Το μυστήριο της αγοράς repo και η πτήση στα… τυφλά

Το μυστήριο της αγοράς repo και η πτήση στα… τυφλά


Τι εξηγεί την εκτόξευση των επιτοκίων στην αγορά βραχυπρόθεσμου δανεισμού των ΗΠΑ. Η πυροσβεστική κίνηση της Fed και τα βαθύτερα αίτια. Οι παρενέργειες της ποσοτικής χαλάρωσης και σε τι πρέπει να ελπίζουν οι επενδυτές

Τι στο καλό συμβαίνει; Αυτή είναι η ερώτηση που κάνουν πολλοί επενδυτές για τα γεγονότα αυτής της εβδομάδας στην Federal Reserve.

Η σύγχυση δεν αφορά το θέμα που υποτίθεται θα βρίσκονταν στα πρωτοσέλιδα, δηλαδή οι ανακοινώσεις της Τετάρτης για τα επιτόκια. Αυτή η ιστορία είναι ξεκάθαρη: αν και η Fed μείωσε τα βασικά επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης, αξιωματούχοι έστειλαν σήμα τη διστακτικότητάς τους να μειώσουν ξανά τα επιτόκια πολύ νωρίς, ενώ η ανάπτυξη είναι ισχυρή. Αυτό είναι λογικό, προβλέψιμο και εύκολα κατανοητό.

Αντίθετα, η εξέλιξη που σπέρνει σοκ και σύγχυση σχετίζεται με το φυσιολογικά μυστηριώδες θέμα της «χρηματοπιστωτικής υδραυλικής» Στις αρχές της εβδομάδας τα overnight επιτόκια δανεισμού στην αγορά repo, εκεί όπου οι traders κάνουν βραχυπρόθεσμες συμφωνίες να ανταλλάξουν αμερικανικά ομόλογα (treasuries) με μετρητά, αίφνης αυξήθηκαν στο 10%, υψηλότερα δηλαδή από τα φυσιολογικά επίπεδα του 2-2,5%.

Τα επιτόκια υποχώρησαν αφότου το παράρτημα της Fed στη Νέα Υόρκη έριξε 75 δισ. δολάρια στις αγορές για τρεις ημέρες. Οι συνθήκες, όμως, παραμένουν ταραγμένες. Στο τέλος τέλος, η τελευταία φορά που βιώσαμε τέτοιας κλίμακας γύρισμα στα επιτόκια repos ήταν στην χρηματοπιστωτική κρίση του 2008.

Πρέπει να ανησυχούν οι επενδυτές; και ναι και όχι. Ένα καλό νέο για τα γεγονότα αυτής της εβδομάδας είναι ότι η κίνηση δεν πυροδοτήθηκε για τα ίδια θέματα που προκάλεσαν τον πανικό του 2008, ειδικότερα τον φόβο χρηματοπιστωτικής κατάρρευσης. Αντίθετα, το έναυσμα φαίνεται να είναι «προσωρινές ασυμβατότητες στη ζήτηση για χρηματοδότηση και την διαθεσιμότητα μετρητού», όπως εξήγησε η JPMorgan με ένα σημείωμα στους πελάτες της.

Ειδικότερα, οι αμερικανικές εταιρείες συνήθως χρειάζονται περίπου 100 δισ. δολάρια μετρητών για να πληρώσουν φορολογικές υποχρεώσεις στις 15 Σεπτεμβρίου, κάτι που πυροδοτεί μεγάλες αναλήψεις από money market funds (σ.σ. επενδύουν σε βραχυπρόθεσμους τίτλους χρέους), τα οποία είναι αυξανόμενα κρίσιμος πυλώνας των αγορών repos. Φέτος, η εκροή συνέπεσε με τον διακανονισμό κουπονιών αμερικανικών ομολόγων ύψους 54 δισ. δολαρίων, δημιουργώντας μεγαλύτερη ζήτηση για μετρητό. Η επακόλουθη στενότητα ίσως επιδεινώθηκε από μια επιπρόσθετη ζήτηση για χρηματοδότηση από παίκτες που επλήγησαν από το μη αναμενόμενο ράλι στην τιμή του πετρελαίου το οποίο προκλήθηκε από το χτύπημα με drones στις εγκαταστάσεις της Aramco στη Σαουδική Αραβία.

