Περιμένουν σινιάλο από τον Γκουτέρες

Περιμένουν σινιάλο από τον Γκουτέρες

 


Χαμηλές παραμένουν οι προσδοκίες για επανέναρξη των συνομιλιών στο Κυπριακό

 

Του Γιάννη Αντωνίου

 

Με μικρό καλάθι πήγε στη Νέα Υόρκη ο Πρόεδρος Αναστασιάδης και με μικρό επέστρεψε, αφού κατά τις εκεί επαφές του διαπίστωσε από πρώτο χέρι ότι το Κυπριακό δεν βρίσκεται στη λίστα των προτεραιοτήτων του Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος στρέφει την προσοχή του στην καταρρέουσα τουρκική οικονομία και στη συριακή κρίση. Πέραν αυτού, ούτε και ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες έχει ξεκαθαρίσει τις προθέσεις του για το Κυπριακό, κάτι το οποίο αναμένεται να πράξει λίαν συντόμως. Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης ξεκαθάρισε στον επικεφαλής του διεθνούς οργανισμού ότι είναι έτοιμος και αποφασισμένος να πάρει μέρος σε μια νέα εντατική προσπάθεια, στη βάση και του περιγράμματος των έξι σημείων του πλαισίου Γκουτέρες.

Προληπτικές κινήσεις για την ΟΥΝΦΙΚΥΠ από τη Λευκωσία, στην προμετωπίδα της πολιτικής της η ενέργεια

Ο Νίκος Αναστασιάδης εισηγήθηκε όπως η Τκ και τουρκική πλευρά καταθέσουν γραπτώς τις θέσεις τους και επί των έξι σημείων του πλαισίου Γκουτέρες, όπως έπραξε και η ελληνοκυπριακή πλευρά. Μια άλλη εισήγηση του Προέδρου, για αποτροπή νέας αποτυχίας, είναι όπως η νέα προσπάθεια προετοιμαστεί κατάλληλα, από τον ίδιο τον γγ και την ειδική του απεσταλμένη με τη βοήθεια και των πέντε Μονίμων Μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας.  Τη διαβεβαίωση ότι είναι έτοιμος για επιστροφή στις διαπραγματεύσεις μετέφερε και στους μόνιμους αντιπροσώπους των πέντε Μονίμων Μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας, τονίζοντας τη σημασία που έχει η κατάλληλη προετοιμασία μιας νέας προσπάθειας αλλά και το ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν και στην πτυχή που άπτεται της απρόσκοπτης διασφάλισης των συμφωνηθέντων σε περίπτωση επίτευξης λύσης.

Στις επαφές της κυπριακής αντιπροσωπείας υπό τον Πρόεδρο Αναστασιάδη στη Νέα Υόρκη, κυρίαρχο ήταν και το θέμα της ΟΥΝΦΙΚΥΠ, το οποίο η Λευκωσία ανησυχεί ότι θα επανέλθει τον Ιανουάριο ίσως με πιο έντονο τρόπο, κατόπιν πιέσεων και από τις ΗΠΑ. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας υπογράμμισε στον Αντόνιο Γκουτέρες τη σημασία της Ειρηνευτικής Δύναμης του ΟΗΕ στην Κύπρο για τη διατήρηση της ασφάλειας. Η Λευκωσία κινείται προληπτικά ώστε να κερδίσει χρόνο και να αποτρέψει τυχόν μεθοδεύσεις που θα δημιουργήσουν νέα τετελεσμένα. Πρώτιστη έγνοια της κυβέρνησης είναι η ανατροπή των σχεδιασμών για αλλαγή του στάτους της Ειρηνευτικής Δύναμης του ΟΗΕ τον Ιανουάριο. Το θέμα αυτό κυριάρχησε και στις επαφές του Υπουργού Εξωτερικών Νίκου Χριστοδουλίδη στη Νέα Υόρκη με αξιωματούχους της αμερικανικής κυβέρνησης. Σημαντική θεωρείται η συνάντηση που είχε με τον Βοηθό Υπουργού Εξωτερικών, αρμόδιου για Ευρωπαϊκά και Ευρασιατικά ζητήματα, Γουές Μίτσελ. Οι δύο συμφώνησαν ότι το θέμα της ΟΥΝΦΙΚΥΠ δεν αφορά αποκλειστικά την Κυπριακή Δημοκρατία και τις ΗΠΑ αλλά επηρεάζει την ευρύτερη περιοχή και συνεπώς είναι κάτι που ενδιαφέρει και άλλα κράτη. Η θέση αυτή αφήνει ιδιαίτερα ικανοποιημένη τη Λευκωσία, η οποία προτάσσει ακριβώς το θέμα της ασφάλειας ολόκληρης της περιοχής και αναδεικνύει τη σημασία που έχει η διατήρηση της σταθερότητας στην Κύπρο, σε μια περιοχή που ταλανίζεται από προβλήματα και συγκρούσεις.

