Σχέδιο ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας και αποκατάστασης της ζημιάς από το κούρεμα

Σχέδιο ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας και αποκατάστασης της ζημιάς από το κούρεμα

 


Του Νίκου Γ. Σύκα, Σύμβουλος Στρατηγικής & Καινοτομίας

 

Στην πορεία προς την κάλπη για ανάδειξη του επόμενου Πρόεδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, η μεγαλύτερη πρόκληση είναι να πειστούν οι ψηφοφόροι να συμμετάσχουν στην εκλογική διαδικασία. Η καλπάζουσα απαξίωση της πολιτικής και των πολιτικών, η έλλειψη εμπιστοσύνης, η απαισιοδοξία και η αίσθηση του τέλματος είναι διάχυτη σε όλες τις εκφάνσεις της δημόσιας ζωής. Υπάρχει χάσμα ανάμεσα σε πολίτες και εξουσία.

Στο ναυάγιο της πολιτικής επικοινωνίας αναζητείται σανίδα σωτηρίας. Μόνο η ειλικρίνεια και η επιστημοσύνη μπορούν να σταθούν τροχοπέδη στη μείωση της εμπιστοσύνης προς τους πολιτικούς. Χρειάζονται καινοτόμες ιδέες που τεκμηριωμένα μπορούν να πραγματοποιηθούν, απτές και συγκεκριμένες θέσεις για την υπέρβαση των μεγάλων κρίσεων που βιώνουμε. Για να μπορέσει ο υποψήφιος πρόεδρος να πείσει την κοινωνία να τον ακολουθήσει πρέπει να την αγγίξει, να της δώσει ελπίδα – με μεταρρυθμιστικό και όχι με αναπαλαιωμένο λόγο, με καινοτόμες λύσεις και απτά αποτελέσματα εδώ και τώρα.

Στο παρόν άρθρο παρουσιάζεται ένα σχέδιο–πρόταση που μπορεί να μετατρέψει τον Προεκλογικό σε μοχλό ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας και της απασχόλησης. Παρόλο που στην μελέτη αυτή παρουσιάζεται αναλυτικά ο τρόπος υλοποίησης του προτεινόμενου έργου «Ταμείο Συνεργατικής Καινοτομίας» στην Κύπρο, αυτό μπορεί να προσαρμοστεί και εφαρμοστεί άμεσα και στην Ελλάδα.

Η λειτουργία μιας μικρής και ευέλικτης μονάδας καινοτομίας –σε επίπεδο εκλογικού επιτελείου, πολιτικού κόμματος, γραφείο προέδρου/πρωθυπουργού, υπουργείου– αποτελεί ένα σύγχρονο εργαλείο αειφόρου διακυβέρνησης. Στόχος η δημιουργία δημόσιας αξίας με αλλαγές εστιασμένες στους πολίτες.

Ενόψει της επικείμενης κρίσιμης αναμέτρησης, όλα τα εκλογικά επιτελεία των υποψηφίων προέδρων είναι άρτια οργανωμένα και διαθέτουν τόσο τις κατάλληλες κτιριακές εγκαταστάσεις, τεχνολογικό εξοπλισμό και επικοινωνιακά εργαλεία όσο και το απαραίτητο επιστημονικό και γραμματειακό προσωπικό για υλοποίηση του σχεδίου «Ταμείο Συνεργατικής Καινοτομίας» με σχεδόν μηδενικό οριακό κόστος. Ο σχεδιασμός του έργου είναι τέτοιος που καθιστά εφικτή την υλοποίησή του μέσα σε διάστημα 2-3 εβδομάδων, επιφέροντας απτά αποτελέσματα πριν τον πρώτο γύρο των Προεδρικών εκλογών στις 28 Ιανουαρίου.

