ΥΠΕΣ: Εντός του 2019 η μεγάλη αλλαγή στον αστικό σχεδιασμό

ΥΠΕΣ: Εντός του 2019 η μεγάλη αλλαγή στον αστικό σχεδιασμό

 


Καταλύτης για την εσωτερική μας μεταρρύθμιση θα είναι η πρόοδος της πορείας ηλεκτρονικής διακυβέρνησης

 

Της Νικολέττας Λιβέρα

 

Το υπουργείο Εσωτερικών επεξεργάζεται με εμπειρογνώμονα τη χάραξη πολιτικής και τη συγγραφή νομοσχεδίου για τον αστικό σχεδιασμό, που θα βάλει τέλος στο τεράστιο πρόβλημα των περίκλειστων τεμαχίων σε οικιστικές ή τουριστικές ζώνες ώστε να μπορεί να αξιοποιηθεί καλύτερα η υφιστάμενη γη παρά να μεγαλώνουν οι οικιστικές ζώνες. «Τα τελευταία 20 χρόνια έχουν εξαπλασιαστεί σε έκταση οι οικιστικές ζώνες, ενώ οι πλείστες από αυτές μπορούν να χωρέσουν τέσσερεις και πέντε φορές περισσότερους κατοίκους απ’ ότι φιλοξενούν» δηλώνει ο Υπουργός Εσωτερικών, Κωνσταντίνος Πετρίδης σε συνέντευξη που παραχώρησε στο Eυρωκέρδος. «Φυσικά όταν μιλάμε για επηρεασμό ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων, κόστους υποδομών, και ανακατανομή, αντιλαμβάνεστε ότι δεν είναι εύκολο εγχείρημα» τονίζει. Ο Κ. Πετρίδης αναφέρεται στα ανοικτά θέματα του χαρτοφυλακίου του δίδοντας έμφαση στο θέμα της μείωσης της γραφειοκρατίας και του εκσυγχρονισμού, προς όφελος του πολίτη, με αιχμή του δόρατος την ηλεκτρονική διακυβέρνηση.

 

Λόγω του μεγάλου εύρους αρμοδιοτήτων που διαθέτει, το υπουργείο Εσωτερικών φέρει και το χαρακτηρισμό του «υπερυπουργείου». Μόλις αναλάβατε τα καθήκοντά σας είπατε ότι χρειάζεται αναδιάρθρωση του ίδιου του υπουργείου και επικέντρωση στις κύριες του πολιτικές για να μπορεί να χαράξει πολιτική. Τι προβλέπει ο οδικός χάρτης γι’ αυτές τις αλλαγές;

Δεν ξέρω αν ο όρος «υπερυπουργείο» είναι δόκιμος αλλά όντως είναι το Υπουργείο με το μεγαλύτερο εύρος αρμοδιοτήτων και διαφορετικών πολιτικών. Πολιτικών που επηρεάζουν τόσο την καθημερινότητα του πολίτη, αλλά έχουν επίσης πολύ σημαντικές επιπτώσεις στην μελλοντική πορεία που θα πάρει η χώρα, είτε αυτή αφορά την αναπτυξιακή της πολιτική, είτε το μεταναστευτικό, είτε τον χαρακτήρα της τοπικής αυτοδιοίκησης κλπ. Δεν μπορώ παρά να παραδεχτώ ότι ορισμένες από τις αρμοδιότητες δεν συνάδουν με τον σύγχρονο χαρακτήρα που πρέπει να έχει αυτό το υπουργείο, αλλά απορροφούν μεγάλο μέρος των πόρων και του χρόνου μας. Σίγουρα αρχίσαμε να κάνουμε εσωτερικές μεταρρυθμίσεις. Για παράδειγμα, η Μονάδα διαχείρισης στερεών αποβλήτων μετακινήθηκε στο Υπουργείο Γεωργίας το οποίο είναι και το πιο αρμόδιο για περιβαλλοντικά θέματα. Τροχιοδρομούμε και άλλες μεταφορές αρμοδιοτήτων σε πιο συναφή Υπουργεία. Επίσης, προχωρήσαμε στην κατάργηση του Τμήματος Αναδασμού και την ενσωμάτωσή του με το Κτηματολόγιο, όπου υπάρχουν συνέργειες και όντως παρατηρούμε μεγάλη πρόοδο στις εργασίες που αφορούν τους αναδασμούς, έστω και αν αντιμετωπίσαμε τεράστια αντίδραση σε μια πρωτοφανή για την Κύπρο κατάργηση τμήματος. Καταλύτης για την εσωτερική μας μεταρρύθμιση θα είναι η πρόοδος της πορείας ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, έχοντας προϋπολογίσει για τα επόμενα τρία χρόνια 30 εκατομμύρια ευρώ για έργα εντός του Υπουργείου. Επίσης, θεσμοθετήσαμε μια ευέλικτη μικρή ομάδα εσωτερικής μεταρρύθμισης με όρους εντολής την απλοποίηση εσωτερικών διαδικασιών, που άρχισε ήδη να δουλεύει σε θέματα μετανάστευσης. Φυσικά μεγάλης σημασίας θα είναι η πρόοδος της μεταρρύθμισης για την τοπική αυτοδιοίκηση που αν προχωρήσει θα επιτρέψει στις τοπικές αρχές να απογαλακτιστούν από την οικονομική και διοικητική εξάρτηση στο Υπουργείο, ούτως ώστε και αυτό να προχωρήσει σε άλλους τομείς παραγωγής πολιτικής. Νομίζω ότι θα διαφανούν οι καρποί αυτής της προσπάθειας που γίνεται στο Υπουργείο τα επόμενα δύο χρόνια.