Κατά τις επαφές που είχε επί αμερικανικού εδάφους ο Κύπριος ΥΠΕΞ έκλεισε και το ραντεβού με τον Αμερικανό ομόλογό του, Μάικ Πομπέο, τον Νοέμβριο. Πέραν του Κυπριακού στην ατζέντα της συνάντησης θα βρίσκεται η ενέργεια, θέματα διμερούς συνεργασίας. Ιδιαίτερα στα θέματα της ενέργειας οι Αμερικανοί δηλώνουν ξεκάθαρα στη Λευκωσία ότι επενδύουν στην περιοχή και ότι θέλουν περαιτέρω αναβάθμιση της συνεργασίας, τόσο σε επίπεδο εταιρειών (η αμερικανικών συμφερόντων ExxonMobil διαμήνυσε επισήμως στην Κυπριακή Δημοκρατία ότι ενδιαφέρεται και για άλλα θαλάσσια οικόπεδα της κυπριακής ΑΟΖ)  όσο και σε πολιτικό επίπεδο, αφού η Ουάσιγκτον στηρίζει τη στρατηγική της ΕΕ για τις εναλλακτικές οδούς μεταφοράς φυσικού αερίου, για απεξάρτηση της γηραιάς ηπείρου από τη ρωσική ενέργεια.

Στη Νέα Υόρκη ο Πρόεδρος Αναστασιάδης είχε την ευκαιρία να συναντηθεί και με τον Αιγύπτιο ομόλογό του, Αλ-Σίσι, με τον οποίο συζήτησε θέματα που άπτονται των ενεργειακών σχεδιασμών των δύο χωρών, με φόντο την πρόσφατη υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας υποθαλάσσιου αγωγού μεταφοράς φυσικού αερίου στην Αίγυπτο, την πρώτη του είδους της στην περιοχή. Στις 10 Οκτωβρίου θα φιλοξενηθεί στην Κρήτη η τριμερής σύνοδος κορυφής Ελλάδας, Κύπρου, Αιγύπτου και σε αυτήν αναμένεται να ανακοινωθεί και η συμμετοχή της Γαλλίας, όχι εφ’ όλης της ύλης αλλά σε ορισμένα ζητήματα. Επίσης, στις 20 Δεκεμβρίου, θα φιλοξενηθεί στο Τελ Αβίβ η τριμερής σύνοδος κορυφής Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ, στην οποία αναμένεται να υπογραφεί η συμφωνία για τον Eastmed, παρουσία του Ιταλού Πρωθυπουργού.

 

Ανάσες για την κυβέρνηση

Η επιστροφή της κυπριακής οικονομίας στην επενδυτική βαθμίδα στα μέσα Σεπτεμβρίου  πρόσφερε πολίτιμο πολιτικό χρόνο στην κυβέρνηση σε μια περίοδο που βρισκόταν υπό πίεση για μια σειρά από γεγονότα, με κορυφαία την κρίση στην παιδεία και τις μαρτυρίες που κατατέθηκαν ενώπιον της Ερευνητικής Επιτροπής για το Συνεργατισμό. Η αναβάθμιση από τον οίκο αξιολόγησης S&P έδωσε επίσης και ένα σημαντικό επιχείρημα στην κυβέρνηση γύρω από το θέμα της απορρόφησης του Συνεργατισμού από την Ελληνική Τράπεζα αφού ο αμερικανικός οίκος υπογραμμίζει ότι οι κυπριακές Αρχές απομάκρυναν τα κακά περιουσιακά στοιχεία του Συνεργατισμού, ανοίγοντας τον δρόμο για μια σημαντική μείωση των μη εξυπηρετούμενων χορηγήσεων (ΜΕΧ) στον τραπεζικό τομέα. Οι S&P αναμένουν ότι με ισχυρή οικονομική ανάπτυξη έως το 2021, συνετή πολιτική και μέτρια κρατική στήριξη του τραπεζικού τομέα, η Κυβέρνηση θα μπορέσει να παρουσιάσει δημοσιονομικά πλεονάσματα και να οδηγήσει σε μείωση του δημοσίου χρέους κάτω του 90% μέχρι το 2021.