Η εκλογική αυτή καινοτομία έχει πολλαπλούς στόχους:

  1. Να ενθαρρύνει την ενεργό συμμετοχή των πολιτών στην εκλογική διαδικασία.
  2. Να δώσει το πλεονέκτημα στον υποψήφιο πρόεδρο που θα επέλεγε να υλοποιήσει το εν λόγω πρόγραμμα, μέσα από την άντληση ενός σημαντικού ποσοστού από τη μεγάλη δεξαμενή των ψηφοφόρων που δηλώνουν αποχή ή αναποφάσιστοι. Περίπου το μισό εκλογικό σώμα παραμένει εκτός του βεληνεκούς του Προεκλογικού και της σφαίρας επιρροής των κομμάτων.
  3. Να ενισχύσει και στηρίξει τη δημιουργικότητα, αναδεικνύοντας και επιβραβεύοντας πρωτότυπες ιδέες, καλλιεργώντας παράλληλα μια κουλτούρα καινοτομίας στην Κύπρο.
  4. Να αναπτύξει το οικοσύστημα κοινωνικής επιχειρηματικότητας.
  5. Να δημιουργήσει δημόσια αξία και νέες θέσεις εργασίας.

Σε πρώτο στάδιο θα μπορούσε να προκηρυχτεί –από το εκλογικό επιτελείο που θα επέλεγε να υλοποιήσει την προτεινόμενη δράση– ένας διαγωνισμός με τίτλο «Καινοτομίες Αμοιβαίου Οφέλους» που θα απευθύνεται ευρύτερα στην κοινωνία των πολιτών. Η αξιολόγηση των προτάσεων μπορεί να γίνει από ειδική επιτροπή με βάση συγκεκριμένα κριτήρια όπως είναι η βιωσιμότητα και η αναπτυξιακή τους προοπτική. Οι νέες καινοτομίες θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να: α)Παράγουν συνεργιστικά οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική αξία και β)είναι συγχρόνως τοπικές και παγκόσμιες.

Οι καλύτερες ιδέες που θα επιλεγούν θα διατίθενται σε δυνητικούς πελάτες/επενδυτές μέσω του «Ταμείου Συνεργατικής Καινοτομίας». Εταιρείες, παραγωγικοί και πολιτιστικοί φορείς, επιχειρηματικοί άγγελοι, ιδιώτες επενδυτές, ακαδημαϊκά ιδρύματα, Αρχές Τοπικής Αυτοδιοίκησης και άλλοι οργανισμοί θα έχουν την δυνατότητα να επιλέξουν τις προτάσεις που θα αξιοποιήσουν, ανταμείβοντας τους δημιουργούς που ανέπτυξαν τις αρχικές ιδέες. Η αμοιβή μπορεί να περιλαμβάνει ένα εφάπαξ ποσό ή ποσοστό επί των κερδών που θα αποφέρει η καινοτομία, θέσεις εργασίας, προσφορά υποτροφίας κ.ά.

Πέρα από τη διαγωνιστική φάση και τη βράβευση των προτάσεων, το «Ταμείο Συνεργατικής Καινοτομίας» θα συντονίζει σειρά μέτρων για υποστήριξη της υλοποίησης επιλεγμένων προτάσεων, οι οποίες θα έχουν διακριθεί, σε συνεργασία με ακαδημαϊκά ιδρύματα, επιχειρήσεις και αρμόδιους κρατικούς Φορείς. Θα παρέχεται επίσης καθοδήγηση για χρηματοδοτική στήριξη από τα διάφορα ευρωπαϊκά προγράμματα (Διαρθρωτικά Ταμεία, «Επιχειρηματικότητα 2020», «Ορίζοντας 2020»), την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων κ.ά. Παράλληλα, οι επιτυχόντες θα παρακολουθούν προγράμματα εκπαίδευσης σε θέματα επιχειρηματικότητας, δράσεις καθοδήγησης και δικτύωσης. Έμφαση θα δίνεται στην καθοδήγηση (mentoring) από αρμόδιους Φορείς –όπως το Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας– που θα προτείνουν στοχευμένες λύσεις για τη βελτίωση κάθε καινοτόμου προσπάθειας. Ιδιαίτερα όταν η προσπάθεια αυτή προέρχεται από νεοφώτιστους επιχειρηματίες αλλά και στελέχη μικρών και οικογενειακών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε διάφορα στάδια ανάπτυξης. Η αποτελεσματική στήριξη συνίσταται σε ολιστικά προγράμματα που ενσωματώνουν τα βασικά στοιχεία, όπως κατάρτιση για θέματα διαχείρισης, καθοδήγηση στον τομέα της Ε&Α, δικτύωση με ομότιμους, δυνητικοί προμηθευτές και πελάτες.

Το «Ταμείο Συνεργατικής Καινοτομίας» –το οποίο θα λειτουργεί υπό την εποπτεία του κράτους– ουσιαστικά, θα βοηθάει τα επωφελούμενα συνεργατικά σχήματα, δίκτυα επιχειρήσεων, ταλαντούχους δημιουργούς και ερευνητές όχι μόνο να αναπτύξουν τις ιδέες τους και να προχωρήσουν από το στάδιο της ιδέας στο στάδιο της επιχειρηματικής υλοποίησης, αλλά και να αυξήσουν τις πιθανότητες επιτυχίας μέσα από συνεχή αλληλεπίδραση με την αγορά.

Ο διαγωνισμός ιδεών μπορεί να επαναλαμβάνεται κάθε 1-2 χρόνια για σκοπούς ανανέωσης και ενίσχυσης του δημιουργικού κεφαλαίου του  «Ταμείου Συνεργατικής Καινοτομίας». Η εφαρμογή του εν λόγω σχεδίου θα επέφερε πολλαπλά οφέλη τόσο σε τοπικό όσο και σε περιφερειακό, διαπεριφερειακό και διασυνοριακό επίπεδο. Η προτεινόμενη δράση στηρίζεται στο crowdsourcing και στο σύστημα ανοικτής καινοτομίας, μεθόδους και διαδικασίες όπου ο κόσμος/κοινωνικοί εταίροι συμμετέχουν ενεργά, δημιουργώντας ένα «ευρύτερο δίκτυο» προτάσεων και λύσεων.

Σε περίπτωση υλοποίησης του «Ταμείου Συνεργατικής Καινοτομίας» μπορεί να προκηρυχτεί ένας δεύτερος διαγωνισμός για το σχεδιασμό λογότυπου για το εν λόγω έργο σε κατοπινό στάδιο. Στο διαγωνισμό για το λογότυπο η πρόσκληση θα απευθύνεται σε εικαστικούς καλλιτέχνες, επαγγελματίες γραφίστες, σχεδιαστές, εικαστικούς αρχιτέκτονες, διακοσμητές, ζωγράφους, γλύπτες, σπουδαστές ή φοιτητές σχολών με συναφές αντικείμενο ή σε οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο που μπορεί να σχεδιάσει το λογότυπο και να το παραδώσει εφόσον επιλεγεί.

Διεθνείς έρευνες καταδεικνύουν ότι οι επιχειρήσεις που ενισχύουν το κοινωνικό κεφάλαιο είναι πιο κερδοφόρες από εκείνες που επιδιώκουν μόνο το κέρδος. Η έννοια της διαμοιραζόμενης αξίας ενισχύει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων ενώ ταυτόχρονα βελτιώνει τις κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες των τοπικών κοινωνιών όπου λειτουργούν οι επιχειρήσεις αυτές. Η διαμοιραζόμενη αξία μεγαλώνει τη συνολική δεξαμενή της οικονομικής και κοινωνικής αξίας.

Οι επιχειρήσεις μπορούν να παράγουν οικονομική αξία δημιουργώντας κοινωνική αξία. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με τρεις τρόπους:

  1. Επανασχεδιάζοντας προϊόντα και αγορές ώστε να ικανοποιούν τις τεράστιες κοινωνικές και περιβαλλοντικές ανάγκες.
  2. Επαναπροσδιορίζοντας την παραγωγικότητα στην αλυσίδα αξίας.
  3. Ενισχύοντας το τοπικό σύμπλεγμα συνεργασιών (clusters).

