Η Ναυτιλία μεταφέρει το 90% του Παγκοσμίου Εμπορίου και κάνει αλματώδη πρόοδο στην προστασία του περιβάλλοντος

Η Ναυτιλία μεταφέρει το 90% του Παγκοσμίου Εμπορίου και κάνει αλματώδη πρόοδο στην προστασία του περιβάλλοντος


Η αλλαγή του κλίματος και η προστασία του περιβάλλοντος είναι θέματα που συζητούνται εκτενώς από όλες τις κυβερνήσεις και βιομηχανίες και αποτελούν ύψιστη προτεραιότητα και για τη Ναυτιλιακή Βιομηχανία.

Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (ΔΝΟ) έγκρινε διαχρονικά και επέβαλε διάφορες συμβάσεις και κανονισμούς με στόχο την προστασία του περιβάλλοντος, ενώ συνεχώς επεξεργάζεται νέους κανονισμούς για την επίτευξη του στόχου αυτού. Επί του παρόντος, όσον αφορά στους περιβαλλοντικούς κανονισμούς οι οποίοι είτε είναι σε στάδιο εφαρμογής από τη ναυτιλιακή βιομηχανία, είτε μπαίνουν σε εφαρμογή το 2020, είτε θα μπουν σε εφαρμογή μέχρι το 2023, αυτοί είναι:

1. η μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου,
2. η μείωση της περιεκτικότητας σε θείο των πετρελαιοειδών που χρησιμοποιούνται στα πλοία,
3. ο έλεγχος της μεταφοράς δυνητικά διεισδυτικών ειδών μέσω θαλασσίου έρματος των πλοίων, και
4. ο περαιτέρω έλεγχος των θαλάσσιων απορριμμάτων, και ειδικά των πλαστικών, από τα πλοία.

1. Μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου

Μετά την έγκριση της Συμφωνίας των Παρισίων, οι κυβερνήσεις συμφώνησαν να εργαστούν για την ενίσχυση της παγκόσμιας αντίδρασης στην απειλή της κλιματικής αλλαγής. Οι κυβερνήσεις συμφωνήσαν να διατηρήσουν την παγκόσμια αύξηση της θερμοκρασίας, αυτό τον αιώνα, αρκετά κάτω από τους 2 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα και να συνεχίσουν τις προσπάθειες περιορισμού της αύξησης της θερμοκρασίας στους 1,5 βαθμούς Κελσίου.

Η ναυτιλιακή βιομηχανία, αν και δεν αποτελεί μέρος της Συμφωνίας των Παρισίων, εδώ και πολύ καιρό ρυθμίζει την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος μέσω του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO) των Ηνωμένων Εθνών. Ο ΔΝΟ υιοθέτησε την αρχική στρατηγική για τη μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου από τα πλοία (αρχική στρατηγική του ΔΝΟ). Το όραμα της αρχικής στρατηγικής είναι η μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τη διεθνή ναυτιλία και η σταδιακή απάλειψη τους, το συντομότερο δυνατό αυτόν τον αιώνα.

Σύμφωνα με τις τελευταίες στατιστικές από ειδικούς οίκους (Clarksons), προβλέπεται ότι οι συνολικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από την ναυτιλιακή βιομηχανία θα μειωθούν φέτος κατά 1,1% σε 818 εκατ. τόνους και το αποτύπωμα άνθρακα του παγκόσμιου στόλου έχει μειωθεί κατά 19,2% τα τελευταία 10 χρόνια.

Η μείωση κατά 1,1% έρχεται παρόλο που ο παγκόσμιος στόλος συνεχίζει να αναπτύσσεται. Tα στοιχεία (Clarksons) δείχνουν ότι ο εμπορικός στόλος αυξήθηκε κατά 3,4% σε ολική χωρητικότητα κατά τους πρώτους 10 μήνες, φθάνοντας στα 97,838 σκάφη ολικής χωρητικότητας 1,4 δισεκατομμυρίων τόνων το τέλος Οκτωβρίου του τρέχοντος έτους, και συνολικά 500 εκατομμύρια τόνους ολική χωρητικότητα τα τελευταία 10 χρόνια.

