Το ασυνάρτητο σύστημα Εδρών και τα κομματικά παίγνια

Το ασυνάρτητο σύστημα Εδρών και τα κομματικά παίγνια

 


 


Του Παναγιώτη Τσαγγάρη, Twitter: @tsangarisp

Αν αυτό δεν είναι αλαλούμ, τότε τι είναι; Πώς γίνεται στην «Περίπτωση 1», όπου ο Βουλευτής ανεξαρτητοποιείται ή αλλάζει κόμμα να μην χάνει την έδρα (και συνεπώς η έδρα στην περίπτωση αυτή ανήκει στο «Πρόσωπο») αλλά στις περιπτώσεις «2» και «3» οι έδρες να ανήκουν στο «Κόμμα»;

 

Η συζήτηση αυτή πάει πολύ πίσω. Από τότε που δημιουργήθηκε το σύγχρονο πολιτικό σύστημα το ζήτημα απασχολεί τόσο σε επίπεδο πολιτικό όσο και ακαδημαϊκό. Κατάληξη ακόμη δεν υπάρχει, ούτε και θα υπάρξει. Τα επιχειρήματα είναι ένθεν και ένθεν ισχυρά ενώ η πολυσύνθετη διάσταση του όλου ερωτήματος κάνει την κατάληξη σε «μια και μόνον απάντηση» ακόμη πιο δύσκολη.

Το ερώτημα είναι: Σε ποιον ανήκει η έδρα στο Κοινοβούλιο; Στο Κόμμα; Ή στον υποψήφιο που έλαβε την έδρα κάτω από κομματικό ψηφοδέλτιο;

Τι συμβαίνει όμως στον κόσμο; Σε άλλες χώρες; Υπάρχουν τρεις διαφορετικές προσεγγίσεις:

«Αρχή Κόμματος». Κάποιες χώρες λοιπόν ακολουθούν την Αρχή ότι οι έδρες ανήκουν στο Κόμμα και συνεπώς δια Νομοθεσίας όποιος βουλευτής «διασταυρώσει το πάτωμα» (Crossing the floor, είναι ο όρος που χρησιμοποιείται κυρίως σε Ηνωμένο Βασίλειο όταν βουλευτής ψηφίσει εναντίον της θέσης του κόμματός του ή όταν αλλάξει κόμμα και καθίσει σε έδρανα άλλου κόμματος) χάνει αυτόματα και την έδρα.

«Αρχή Προσώπου». Στις πλείστες χώρες ωστόσο, το ζήτημα δεν ρυθμίζεται και συνεπώς οι «αποστάτες» Βουλευτές διατηρούν την έδρα τους.

«Κοινή Γνώμη & άγραφη Αρχή Κόμματος». Σε κάποιες άλλες, πχ Σουηδία, όπου ξεχωρίζει η ευαισθησία της Κοινής Γνώμης, θεωρείται αδιανόητο Βουλευτής να αλλάξει Κόμμα και να διατηρήσει την έδρα του. Πρόκειται για ζήτημα Πολιτικής Ηθικής και η Κοινή Γνώμη δεν συγχωρεί «πολιτικά ανήθικες πράξεις». Συνεπώς σε αυτές τις περιπτώσεις, όπου η Κοινή Γνώμη είναι αρκετά ώριμη και «προσγειωμένη» αυτορύθμισε το ζήτημα χωρίς Νομοθετική παρέμβαση.

Στην Κύπρο το ζήτημα είναι περίπου αλαλούμ. Ισχύουν και οι δυο Αρχές («Προσώπου» και «Κόμματος») αναλόγως περίπτωσης. Ας δούμε τι ισχύει:

  1. Σε περίπτωση που Βουλευτής αλλάξει κόμμα ή ανεξαρτητοποιηθεί δεν χάνει την έδρα («Αρχή Προσώπου»)
  2. Στην περίπτωση που κενωθεί έδρα (ανεξαρτήτως λόγου) τότε η έδρα καταλαμβάνεται από τον επιλαχόντα της επαρχίας του κόμματος που κενώθηκε η έδρα (αυτό ισχύει από το 1996 και εντεύθεν. Προηγουμένως έπρεπε να γινόταν αναπληρωματική εκλογή στην οποία μπορούσε να διεκδικούσε την έδρα όποιος ήθελε) («Αρχή Κόμματος»)
  3. Σε περίπτωση επιλαχόντα, εάν αυτός αλλάξει κόμμα ή διαγραφεί από το κόμμα του, δεν δικαιούται την έδρα στην περίπτωση που κενωθεί έδρα («Αρχή Κόμματος»)
  4. Σε περίπτωση που επιτυχόντας υποψήφιος βουλευτής αποποιηθεί την έδρα πριν ορκιστεί, αυτομάτως η έδρα θεωρείται ως «μη καταληφθείσα» και συνεπώς δεν θεωρείται ότι ανήκει στο κόμμα του υποψηφίου του βουλευτή, διότι αυτός την αποποιήθηκε προτού ανακηρυχθεί ως Βουλευτής. Το τι γίνεται σε αυτή την τελευταία περίπτωση είναι ακριβώς και το θέμα μας και είναι αυτό που δημιούργησε την όλη συζήτηση. Με το κυρίαρχο ερώτημα να είναι εάν τελικά οι έδρες ανήκουν στα Κόμματα ή στα Πρόσωπα.

Όμως προσέξετε τι γίνεται στην Κύπρο. Στην περίπτωση ένα (1), η έδρα ανήκει στο «Πρόσωπο».  Στην περίπτωση δύο (2) η έδρα ανήκει στο «Κόμμα». Στην περίπτωση τρία (3) ανήκει στο «Κόμμα». Και τώρα συζητάμε, τι θα γίνεται στην περίπτωση τέσσερα (4) !!!

Αν αυτό δεν είναι αλαλούμ, τότε τι είναι; Πώς γίνεται στην «Περίπτωση 1», όπου ο Βουλευτής ανεξαρτητοποιείται ή αλλάζει κόμμα να μην χάνει την έδρα (και συνεπώς η έδρα στην περίπτωση αυτή ανήκει στο «Πρόσωπο») αλλά στις περιπτώσεις 2 και 3 οι έδρες να ανήκουν στο «Κόμμα»;

Από μόνο του το υφιστάμενο σύστημα είναι και σε σύγχυση και ασυνάρτητο. Ο λόγος; Προφανής. Κομματικά παίγνια. Όλες οι συζητήσεις γίνονταν με στόχο τις μικροπολιτικές και μικροκομματικές προσεγγίσεις χωρίς να τίθεται το θέμα της Αρχής. Όποια κι’ αν αυτή είναι από τις δυο.

Συνεπώς πρώτιστο, επιβεβλημένο και αναγκαίο είναι ο καθορισμός της Αρχής. Δηλαδή είτε θα πρέπει να ακολουθείται η Αρχή του Προσώπου (ότι δηλαδή η έδρα ανήκει στο Πρόσωπο) είτε θα πρέπει να ακολουθείται η Αρχή του Κόμματος (ότι δηλαδή η έδρα ανήκει στο Κόμμα).

Αφού διευκρινιστεί η Αρχή, αυτή θα πρέπει να ισχύει ΣΕ ΟΛΕΣ τις περιπτώσεις ανεξαιρέτως.

 

Υγ. Στην πράξη αυτό θα σημαίνει πως αν αποφασιστεί η «Αρχή του Προσώπου», τότε σε κάθε περίπτωση κενωθείσας ή μη καταληφθείσας έδρας θα πρέπει να γίνεται αναπληρωματική εκλογή και δεν θα επηρεάζονται οι περιπτώσεις «αποσκίρτησης». Αν αποφασιστεί η «Αρχή του Κόμματος» τότε σε κάθε περίπτωση κενωθείσας ή μη καταληφθείσας έδρας θα μεταβιβάζεται στον επιλαχόντα όπως επίσης και στις περιπτώσεις αποσκίρτησης αφού αυτομάτως αν βουλευτής αποχωρήσει από το Κόμμα, με το οποίο εξελέγη, θα χάνει και την έδρα.

 

Πηγή: Έντυπο Περιοδικό Ευρωκέρδος


Comments

comments

Categories: Απόψεις

Σχετικά με τον Συγγραφέα