Οι επιχειρήσεις αυτές αντιμετωπίζουν τις αυξανόμενες κοινωνικές ανάγκες χρησιμοποιώντας νέες τεχνολογίες και μεθόδους, βελτιώνοντας την αποδοτικότητά τους, επιτυγχάνοντας διαφοροποίηση και χαμηλότερο κόστος, επεκτείνοντας τις αγορές τους και δημιουργώντας νέες βιομηχανίες.

Η κεντρική κυβέρνηση και οι αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης θα μπορούσαν να προσφέρουν ισχυρά κίνητρα –φορολογικά, αναπτυξιακά, διαφημιστικά– και διευκολύνσεις στις επιχειρήσεις, στις συμπράξεις τοπικού χαρακτήρα και σε άλλους οργανισμούς και ιδιώτες επενδυτές που θα επέλεγαν να υλοποιήσουν καινοτόμες ιδέες και δράσεις μέσα από το «Ταμείο Συνεργατικής Καινοτομίας».

Η γραφειοκρατία θα πρέπει να εξαλειφθεί ή να μειωθεί, όποτε αυτό είναι εφικτό για όλες τις επιχειρήσεις και ιδίως για μικροεπιχειρήσεις συμπεριλαμβανομένων των αυτοαπασχολούμενων και των ελεύθερων επαγγελμάτων, που είναι εξαιρετικά ευαίσθητες στον φόρτο της γραφειοκρατίας λόγω του μικρότερου μεγέθους τους και των περιορισμένων ανθρώπινων και χρηματοδοτικών πόρων τους. Όταν οι κανονισμοί και οι διαδικασίες χαρακτηρίζονται από απλότητα, ευκολία και ταχύτητα, οι πολίτες και οι επιχειρήσεις αξιοποιούν σε μεγαλύτερο βαθμό τις ευκαιρίες και τα κίνητρα που τους παρέχονται.

Χρειάζονται επιχειρηματικά προγράμματα εκπαίδευσης για ανέργους που να τους επιτρέψουν να (επαν)εισέλθουν στον επιχειρηματικό βίο ως επιχειρηματίες με βάση επιτυχή πρότυπα από μια σειρά κρατών μελών. Τα προγράμματα αυτά θα είναι σε σύμπραξη με συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης, ούτως ώστε να δοθεί στους ανέργους μια δεύτερη ευκαιρία να σπουδάσουν.

Τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας αποτελούν πολύτιμο πόρο για την επιχειρηματικότητα. Κάθε χρόνο συνταξιοδοτείται ένας διαρκώς αυξανόμενος αριθμός ενηλίκων με υψηλή εκπαίδευση και εμπειρία και, μέχρι στιγμής η κοινωνία δεν έχει αναζητήσει καινοτόμους τρόπους ώστε να απασχοληθούν και να αξιοποιηθούν η τεχνογνωσία και οι δεξιότητές τους. Η συμμετοχή τους τόσο στη δημιουργία επιχειρήσεων όσο και στη στήριξη νέων και υφιστάμενων επιχειρηματιών θα μεγιστοποιήσει τον πλούτο της εμπειρίας που κατέχουν και που μπορεί να χαθεί με τη συνταξιοδότηση, θα καλλιεργήσει τη μάθηση μεταξύ γενεών και θα εξασφαλίσει τη μεταφορά της γνώσης.

Το «Ταμείο Συνεργατικής Καινοτομίας» μπορεί να ενδυναμώσει την επιχειρηματικότητα η οποία αποτελεί ισχυρή κινητήρια δύναμη της οικονομικής ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων απασχόλησης: δημιουργεί νέες εταιρείες και θέσεις απασχόλησης, ανοίγει νέες αγορές, και προωθεί νέες δεξιότητες και ικανότητες. Η επιχειρηματικότητα καθιστά τις οικονομίες πιο ανταγωνιστικές και καινοτόμες. Η εμπορευματοποίηση νέων ιδεών βελτιώνει την παραγωγικότητα και δημιουργεί πλούτο. Οι νέες εταιρείες, ιδίως οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αποτελούν τη σημαντικότερη πηγή νέας απασχόλησης.