Επίσης, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν στην τελευταία έκδοση του World Fleet Monitor, το μερίδιο της ναυτιλίας στις παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου είναι σήμερα στο 2,2%.

Η αρχική στρατηγική του ΔΝΟ προσδιορίζει τα επίπεδα φιλοδοξίας ως προς την μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τα πλοία, αναγνωρίζοντας ότι η τεχνολογική καινοτομία και η καθολική εισαγωγή εναλλακτικών καυσίμων και πηγών ενέργειας για τη διεθνή ναυτιλία θα είναι αναπόσπαστο στοιχείο για την επίτευξη των συνολικών φιλοδοξιών. Περιλαμβάνει επίσης προτάσεις με βραχυπρόθεσμα (2018-2023), μεσοπρόθεσμα (2023-2030) και μακροπρόθεσμα (πέραν του 2030) μέτρα για τη μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου από τη διεθνή ναυτιλία.

Το Κυπριακό Ναυτιλιακό Επιμελητήριο (ΚΝΕ) συμμετέχει ενεργά στις συζητήσεις για την ανάπτυξη πολιτικών και προτάσεων για τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στη βιομηχανία, τόσο μέσω του Διεθνούς Ναυτιλιακού Επιμελητηρίου (ICS) όσο και μέσω της συμμετοχής στις συναντήσεις του ΔΝΟ στο πλαίσιο της κυπριακής αντιπροσωπείας. Το ΚΝΕ, λαμβάνοντας υπόψη πάντα την απόλυτη εξάρτηση της βιομηχανίας από τα ορυκτά καύσιμα, υποστηρίζει την υιοθέτηση ρεαλιστικών και εφικτών μέτρων που θα είναι αποτελεσματικά και θα σημειώσουν πρόοδο όσον αφορά στην επίτευξη των επιπέδων φιλοδοξίας που καθιερώθηκαν στην αρχική στρατηγική του ΔΝΟ. Τα μετρά που θα ληφθούν πρέπει να είναι εφαρμόσιμα, να αποφεύγεται η επιβολή κυρώσεων στους πλοιοκτήτες που θα χρησιμοποιήσουν πρώτοι νέες τεχνολογίες/ ενναλακτικά καύσιμα και να ελαχιστοποιούνται οι αρνητικές επιπτώσεις στις κυβερνήσεις και στο παγκόσμιο εμπόριο.

2. Μείωση της περιεκτικότητας σε θείο των πετρελαιοειδών που χρησιμοποιούνται από τα πλοία

Ο ΔΝΟ ρυθμίζει από τη δεκαετία του 1960 τις εκπομπές αερίων από τη ναυτιλία (όπως τα οξείδια του θείου (SOx), τα οξείδια του αζώτου (NOx), τις ουσίες που καταστρέφουν τη στιβάδα του όζοντος (ODS) και τις πτητικές οργανικές ενώσεις (VOC)). Προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι ατμοσφαιρικές εκπομπές από τη ναυτιλία, ο ΔΝΟ ενέκρινε το 1997, το Παράρτημα VI της Διεθνούς Σύμβασης για την Πρόληψη της Ρύπανσης από τα Πλοία (Σύμβαση MARPOL) που τέθηκε σε ισχύ στις 19 Μαΐου 2005.

Σύμφωνα με το νέο όριο θείου, από την 1η Ιανουαρίου 2020, τα πλοία θα πρέπει να χρησιμοποιούν πετρέλαιο εσωτερικής καύσης με περιεκτικότητα σε θείο που δεν υπερβαίνει το 0,50% m / m (σε σύγκριση με το σημερινό 3,5% m / m). Από τη 1η Μαρτίου 2020, δεν θα επιτρέπεται στα πλοία να μεταφέρουν μη συμμορφούμενα καύσιμα. Ωστόσο, μια εταιρεία μπορεί να συνεχίσει να μεταφέρει και να καίει πετρέλαιο μαζούτ με περιεκτικότητα άνω του 0,50% εάν έχει τοποθετήσει επί του σκάφους εναλλακτικό εγκεκριμένο εξοπλισμό, όπως συστήματα καθαρισμού καυσαερίων (scrubbers).