Ο περιορισμός της γραφειοκρατίας στο Tμήμα Κτηματολογίου και Πολεοδομίας ήταν μια από τις προτεραιότητες που θέσατε. Η γραφειοκρατία είναι πρόβλημα που υπονομεύει την προσπάθεια για προσέλκυση επενδύσεων. Σε ποιό σημείο βρίσκεται η προσπάθεια για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση;

Όπως ανέφερα και πιο πάνω επενδύουμε πολλά κονδύλια στην ηλεκτρονική διακυβέρνηση την επόμενη τριετία, ειδικά σε αυτά τα δύο, καίρια για την καθημερινότητα των απλών πολιτών και του επιχειρηματικού κόσμου, Τμήματα του Υπουργείου. Πέραν τούτου, δουλεύουμε και στην αλλαγή των διαδικασιών σε αυτά τα τμήματα, στην απλοποίηση του κανονιστικού πλαισίου έκδοσης αδειών, αλλά και την ενοποίηση της πολεοδομικής και οικοδομικής άδειας, κάτι που θα χρειαστεί και νομοθετικές ρυθμίσεις. Δυστυχώς, τέτοιες μεγάλες αλλαγές δεν είναι εφικτό να γίνουν από τη μια μέρα στην άλλη αλλά είμαι πεπεισμένος ότι θα παραδώσουμε ένα Υπουργείο λιγότερο γραφειοκρατικό. Όσον αφορά την προσέλκυση επενδύσεων, αν θυμάστε δουλέψαμε για δύο χρόνια στην ετοιμασία ενός σύγχρονου «επενδυτικού νόμου» που αλλάζει και τις διαδικασίες έκδοσης αδειών. Δυστυχώς αυτό δεν προχώρησε λόγω του ότι δεν έγινε εφικτή η ψήφιση από τη Βουλή του Υφυπουργείου Ανάπτυξης, που θα ήταν ο φορέας υλοποίησης αυτού του νόμου. Είναι κάτι το οποίο επεξεργαζόμαστε ούτως ώστε αυτή η δουλειά να μην πάει χαμένη.

Θεσμοθετήσαμε μια ευέλικτη μικρή ομάδα εσωτερικής μεταρρύθμισης με όρους εντολής την απλοποίηση εσωτερικών διαδικασιών, που άρχισε ήδη να δουλεύει σε θέματα μετανάστευσης

Η προώθηση της συμπλεγματοποίησης των υπηρεσιών των κοινοτήτων και η μεταρρύθμιση στην τοπική αυτοδιοίκηση, που αποτελεί άλλη μια μεγάλη πρόκληση, προσκρούει σε αντιδράσεις. Πώς θα προχωρήσετε σ’ αυτό το θέμα;