Η επιστήμη της ευημερίας των ανθρώπων άρχισε ήδη να αλλάζει τη συμπεριφορά της κοινωνίας των πολιτών. Το γεγονός αυτό από μόνο του θα αναδιαμορφώσει τις αγορές και τις οικονομίες και θα κλίνει την πλάστιγγα στις εκλογικές αναμετρήσεις.

Σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις, στις επερχόμενες προεδρικές εκλογές η οικονομία και η ανεργία αποτελούν το πρώτο κριτήριο ψήφου, ενώ, ένα σημαντικό κομμάτι του εκλογικού σώματος θα πάρει τις αποφάσεις του λίγες μέρες πριν την κάλπη. Ένα σχέδιο–πρόταση όπως το «Ταμείο Συνεργατικής Καινοτομίας» θα μπορούσε να κρίνει ακόμα και το αποτέλεσμα της κρίσιμης αυτής αναμέτρησης.

Το προτεινόμενο σχέδιο μπορεί να εξελιχθεί σε ένα θεσμό που θα συμβάλει στη δημιουργία μιας νέας κουλτούρας για την καινοτόμο επιχειρηματικότητα, ως θετική επιλογή για ανθρώπους με γνώσεις, με ταλέντο και φιλοδοξίες. Αλλά και ως απαραίτητη προϋπόθεση για την αναγέννηση της κυπριακής οικονομίας. Για την αντιμετώπιση της διαρροής ανθρώπινου κεφαλαίου από τη χώρα. Για την ενίσχυση της νεανικής και γυναικείας επιχειρηματικότητας. Για τη δημιουργία συνθηκών βιώσιμης και συνεκτικής ανάπτυξης.

Το «Ταμείο Συνεργατικής Καινοτομίας» καλύπτει τις ακόλουθες λειτουργίες και στάδια:

  1. Κατάθεση δημιουργικών ιδεών.
  2. Βελτίωση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση. Χωρίς επαρκή χρηματοδότηση και χωρίς ρευστότητα, καμία επιχείρηση δεν μπορεί να λειτουργήσει, να επενδύσει, να αναπτυχθεί.
  3. Μετασχηματισμός των ιδεών σε πολύτιμες καινοτομίες.
  4. Δημιουργία νέας αξίας και νέων θέσεων εργασίας.
  5. Ανταμοιβή των δημιουργών.

Το εν λόγω δημιουργικό πρόγραμμα μπορεί να λειτουργήσει ως: α) Μια δυναμική και ευέλικτη πλατφόρμα η οποία θα έχει τη δυνατότητα να αποκτά, να διαχειρίζεται και να διαθέτει νέες καινοτομίες για κοινωνικούς και αναπτυξιακούς σκοπούς, β) μια «ενιαία θυρίδα για επιχειρηματίες» με σκοπό τη συνένωση όλων των υπηρεσιών στήριξης προς τις επιχειρήσεις, γ)Fast Track για νέες επενδύσεις, επιταχύνοντας τις διαδικασίες και ακολουθώντας σαφέστερους και απλούστερους κανόνες και δ) ένας νέος μοχλός διατηρήσιμης ανάπτυξης.

Το «Ταμείο Συνεργατικής Καινοτομίας» μπορεί επίσης να βοηθήσει ουσιαστικά στην αποκατάσταση της ζημιάς από τις αποφάσεις του Eurogroup τον Μάρτιο του 2013. Μέσα από την επιβολή ενός μικρού τέλους (3-4%) στα κέρδη, στη νέα αξία, στον πλούτο που θα δημιουργείται από τις νέες καινοτομίες, το «Ταμείο Συνεργατικής Καινοτομίας» μπορεί να συμβάλει στη σταδιακή και πλήρη (100%) αποζημίωση των κουρεμένων  καταθετών, των κατόχων αξιογράφων και των κουρεμένων ταμείων προνοίας και συντάξεων.


Comments

comments

Categories: Απόψεις

Σχετικά με τον Συγγραφέα