Μεταξύ των διαφόρων μεθόδων που μπορούν να εφαρμοστούν από τα πλοία για συμμόρφωση με το νέο όριο για το θείο είναι η χρήση καυσίμου πετρελαίου πολύ χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο, η χρήση εναλλακτικών καυσίμων όπως το LNG ή άλλα καύσιμα χωρίς θείο ή η εγκατάσταση στο πλοίο συστήματος καθαρισμού καυσαερίων (scrubbers).

Η απόφαση σχετικά με τον τρόπο συμμόρφωσης με το νέο όριο θείου είναι εμπορική και εναπόκειται σε κάθε εταιρεία να εκτιμήσει το στόλο της και να λάβει τις κατάλληλες αποφάσεις.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι το καύσιμο, είναι το μεγαλύτερο κόστος του πλοιοκτήτη και η τιμή των νέων καύσιμων χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο αναμένεται να είναι υψηλότερη, ίσως και κατά 50%, από το πετρέλαιο εσωτερικής καύσης υψηλής περιεκτικότητας σε θείο (HSFO) που τα περισσότερα πλοία χρησιμοποιούν τα τελευταία 40 χρόνια. Το συλλογικό επιπρόσθετο κόστος για την παγκόσμια βιομηχανία μπορεί να υπερβεί τα 50 δισ. δολάρια ετησίως.

Παρά τις ανησυχίες που εξέφρασε η ναυτιλιακή βιομηχανία σε σχέση με την ασφάλεια, την ποιότητα, τη συμβατότητα και τη διαθεσιμότητα των νέων καυσίμων που θα εισαχθούν στην αγορά, το ΚΝΕ υποστηρίζει και δεσμεύεται να εφαρμόσει με επιτυχία το νέο όριο για το θείο.

Ωστόσο, για να επιτευχθεί η επιτυχής υλοποίησή του νέου κανονισμού, οι προμηθευτές καυσίμων πρέπει να εξασφαλίσουν επαρκείς ποσότητες ασφαλών και συμμορφούμενων καυσίμων σε παγκόσμιο επίπεδο. Το ΚΝΕ πιστεύει ότι είναι ζωτικής σημασίας για τις χώρες να συλλέγουν και να υποβάλλουν το συντομότερο δυνατό στον ΔΝΟ τη διαθεσιμότητα συμμορφούμενων καυσίμων, τις περιπτώσεις όπου το καύσιμο είναι απαράδεκτης ποιότητας και τις λεπτομέρειες των περιστατικών ασφάλειας, όπου η ποιότητα του καυσίμου είναι ανεπαρκής. Οι πληροφορίες που συλλέγονται θα πρέπει να διατίθενται στη βιομηχανία για τη διασφάλιση της ασφάλειας των ναυτικών και των πλοίων.

3. Έλεγχος στην μεταφορά δυνητικά διεισδυτικών ειδών μέσω θαλασσίου έρματος πλοίων

Η διεθνής σύμβαση για τον έλεγχο και τη διαχείριση του ύδατος και των ιζημάτων έρματος πλοίων, 2004 (σύμβαση BWM), τέθηκε σε ισχύ τον Σεπτέμβριο του 2017 και αποσκοπεί στον έλεγχο της εξάπλωσης των διεισδυτικών ειδών στα έρματα των πλοίων που βλάπτουν τη βιοποικιλότητα. Έρμα είναι το θαλάσσιο νερό το οποίο τοποθετούν τα πλοία σε ειδικές δεξαμενές τους για να εξασφαλιστεί η ικανοποιητική ευστάθεια τους.

Πλέον έμφαση δίνεται στην αποτελεσματική εφαρμογή και επιβολή της Σύμβασης καθότι σταδιακά και μέχρι το 2024, όλα τα πλοία θα πρέπει να τοποθετήσουν εξοπλισμό ο οποίος θα διαχειρίζεται το έρμα και θα καταστρέφει τους διεισδυτικούς οργανισμούς, αποτρέποντας έτσι την μεταφορά τους από ένα μέρος του πλανήτη σε άλλο. Η εφαρμογή του νέου εξοπλισμού στα πλοία υπολογίζεται ότι θα στοιχίσει στους πλοιοκτήτες συνολικά περίπου 70 δις. δολάρια.