Ήταν φυσικό να υπάρχουν αντιδράσεις, όλες οι μεγάλες αλλαγές συναντούν αντιδράσεις, όπως είναι και απόλυτα φυσικό να υπάρχουν και διαφορετικές προσεγγίσεις και φιλοσοφίες. Το τελευταίο διάστημα δουλέψαμε αθόρυβα. Ήδη έχουμε συμφωνημένο νομοσχέδιο με την Ένωση Κοινοτήτων που αφορά την συμπλεγματοποίηση των υπηρεσιών στις κοινότητες. Ξέρουμε πλέον για πόσα συμπλέγματα μιλάμε, για ποια χωριά, για ποιες υπηρεσίες, και τί προσωπικό χρειάζεται. Εντός του έτους θα προχωρήσει. Έχουμε κάνει και παρασκηνιακές επαφές και διάλογο για το πώς θα προχωρήσουμε με τους Δήμους, το επόμενο διάστημα θα έχουμε αποτελέσματα πιστεύω, και θα χρειαστούν αλλαγές στα νομοσχέδια τα οποία είναι ήδη κατατεθειμένα στη Βουλή. Είμαι πεπεισμένος ότι έχει ωριμάσει ο χρόνος για δραστικές τομές στην τοπική αυτοδιοίκηση γιατί είναι πλέον κατανοητό από όλους ότι το παρόν σύστημα έχει χρεοκοπήσει. Δεν μπορούμε να έχουμε στην ελεύθερη Κύπρο 350 κοινότητες και 30 δήμους που να είναι και οικονομικά, και διοικητικά αυτόνομες και αυτοτελείς οντότητες. Είχαμε παρεξηγήσει στο παρελθόν την έννοια της αποκέντρωσης με αποτέλεσμα να δημιουργήσουμε οντότητες που απλά δεν μπορούν να είναι αυτοτελείς λόγω μεγέθους και πόρων. Μπορεί για παράδειγμα ένας Δήμος με 4 χιλιάδες κατοίκους να είναι αποτελεσματική τεχνοκρατικά οικοδομική αρχή και μάλιστα να είναι θωρακισμένη από τα στενά τοπικά ή πολιτικά συμφέροντα; Μπορούν κοινότητες των 100 ατόμων να παρέχουν αποτελεσματικές υπηρεσίες στους πολίτες; Με τί προσωπικό; Δημιουργήσαμε ένα σύστημα που οι τοπικές αρχές καταντούν επαίτες στον εκάστοτε Υπουργό Εσωτερικών ή στην κεντρική κυβέρνηση για τις αναπτυξιακές ή ακόμη και λειτουργικές τους δαπάνες. Αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί.

Η κυπριακή κοινωνία ασφυκτιά για μεταρρυθμίσεις αλλά όταν έρχεται στο δια ταύτα δείχνει να αντιδρά. Ποιά εικόνα έχετε σχηματίσει από την εμπειρία σας ως επικεφαλής της Μονάδας Διοικητικής Μεταρρύθμισης;

Πάντα, και αυτό είναι διεθνές φαινόμενο, ενδεχομένως πιο συχνό στις χώρες τις Νότιας Ευρώπης, οι μεγάλες αλλαγές προσκρούουν σε αντιδράσεις και παίρνουν χρόνο. Ειδικά σε μια χώρα με ιδιαίτερο πολιτειακό σύστημα στο οποίο είναι πιο δύσκολο να επιτευχθούν πλειοψηφίες στη Βουλή σε σύγκριση με άλλα κοινοβουλευτικά ή προεδρικά συστήματα. Αυτό είναι ένα πολιτειακό σύστημα το οποίο ευνοεί την σταθερότητα αλλά όχι τις αλλαγές. Είναι εύκολο να συμφωνούμε όλοι και γενικόλογα για την ανάγκη για «μεταρρυθμίσεις». Το θέμα είναι όταν έρθουμε στο δια ταύτα, είναι εκεί που φανερώνονται τόσο οι διαφορετικές προσεγγίσεις, φιλοσοφίες, όσο και τα αντισώματα του συστήματος το οποίο προσπαθείς να αλλάξεις. Όπως επίσης και η περιπλοκότητα ενός θεσμικού πλαισίου που ενώ σε άλλες χώρες ορισμένες αποφάσεις αφορούν απλά διοικητικές αποφάσεις εδώ πρέπει να περάσουν από τη βουλή. Παράδειγμα η μεγάλη προσπάθεια που έκανα για να αλλάξει το σύστημα διορισμών στη Δημόσια Υπηρεσία και να θεσμοθετηθεί επιτέλους ένα αξιοκρατικό σύστημα αξιολόγησης. Σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες αυτό θα αποτελούσε καθαρά θέμα εκτελεστικής εξουσίας. Εδώ έπρεπε να περάσουν νομοθεσίες. Μελετήσαμε τί γίνεται σε άλλες χώρες, κάναμε για 2 χρόνια διάλογο με τις συντεχνίες και συμφωνήσαμε! Ακόμη και τότε επικράτησαν άλλα πολιτικά κριτήρια και η μεταρρύθμιση δεν πέρασε από την Βουλή. Αυτό ήταν ενδεχομένως η χειρότερη μου εμπειρία από τη Μονάδα Μεταρρύθμισης. Φυσικά στην πολιτική πάντα υπάρχουν πισωγυρίσματα και πρέπει να επιμένεις. Από την άλλη ως Μονάδα μεταρρύθμισης περάσαμε πολύ σημαντικές πολιτικές αθόρυβα. Περάσαμε από τη Βουλή το Υφυπουργείο Τουρισμού, ενώ ετοιμάσαμε την πρώτη συνολική στρατηγική για τον τουρισμό για το 2030. Ετοιμάσαμε και το νέο απλοποιημένο διαδικαστικό πλαίσιο αδειοδότησης ξενοδοχείων και κέντρων αναψυχής και κατάταξης των ξενοδοχείων που εκκρεμεί στη Βουλή. Παραδώσαμε την ηλεκτρονική πλατφόρμα Αριάδνη και κτίσαμε πάνω της πέραν των 80 ηλεκτρονικών υπηρεσιών στους πολίτες. Καταγράψαμε όλες τις διαδικασίες και υπηρεσίες του κράτους και καταρτήσαμε πλάνο για το πώς αυτές θα ψηφιοποιηθούν και θα παρέχονται ηλεκτρονικά. Ήραμε με νομοσχέδιο της αδικίες στο καθεστώς των υπαλλήλων αορίστου χρόνου και τους εκτάκτους ενώ περάσαμε ένα άλλο σημαντικό νομοσχέδιο για την κινητικότητα εντός της δημόσιας υπηρεσίας. Περάσαμε από τη βουλή τη νομοθεσία για τις «start-upvisa”, κάτι πολύ σημαντικό για την έρευνα και καινοτομία στην Κύπρο. Παρήξαμε σημαντικό έργο ως μονάδα, σε πολύ δύσκολους καιρούς, παρά το ότι είχαμε πολύ λίγο προσωπικό και παρά τις δυσκολίες, κάτι για το οποίο νοιώθω ικανοποίηση έστω και αν ανέμενα περισσότερα.

Οι αρμοδιότητές σας αφορούν και την Μεταναστευτική πολιτική. Πρόσφατε έχετε κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου για τις αυξημένες μεταναστευτικές ροές που παρατηρούνται στην Κύπρο. Για ποιο λόγο νιώσατε την ανάγκη να προβείτε σε αυτές τις δηλώσεις.

Πρώτα από όλα μου δίνετε την ευκαιρία να διευκρινίσω ότι η Κύπρος είναι μια χώρα η οποία φιλοξενά δεκάδες χιλιάδες μετανάστες. Είναι όλοι ευπρόσδεκτοι εφόσον δρουν στο πλαίσιο της νομιμότητας και σέβονται την χώρα που τους φιλοξενεί. Για αυτούς που καταχρώνται το σύστημα, ή εκμεταλλεύονται τις ευαισθησίες μας στα ανθρώπινα δικαιώματα για να παραμείνουν παράνομα σε μια χώρα οφείλουμε να είμαστε πιο αυστηροί. Όσον αφορά το πιο ειδικό θέμα των πραγματικών δικαιούχων πολιτικής προστασίας, αυτό είναι ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό θέμα. Λόγω της έκρυθμης κατάστασης στην περιοχή, έχουν φύγει από τις χώρες τους εκατομμύρια Σύριοι και οι οποίοι μέχρι να αποκατασταθεί η ασφάλεια στην χώρα τους καταφεύγουν στην Ευρώπη. Αυτό που εμείς αλλά και άλλες χώρες τις πρώτης γραμμής λέμε είναι ότι για αυτές τις μεταναστευτικές ροές η Ευρώπη θα πρέπει να επιδείξει στην πράξη την αλληλεγγύη μεταξύ όλων των κρατών μελών και όχι να επωμίζονται την υποχρέωση μόνο οι χώρες τις πρώτης γραμμής. Οι αριθμοί είναι τέτοιοι που αυτό είναι ανέφικτο. Όπως ξέρετε το μεταναστευτικό είναι ένα κύριο θέμα το οποίο συζητείται σε όλες τις χώρες τις Ε.Ε αλλά και αλλού, και πάντα οφείλουμε να το παρακολουθούμε και να προσαρμόζουμε τις πολιτικές μας ανάλογα με τις εξελίξεις.

Άλλο ένα ζήτημα που περιλαμβάνεται στην αρμοδιότητά σας είναι ο αστικός σχεδιασμός ώστε να αντιμετωπιστεί το τεράστιο πρόβλημα των περίκλειστων τεμαχίων σε οικιστικές ή τουριστικές ζώνες ώστε να μπορεί να αξιοποιηθεί καλύτερα η υφιστάμενη γη σε οικιστικές και τουριστικές ζώνες παρά να μεγαλώνουν οι οικιστικές ζώνες.

