δε θα έχει πλέον λόγο. Αντί ενός νομοθέτη, το Ηνωμένο Βασίλειο θα γίνει λήπτης ρυθμίσεων – ή, στη συναισθηματική γλώσσα που υιοθετήθηκε πρόσφατα από τους σκληροπυρηνικούς του Brexit, η Βρετανία θα μειωθεί από μια αυτοκρατορική εξουσία σε ένα «υποτελές κράτος» ή μια «αποικία» της ΕΕ.

Αυτό το καθεστώς «λήψης κανόνων» είναι αυτό που το Ηνωμένο Βασίλειο έχει ήδη ζητήσει για μια διετή «μεταβατική περίοδο», που θα ξεκινήσει τον Απρίλιο του 2019. Η Μέι ισχυρίζεται ότι πρόκειται για συμφωνία «αυστηρά περιορισμένης χρονικής διάρκειας», ενώ θα διαπραγματεύεται εμπορική συμφωνία με την ΕΕ. Ωστόσο, η ΕΕ έχει επανειλημμένα καταστήσει σαφές ότι δύο χρόνια είναι πολύ σύντομη περίοδος για να διαπραγματευτεί καν μια απλή συμφωνία ελευθέρου εμπορίου, πόσο μάλλον την «ευφάνταστη, εξατομικευμένη» που επιδιώκει η Μέι.

Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει σχεδόν καμία πιθανότητα να διαπραγματευτεί η Βρετανία ποτέ τη «βαθιά και ειδική συνεργασία» που έχει υποσχεθεί η Μέι. Είναι απλά αδιανόητο οι ευρωπαίοι ηγέτες να προσφέρουν στη βιομηχανία υπηρεσιών της Βρετανίας πρόσβαση στην ενιαία αγορά της ΕΕ χωρίς να επιβάλλουν τους νομικούς και δημοσιονομικούς όρους που έχουν αποδεχθεί η Νορβηγία και η Ελβετία.

Τι, λοιπόν, θα συμβεί στο τέλος της μεταβατικής περιόδου τον Απρίλιο του 2021; Η μόνη εύλογη απάντηση είναι μια περαιτέρω μετάβαση, έστω και μόνο για να αποφευχθεί μια οικονομική καταστροφική ρήξη στις εμπορικές ρυθμίσεις λίγο πριν από τις γενικές εκλογές του Ηνωμένου Βασιλείου που αναμένονται το 2022. Και, αν υποθέσουμε ότι η μετάβαση επεκτείνεται από το 2021 ας πούμε στο 2023, δεν είναι πιθανές περαιτέρω επεκτάσεις ίσως εξελισσόμενες σε μια σχεδόν μόνιμη ρύθμιση; Η σχέση της Νορβηγίας με την ΕΕ μέσω του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, που σχεδιάστηκε επίσης ως σύντομη μετάβαση, διήρκεσε 24 χρόνια.

Αυτό το σενάριο «Hotel California», στο οποίο «μπορείτε να αναχωρήσετε οποτεδήποτε θέλετε, αλλά δεν μπορείτε ποτέ να φύγετε», θα εξαγριώσει τελικά και τους Brexiteers και τους Remainers. Ποιες είναι λοιπόν οι άλλες επιλογές;

Εάν ένα σκληρό Brexit είναι οικονομικά απαράδεκτο για τις βρετανικές επιχειρήσεις και το Κοινοβούλιο, ένα απαλό Brexit είναι πολιτικά απαράδεκτο για τους ηγέτες της ΕΕ και ένα ψεύτικο Brexit είναι απαράδεκτο για σχεδόν όλους, κάτι που αφήνει μόνο μία εναλλακτική λύση: καθόλου Brexit.

Είναι ακόμη απολύτως εφικτό να εγκαταλείψουμε το Brexit με την ανάκληση της ανακοίνωσης απόσυρσης της Βρετανίας σύμφωνα με το άρθρο 50 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η απόφαση αυτή θα πρέπει να ληφθεί από το Κοινοβούλιο πριν από την ημερομηνία λήξης της συνθήκης της 29ης Μαρτίου 2019 και θα πρέπει ίσως να επικυρωθεί με ένα νέο δημοψήφισμα

Μια απαραίτητη προϋπόθεση για αυτή την ακολουθία γεγονότων θα ήταν η κατάρρευση της κυβέρνησης Μέι, που ίσως προκληθεί από μια εξέγερση των Brexiteers ενάντια στις συνθήκες «υποτελούς κράτους» που θα επιβάλει η ΕΕ κατά τη μεταβατική περίοδο. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, οι γενικές εκλογές θα δημιουργούσαν σίγουρα έναν συνασπισμό υπό την ηγεσία του Εργατικού Κόμματος, βασισμένο σε μια υπόσχεση να «ξανασκεφτούν» το Brexit. Αυτό ήταν ακριβώς το σενάριο που προτάθηκε τον περασμένο μήνα από έναν από τους λίγους εναπομείναντες πιστούς της Μέι, τον υπουργό Υγείας Τζέρεμι Χαντ, ο οποίος έγινε ο πρώτος ανώτερος Συντηρητικός που παραδέχτηκε δημοσίως ότι ο Brexit θα μπορούσε να μη συμβεί ποτέ, εάν οι σκληροπυρηνικοί ευρωσκεπτικιστές επαναστατούσαν εναντίον της Μέι.

Προς το παρόν, η απειλή μιας κυβέρνησης των Εργατικών ήταν επαρκής για να εκφοβίσει τους υποστηρικτές του Brexit. Ωστόσο, η αναγκαστική αδράνεια των ευρωσκεπτικιστών καθιστά πιο βέβαιο ότι η Μέι θα διαπραγματευτεί μια μετάβαση «υποτελούς πολιτείας» που θα εξελιχθεί στον εφιάλτη του ευρωσκεπτικισμού ενός αναπόφευκτου «Hotel California», βασισμένου στο μοντέλο της Νορβηγίας.

Καθώς οι σκληροπυρηνικοί υποστηρικτές του Brexit κατανοούν αυτό το λογικό αίνιγμα, θα μπορούσαν να αποφασίσουν να ρίξουν τη Μέι και να διακινδυνεύσουν γενικές εκλογές παρά να συνεργαστούν με την υποβάθμιση της Βρετανίας σε «υποτελές κράτος». Ο αυτοκτονικός εξακολουθεί να πέφτει και μέχρι να περάσει το παράθυρο του πρώτου ορόφου, δε θα ξέρουμε αν είναι δεμένος με σκοινί bungee jumping. Πηγή: sofokleous10.gr


Comments

comments

Tags: brexit, politics

Σχετικά με τον Συγγραφέα