Δεδομένου ότι πρόκειται για νέα σύμβαση, ο ΔΝΟ έχει δημιουργήσει μια φάση οικοδόμησης εμπειριών (Experience Building Phase – EBP), η οποία επιτρέπει στα κράτη λιμένα, στα κράτη σημαίας και σε άλλα ενδιαφερόμενα μέρη να συγκεντρώνουν, να προετοιμάζουν και να υποβάλλουν δεδομένα, η ανάλυση των οποίων θα επιτρέψει μια συστηματική και τεκμηριωμένη αναθεώρηση των απαιτήσεων της σύμβασης BWM και την κατάρτιση μιας δέσμης τροπολογιών, ανάλογα με την περίπτωση.

Το ΚΝΕ αναγνωρίζει την πρόκληση που αντιμετωπίζει η παγκόσμια ναυτιλιακή βιομηχανία, η οποία εκτός από την εφαρμογή του νέων καύσιμων χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο που δεν υπερβαίνει το 0,50% m / m, όπως περιεγράφηκε παραπάνω, θα πρέπει τώρα να εξοπλίσει τα πλοία της με δαπανηρά Συστήματα Διαχείρισης Υδάτινου Έρματος προκειμένου να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις της σύμβασης.

4. Έλεγχος απορριμμάτων στη θάλασσα

Αναγνωρίζεται ότι τα απορρίμματα στη θάλασσα μπορεί να είναι εξίσου επιβλαβή με το πετρέλαιο ή τα χημικά. Ειδικά τα πλαστικά χρειάζονται χρόνια για να διασπαστούν και η θαλάσσια ζωή μπορεί εύκολα να τα καταναλώσει συγχύζοντας τα με τρόφιμα. Κατά συνέπεια, αυτό απειλεί τη βιοποικιλότητα και οι επικίνδυνες τοξίνες μπορούν να εισέλθουν στην τροφική αλυσίδα και τελικά να καταναλωθούν από τον άνθρωπο.

Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, το 90% του πλαστικού που βρέθηκε στη θάλασσα προέρχεται από τη γη (πλένονται στον ωκεανό από τους ποταμούς). Παρόλα αυτά, αν και το πρόβλημα των πλαστικών απορριμμάτων από τα πλοία είναι συγκριτικά πολύ μικρό, η ναυτιλιακή βιομηχανία έχει ιδιαίτερη ευθύνη να διαδραματίσει το ρόλο της στην εξάλειψη κάθε ρύπανσης της θάλασσας.

Σύμφωνα με τους κανονισμούς του ΔΝΟ δεν επιτρέπεται η απόρριψη απορριμμάτων στη θάλασσα και τα απορρίμματα του πλοίου, συμπεριλαμβανομένων των πλαστικών, πρέπει να ελαχιστοποιούνται, να ανακυκλώνονται και να δίνονται σε λιμενικές εγκαταστάσεις παραλαβής.

Τον Οκτώβριο του 2018, ο ΔΝΟ υιοθέτησε ένα Σχέδιο Δράσης για την ενίσχυση των υφιστάμενων κανονισμών και την εισαγωγή νέων υποστηρικτικών μέτρων για τη μείωση των απορριμμάτων πλαστικών από πλοία.

Το Ναυτιλιακό Επιμελητήριο υποστηρίζει πλήρως τις εργασίες του ΔΝΟ για την ελαχιστοποίηση των θαλάσσιων απορριμμάτων από πλοία. Ωστόσο, το Επιμελητήριο θεωρεί ότι πρέπει να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα από τις κυβερνήσεις για την παροχή επαρκών λιμενικών εγκαταστάσεων υποδοχής για την παραλαβή αποβλήτων από πλοία που φθάνουν στους λιμένες και τους τερματικούς σταθμούς τους. Επί του παρόντος, η ποιότητα και η διαθεσιμότητα των εγκαταστάσεων υποδοχής σε όλο τον κόσμο είναι αναξιόπιστη. Η άποψη του Επιμελητηρίου είναι ότι η επάρκεια των εγκαταστάσεων υποδοχής είναι καθοριστικής σημασίας για την ορθή εφαρμογή του κανονισμού.