Η αναβάθμιση της κυπριακής οικονομίας σε επενδυτική κατηγορία, ύστερα από σχεδόν επτά χρόνια στην κατηγορία «σκουπίδια» ασφαλώς δεν είναι το τέλος του δρόμου, αφού οι S&P σημειώνουν ότι θα μπορούσαν να εξετάσουν το ενδεχόμενο περαιτέρω αναβάθμισης τα επόμενα δύο χρόνια αν σημειωνόταν σημαντική απομόχλευση στην οικονομία ή αν ο τραπεζικός τομέας μείωνε ουσιαστικά τις μη εξυπηρετούμενες χορηγήσεις και βελτιωνόταν οι οικονομικές συνθήκες. Αυτό ουσιαστικά συνιστά και το καλύτερο σενάριο για τον τραπεζικό τομέα και την οικονομία ευρύτερα. Η πρόκληση είναι μεγάλη γιατί  οι S&P, ο πρώτος οίκος που υποβάθμισε την Κύπρο στην κατηγορία σκουπίδια πριν από επτά χρόνια, προειδοποιεί με χαμηλότερη αξιολόγηση σε περίπτωση που η οικονομική ανάπτυξη αποδειχτεί σημαντικά χαμηλότερη των εκτιμήσεων ή αν υπάρξει πρόβλημα με την εξυπηρέτηση του ιδιωτικού χρέους και με άλλες βελτιώσεις στον χρηματοπιστωτικό τομέα ή αν, αντίθετα με τις εκτιμήσεις του, το χρέος της γενικής κυβέρνησης ανέβει σημαντικά. Σημειώνεται παράλληλα ότι σύμφωνα με τους S&P η αξιολόγηση της Κύπρου περιορίζεται από το μεγάλο χρέος, τόσο στο δημόσιο, όσο και στον ιδιωτικό τομέα, από την αναλογία των Μη Εξυπηρετούμενων Χορηγήσεων στο τραπεζικό σύστημα που εξακολουθεί να είναι υψηλή και από το μικρό μέγεθος της Κύπρου σε σχέση με άλλες χώρες της Ευρωζώνης. Ο οίκος εκτιμά ότι η κυπριακή οικονομία θα αναπτυχθεί με 4% το 2018 και με 3% κατά μέσο όρο την περίοδο μεταξύ 2019 και 2021. Σε ό,τι αφορά το δημόσιο χρέος ο οίκος εκτιμά ότι θα περιοριστεί στο 83% του ΑΕΠ μέχρι το 2021 ενώ η προσδοκία για τις ΜΕΧ είναι ότι θα μειωθούν στο 34% του συνόλου των δανείων μέχρι το τέλος του 2018, από 51% το 2017. Με χρέος 240% του ΑΕΠ στα τέλη του 2017, ο ιδιωτικό τομέας είναι από τους πιο υπερχρεωμένους στην Ευρώπη, συνεχίζει ο οίκος αξιολόγησης και αναμένει μεσοπρόθεσμα ότι το χρέος θα παραμείνει σε υψηλά επίπεδα. Για το Κυπριακό, αναφέρεται τέλος ότι η στασιμότητα στις συνομιλίες για την επανένωση του νησιού φαίνεται ότι παραμένει, μετά την κατάρρευσή τους στην Ελβετία το 2017, ενώ ο οίκος δεν αναμένει κλιμάκωση της έντασης μεταξύ Τουρκίας και Κύπρου γύρω από το θέμα των υδρογονανθράκων.

Πηγή: Έντυπο Περιοδικό Ευρωκέρδος, Τεύχος 207