Ήδη δουλεύουμε με εμπειρογνώμονα όσον αφορά και την χάραξη πολιτικής επί του θέματος όσο και την συγγραφή σχετικού νομοσχεδίου. Είναι γεγονός ότι οι οικιστικές ζώνες δεν μπορούν να επεκτείνονται διαρκώς ενώ παραμένουν εντός αυτών, τεράστια αχρησιμοποίητα τεμάχια. Τα τελευταία 20 χρόνια έχουν εξαπλασιαστεί σε έκταση οι οικιστικές ζώνες, ενώ οι πλείστες από αυτές μπορούν να χωρέσουν τέσσερεις και πέντε φορές περισσότερους κατοίκους απ’ ότι φιλοξενούν. Ο αστικός σχεδιασμός είναι ένα πολεοδομικό εργαλείο βάσει του οποίου σε μεγάλες εκτάσεις γης, γίνεται ανακατανομή περιουσίας, γίνεται λεπτομερείς πολεοδομικός σχεδιασμός με οικοπεδοποίηση, χώρους πρασίνου ή πλατείες, ετοιμάζονται εκ των προτέρων οι υποδομές όπως οι δρόμοι και τα πεζοδρόμια ούτως ώστε η περιοχή να είναι έτοιμη να αξιοποιηθεί οικιστικά χωρίς να υπάρξουν περίκλειστα ή οι πολεοδομικές ασχημίες που παρατηρούνται στην Κύπρο και δεν τιμούν κανένα. Φυσικά όταν μιλάμε για επηρεασμό ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων, κόστους υποδομών, και ανακατανομή, αντιλαμβάνεστε ότι δεν είναι εύκολο εγχείρημα. Είναι μια «μεγάλη αλλαγή» η οποία όμως πρέπει να γίνει, μελετούμε αυτή τη στιγμή διαφορετικές προσεγγίσεις από χώρες τις Ευρωπαϊκής Ένωσης, και πιστεύω θα έχουμε παραδοτέο εντός του 2019.

Το νέο επενδυτικό σχέδιο και η παραχώρηση διαβατηρίων

Κατά καιρούς η Κύπρος βρέθηκε στο επίκεντρο αρνητικών δημοσιευμάτων στο εξωτερικό για το σχέδιο προσέλκυσης επενδυτών με την κατ’ εξαίρεση παραχώρηση υπηκοότητας. Πρόσφατα έχουν δρομολογηθεί αλλαγές που καθιερώνουν ένα αυστηρότερο πλαίσιο. Έχετε κάποιες ενδείξεις για το πώς δέχθηκε η αγορά αυτές τις αλλαγές;

Έχετε δίκιο και όντως υπήρξε στοχοποίηση της Κύπρου από ορισμένους Κύκλους, ακόμη και ανταγωνιστικούς, στο εξωτερικό. Φυσικά ορισμένοι μεσάζοντες στο εσωτερικό έδωσαν τροφή για τέτοια δημοσιεύματα με μια λανθασμένη διαφημιστική καμπάνια, δίνοντας την εντύπωση ότι αντί για ένα σοβαρό επενδυτικό σχέδιο η Κύπρος «πουλά διαβατήρια», κάτι που δεν ευσταθεί. Θέλω να πιστεύω ότι ρυθμίσαμε και αυτό το θέμα με ένα πιο αυστηρό πλαίσιο, καθώς και κάποιες άλλες ασφαλιστικές δικλίδες που θα διασφάλιζαν ακόμη περισσότερο την αξιοπιστία τόσο του Σχεδίου όσο και της Κύπρου. Αυτές η αλλαγές έγιναν δεκτές από τους σοβαρούς επιχειρηματίες, ενώ φυσικά υπήρξαν και κάποιες αντιδράσεις από ορισμένους οι οποίοι έβλεπαν το θέμα πιο ευκαιριακά. Το Κυπριακό Επενδυτικό Σχέδιο είναι ένα σχέδιο παρόμοιο με το οποίο υπάρχουν σε τουλάχιστον 8 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αρκετές άλλες στο εξωτερικό, είναι απλά ένα εργαλείο, όχι το κύριο, της οικονομικής ανάπτυξης, και οι αριθμοί δεν είναι τέτοιοι που να δικαιολογούν την προσοχή που λαμβάνει στα Μέσα Ενημέρωσης.

Φωτο: Κάτια Χριστοδούλου, Έντυπο Περιοδικό Ευρωκέρδος, Τεύχος 207


Comments

comments

Σχετικά με τον Συγγραφέα