Το άλλο κομμάτι καλών ειδήσεων είναι ότι οι αξιωματούχοι της Fed φαίνονται έτοιμοι να εξισσοροπήσουν αυτά τα προσωρινά προβλήματα χρησιμοποιώντας «ευελιξία όταν χρειάζεται», όπως σημείωσε πέρυσι ο Simon Potter, τότε ανώτατος αξιωματούχος στην Fed Νέας Υόρκης. Αυτή η επιδέξια και δημιουργική προσέγγιση είναι μια ακόμα αντίθεση από το 2008, και είναι ευπρόσδεκτη.

Υπάρχουν όμως και κατά νέα: το γεγονός ότι μια προσωρινή στενότητα μετρητών δημιούργησε τόσο «δράμα», δείχνει ότι ούτε η Fed, ούτε οι επενδυτές καταλαβαίνουν απόλυτα πως γυρίζουν τα γρανάζια της σύγχρονης χρηματοοικονομικής μηχανής. Αυτό εν μέρει γιατί «οι αγορές χρήματος στο παρελθόν και τώρα αλλάζουν γρήγορα ως αντίδραση σε ρυθμιστικά, τεχνολογικά και επιχειρηματικά κίνητρα», όπως το έθεσε ο κος Potter.
Μια δεκαετία εντυπωσιακών νομισματικών πειραμάτων έχει αφήσει το σύστημα άσχημα διαστρεβλωμένο. Γι’ αυτό η Fed είναι τώρα σαν ένα πιλότο που πετά το αεροσκάφος με μια μηχανή που έχει ανακατασκευαστεί στα κρυφά. Ούτε οι επιβάτες, ούτε ο πιλότος ξέρουν πως το γύρισμα του έλικα επηρεάζει τα χειριστήρια κατά τη διάρκεια ενός κύματος αναταραχών, γιατί υπάρχουν ελάχιστα ιστορικά προηγούμενα.

Πάρτε το θέμα των τραπεζικών αποθεματικών. Η ποσοτική χαλάρωση (QE) νωρίτερα αυτή τη δεκαετία προκάλεσε μια έκρηξη στα επίπεδα των αποθεματικών που τοποθετούν για κατάθεση στην Fed οι ιδιωτικές τράπεζες, φτάνοντας στο ρεκόρ των 2,4 τρισ. δολαρίων το 2014. Αφότου η Fed ξεκίνησε να μειώνει το QE, πριν από περίπου δυο χρόνια, αυτά τα αποθεματικά βυθίστηκαν, το φετινό καλοκαίρι, στο 1,3 τρισ. δολάρια. Εως πρόσφατα αξιωματούχοι της Fed πίστευαν ότι υπάρχει αρκετό μετρητό για να συνεχίσει το σύστημα να λειτουργεί ομαλά. Αν και 1 τρισ. δολάρια αποθεματικών είναι «δεμένο» με ρυθμιστικές απαιτήσεις, τα υπόλοιπα 300 δισ. δολάρια θεωρούνταν επαρκή για να απορροφήσουν αναπάντεχα σοκ στην αγορά.

Αυτός ο υπολογισμός υπήρξε πάντα μια εικασία, όχι μια επιστημονική προβολή, καθώς η Fed δεν είχε προχωρήσει ποτέ σε QE, ή προσπαθήσει να το αποσύρει. Και όπως είπε ο Lorie Logan της Fed Νέας Υόρκης, ξέρεις πραγματικά ότι ένα μαξιλάρι αποθεματικών έχει τελειώσει όταν εκτιναχθούν τα επιτόκια.

Της Gillian Tett

© The Financial Times Limited 2019. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation